Koło Naukowe Rosjoznawców UJ „Matrioszka”

Привет! 🪆
W kulturze rosyjskiej grzyb to znacznie więcej niż element runa leśnego 🌲🍄
To osobny byt — nierozerwalnie spleciony z historią, duchowością i codziennością.

Działa jak klamra spinająca epoki i stany świadomości: od „leśnego mięsa” 🥩 w czasie prawosławnych postów, po pretekst do ucieczki od podsłuchów KGB w przestrzeń wolnego lasu 🌳.

Grzyb w Rosji jest ambiwalentny:
z jednej strony wspólnotowy i oswojony (jak kombucha 🥤czy baśniowy Grzybek-Teremok), z drugiej — obcy, chtoniczny i niepokojący jak radioaktywne mutacje po Czarnobylu ☢️.

Bywa:
🍄 ucieczką przed bliskością (jak u Lwa Tołstoja)
🍄 bramą do psychodelicznej prawdy (u Wiktora Pielewina)
🍄 fundamentem przetrwania w postapokaliptycznych wizjach (Metro 2033)

A gdzieś na granicy absurdu i postmodernizmu pozostaje też mit, że Włodzimierz Lenin… był grzybem 😱.

Bo grzyb to nie tylko kapelusz 👒 i trzon — to nośnik znaczeń, który kultura rosyjska eksploatuje na wszelkie możliwe sposoby.

Dlatego na spotkaniu:
porozmawiamy o grzybach wszędzie tam, gdzie się pojawiają:
📚 w literaturze
🎬 w filmach
🎮 w grach
📜 w historii

Chcesz się z nami dowiedzieć, o czym szepcze las? 🤫

Немного назад во времени… ⏳
 
Привет! 🪆 
Как дела у нас? 🤔 
Всё хорошо — и даже лучше 😏

24 marca odbyło się pierwsze w historii naszego koła LiteraTOMówienie 📖. Oskar Samuś przeprowadził nas przez takie pojęcia jak antropocen, dekolonizacja, demodernizacja czy petrostate 😵‍💫, opowiadając o książce „Rosja kontra nowoczesność” autorstwa Aleksandra Etkinda.
 
Było intensywnie, ciekawie i zdecydowanie było o czym rozmawiać.

⏳

10 kwietnia spotkaliśmy się, żeby posłuchać prelekcji Karoliny Marek o Wiktorze Coju — a właściwie o tym, co dzieje się z jego twórczością dziś.
 
Było dużo muzyki 🎶, jeszcze więcej dyskusji 🗣️ i momentami całkiem krytyczne spojrzenie 🤓 na sposoby wykorzystania utworów lidera Kino. Nasze rozważania nie skupiły się tylko na Rosji, ale też na Ukrainie i Białorusi, gdzie twórczość Coja jest także wciąż obecna w przestrzeni kulturowej.

Bo jak się okazuje „Перемен требуют наши сердца”… ale nie wszyscy rozumieją je tak samo.

Спасибо за tak liczne przyjście ❤️ i za energię, którą wnieśliście w dyskusję! 
I oczywiście ogromne СПАСИБО dla Karoliny za świetne wystąpienie 👏
 
А может, увидимся ещё раз, в таком же составе? 🤔
 
До скорого! 👋

Привет! 🪆

„Перемен требуют наши сердца…”

Kim dziś jest Wiktor Coj?
Ikoną wolności? Głosem pokolenia? A może narzędziem, po które sięga się wtedy, gdy trzeba nadać przekazowi większą siłę?

Na spotkaniu zanurzymy się w świat muzyki lidera Kino — od jego tekstów i ich znaczeń, po to, co dzieje się z nimi dzisiaj.

Porozmawiamy o:
⚡ reinterpretacjach, które idą pod prąd jego poglądów
🎸 wykorzystywaniu jego utworów w polityce — a czasem nawet dalej
⚡ napięciu między pamięcią a współczesnością
🎸 reakcjach różnych środowisk — bo na jego muzyce wychowało się całe pokolenie, które wcale nie mówi jednym głosem

Posłuchamy, zobaczymy, przedyskutujemy — od oryginałów po współczesne covery. Zastanowimy się, czyja właściwie jest dziś twórczość Coja.

„Наши сердца требуют перемен” — ale kto dziś mówi tym głosem?

🎶 Do zobaczenia!

Szanowni Państwo!

📣 Koło Naukowe Rosjoznawców UJ „Matrioszka” pod patronatem Katedry Rosjoznawstwa UJ ma przyjemność zaprosić Państwa na ogólnopolską konferencję studencko-doktorancką pt. „Rosja i Zachód. Dialog, konflikt, współzależność”! 📣

🗣️ Konferencja odbędzie się 3. czerwca 2026 roku w formie stacjonarnej w budynku Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego (ul. Reymonta 4, Kraków) w sali numer 8. Dla uczestników czynnych (z referatem) spoza Krakowa przewidziana jest możliwość udziału w konferencji w formie zdalnej (MS Teams).

🕙 Propozycje wystąpień zwierające imię, nazwisko i afiliację prelegenta oraz krótki abstrakt (max. 300 słów) prosimy zgłaszać do 17. kwietnia 2026 poprzez formularz zgłoszeniowy
Udział w konferencji jest bezpłatny, a dla uczestników z referatami przewidziane są certyfikaty.

📄 Zapraszamy zarówno doświadczonych działaczy naukowych, jak i studentów i doktorantów, do składania abstraktów (max. 300 słów) poprzez formularz zgłoszeniowy. Na każde wystąpienie przewidziany jest czas 20 min.

💭 Konferencja ma charakter interdyscyplinarny. Celem konferencji jest wielowymiarowa refleksja nad dynamiką relacji między Rosją a Zachodem. Zamierzamy poddać analizie nie tylko procesy geopolityczne w ujęciu historycznym i współczesnym, lecz także ich odzwierciedlenie w sferze dyskursu publicznego, zbiorowej mentalności oraz szeroko pojętej kulturze. Zapraszany zarówno referaty oparte na badaniach empirycznych, jak i wystąpienia teoretyczne, metodologiczne oraz krytyczne analizy. Proponowane obszary tematyczne obejmują m.in.:

🐻 Kultura jako przestrzeń dialogu, napięcia i sporów
🐻 Wschód vs Zachód: tożsamość, wartości, język, mity i symbole - podobieństwa i różnice
🐻 Media i propaganda: narracje, wpływ, manipulacja, wyobrażenia
🐻 Gospodarka między współzależnością, rywalizacją a izolacją
🐻 Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość relacji Rosja-Zachód

❓ Pytania prosimy kierować na adres mailowy: [email protected]

🗓️ Ważne terminy:
Zgłoszenia czynnego udziału do 17. kwietnia 2026.
Informacja o zakwalifikowaniu zgłoszeń: 30. kwietnia 2026.
Zgłoszenia biernego udziału do 2. czerwca 2026 lub do wyczerpania miejsc.
Publikacja programu: 22. maja 2026.
Konferencja: 3. czerwca 2026 godz. 10:00-18:00.

Organizatorzy:
🪆 Koło Naukowe Rosjoznawców UJ „Matrioszka”
🪆 Katedra Rosjoznawstwa UJ
🪆 Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ

📖 Rada naukowa konferencji:
- dr hab. Andrzej Dudek, prof. UJ
- dr Bartłomiej Brążkiewicz
- dr Martyna Kowalska
- dr Agata Krzywdzińska
- dr Marta Lechowska

📥 Link do formularza dla uczestnictwa czynnego:
https://forms.office.com/pages/responsepage.aspx?id=6yYO676_0keekOvSQm286_O2dSJkbPtBmrL-Dsk-niBUNTIxTFpRVTNNUjNVMlhMUjY2TzFOM1c4UC4u&route=shorturl

📥 Link do formularza dla uczestnictwa biernego:
https://forms.office.com/pages/responsepage.aspx?id=6yYO676_0keekOvSQm286_O2dSJkbPtBmrL-Dsk-niBUQVlWSU0wTUFEV0VZSFhBVFdMNEJON1JaMC4u&route=shorturl

Привет! 🪆
Antropocen, dekolonizacja, demodernizacja, petrostate…
Brzmi znajomo? A może wręcz przeciwnie — trochę jak hasła z innego świata? 😵‍💫
Jeśli nie wiesz, co znaczą — przyjdź.
Jeśli wiesz — tym bardziej przyjdź.

Zapraszamy na spotkanie, podczas którego spróbujemy wspólnie przyjrzeć się współczesnym problemom Rosji przez pryzmat dwóch tekstów kultury 🤓☝🏻.

Na początek 📖 porozmawiamy o książce Rosja kontra nowoczesność A. Etkinda, którą przybliży nam Oskar Samuś. To punkt wyjścia do refleksji nad pojęciami takimi jak: państwo naftowe, zasoby, izolacja czy państwo pasożytnicze; i nad tym, jak wpływają one na kształt współczesnego państwa⛓️.

Następnie obejrzymy film 🎥 Lewiatan reżyserii A. Zwiagincewa, który w sugestywny sposób pokazuje napięcia między jednostką a systemem ⛓️‍💥.

Po seansie zapraszamy do wspólnej dyskusji — porozmawiamy o tym, jakie mechanizmy kształtują dzisiejszą Rosję: od ropy i gospodarki surowcowej, przez militaryzację 🪖 i koncentrację kapitału 💸 , po cenzurę ❌ i kwestie środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie powietrza 🌬️.

To spotkanie dla tych, którzy chcą zrozumieć więcej niż nagłówki — i zobaczyć, jak teoria spotyka się z obrazem. To też pierwsze wydarzenie z nowego cyklu ✨LiteraTOMówienie✨! Nie może cię zabraknąć!

Привет! 🪆✨

Podczas ostatniego KINOmówienia 🎥 przenieśliśmy się do świata animacji Anastazja, pełnej piosenek 🎶 , podróży 🚂 i legend o zaginionej wielkiej księżnej 👑. Bajkowa opowieść stała się jednak punktem wyjścia do rozmowy o tym, co w tej historii ma oparcie w faktach, a co jest już czystą popkulturową wyobraźnią.

Wspólnie przyglądaliśmy się różnicom i zbieżnościom między filmową narracją a rzeczywistością historyczną. Rozmawialiśmy m.in. o postaci Rasputina oraz o legendzie związanej z Anną Anderson, która przez lata podsycała opowieści o możliwym ocaleniu córki ostatniego cara.

Podczas seansu uczestnicy dostali także bingo filmowe – kartę z elementami do wypatrzenia w trakcie oglądania 🔍 . Dzięki temu mogliśmy później wspólnie omówić różne motywy, symbole i szczegóły pojawiające się w filmie oraz zastanowić się, dlaczego twórcy zdecydowali się na takie, a nie inne przedstawienie historii.

Привет! 🪆
Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z amerykańską animacją Anastazja, które przeniesie nas do świata carskich pałaców, tajemnic i historii opowiadanych na granicy mitu i faktu ✨.

Tym razem zanurzymy się w bajkową 🏰 narrację filmu, by wspólnie przyjrzeć się temu, na ile filmowa historia Anastazji pokrywa się z rzeczywistością historyczną ⚔️, a gdzie zaczyna się legenda, symbol i popkulturowa interpretacja rosyjskiej przeszłości 🕰️.

Czeka nas wieczór pełen magii animacji lat 90. i opowieści, w których historia tańczy z wyobraźnią 💃🏻 . Wspólnie zastanowimy się, jak fakty odnajdują się w świecie bajek oraz czemu przybierają właśnie taką formę 🔍 .

Zapraszamy na prelekcję, seans i dyskusję z otwartą głową i dziecięcą ciekawością 🪄🪆

Na miejscu spotka was będzie magiczna atmosfera, przekąski 🍿 i herbata ☕️. Całość odbędzie się w języku polskim.

Kiedy? 04.03.2026 (śr.) 16:45
Gdzie? ul. Reymonta 4, s. 016

Małe zmiany w naszym zarządzie 🪆

Z radością witamy nowego Sekretarza Koła! Cieszymy się, że Oskar dołącza do zespołu i już teraz trzymamy kciuki za wszystkie maile, sale, terminy i listy członków 💪📋

Jednocześnie żegnamy naszego dotychczasowego Sekretarza An Parocką, która wyrusza na misję (erasmusową przygodę) do Włoch 🇮🇹. Dziękujemy za cały wkład w życie koła, za wsparcie organizacyjne i wspólne działania. Do zobaczenia po powrocie! Arrivederci! 🍕

„Jezioro łabędzie” — balet, który w kulturze rosyjskiej funkcjonuje zarówno jako dzieło sztuki, jak i symbol państwowej komunikacji i propagandy. Przez dekady był emitowany w telewizji publicznej w momentach kryzysów politycznych oraz śmierci przywódców, stając się znakiem zawieszenia oficjalnej narracji i „pozornej harmonii”.

Współcześnie symbol ten bywa również reinterpretowany jako narzędzie analizy relacji między przekazem medialnym a rzeczywistością polityczną, opartej na kontraście między estetyką a treścią.

Zastosowanie tego kodu stanowi wizualne wprowadzenie do opublikowanego przez nas statementu.

Привет! 🪆
Witamy Was w nowym roku i od razu ruszamy z naszym cyklem „Matrioszka po godzinach”, w którym pokazujemy, jak żyjemy rosjoznawstwem poza oficjalnym kalendarzem koła! Na grafice zebraliśmy kilka kadrów z ostatnich miesięcy.

Wigilia KN Ukrainistów UJ 🕯️: Dziękujemy naszym друзей za zaproszenie na ich Wigilię. Magiczny klimat, sympatyczni ludzie i dobre rozmowy przypomniały nam, że najważniejsza jest wspólnota pasji – a kultura Wschodu najlepiej smakuje przy jednym stole.

Konferencyjne fronty Anny Parockiej 📚: Majowe wystąpienie na konferencji studencko-doktorskiej „Herezje, rewizje i inne wyłomy…” (WP UJ, 16.05.2025): „Motyw proroctw w literaturze staroruskiej.”
Latem referat po angielsku na międzynarodowej konferencji online InMind Support (3.07.2025): „Nostalgia for Communism in Poland: Between Personal Longing and Historical Rejection.”

Bułgaria oczami Weroniki Świrek 🇧🇬📸: Weronika wyruszyła w podróż do Bułgarii, gdzie: zobaczyła Muzeum Sztuki Socjalistycznej, rzeźby, obrazy i plakaty propagandowe, odwiedziła cerkwie oraz uliczne stoiska z ikonami. Znalazła bazar i kino „Moskwa”, a w muzeum historii naturalnej – minerały z Rosji. Wschód potrafi zaskakiwać nawet na Bałkanach.

Shortparis i komunizm w Pradze – Karolina Marek i Tomasz Klimczyk 🎶: Karolina i Tomek pojechali na koncert Shortparis i, przy okazji, odwiedzili Muzeum Komunizmu w Pradze. To pozwoliło im zobaczyć zespół z bliska i poczuć więź z innymi członkami – także tymi, którzy w utworach pozostają gdzieś na drugim planie, mniej słyszalni, ale równie ważni.

Tajemnicze zwycięstwo City Challenge – Oskar Samuś 🌍: Grupa Oskara zwyciężyła w projekcie „City Challenge. Be active” na WSMiP UJ i dostała zaproszenie do Urzędu Miasta, by wprowadzić pomysł w życie. Więcej informacji jeszcze owianych jest tajemnicą… a my cierpliwie czekamy!

Второй Ка – Kristian Yasin i Kasia Słonina 🎤: Rosyjskojęzyczna perełka z Kirgistanu – mieszanka post-punku, indie-rocka i hip-hopu. przekonało się, że muzyka WNP ma swoje prawdziwe skarby. A do tego zdobyli autografy i wspólne zdjęcia z muzykami!

W ten sposób żegnamy mijający rok i jeszcze raz witamy w nowym roku Matrioszki!