Centrum Herdera UG

22/09/2026

Drugim sobotnim wydarzeniem 19.09.2026 w ramach Dni Otwartych Centrum Herdera była rozmowa panelowa w Filia Gdańska Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku na ul. Mariackiej, którą poprowadzili gedaniści

dr Jan Daniluk oraz dr Janusz Mosakowski

Rozmowa pt. „Zmiany w życiu Gdańska odnotowane w lokalnej beletrystyce, memuarystyce i literaturze faktu długiego wieku XIX” pokazała nam ciekawy przekrój tematów społecznych na konkretnych przykładach z życia miasta.

Rozmowa była nagrywana przez WMG VIDEO, jak tylko się ukaże, udostępnimy 😉.

Dwaj gedaniści, historyk i literaturoznawca spróbowali odpowiedzieć na pytanie, jaki kształt przybierały w długim wieku dziewiętnastym obecne w najrozmaitszych tekstach – od ściśle literackich po skrajnie utylitarne informatory – przekazy o społecznych, kulturowych, gospodarczych i politycznych zmianach oblicza Gdańska. Na podstawie analizy narracji wybranych tekstów oraz wzajemnych ich relacji zaproponowali uczestnikom spotkania możliwie szeroką, interdyscyplinarną prezentację licznych metamorfoz miasta, które zaszły od jego przejścia pod panowanie pruskie w roku 1793 aż po wybuch pierwszej wojny światowej.

Przypominamy, kto uświetnił nasze Dni Otwarte:

dr Jan Daniluk – historyk, adiunkt na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego (Zakład Historii Gdańska, Pomorza i Regionu Bałtyckiego), pracownik naukowy Muzeum II Wojny Światowej. Prowadzi też niemal od samego początku wykłady na studiach podyplomowych Gedanistyki. Pasjonat i badacz historii regionalnej, głównie Gdańska oraz Sopotu (XIX–XX w.). Zajmuje się także historią powszechną lat 1890–1945, ze szczególnym uwzględnieniem II wojny światowej oraz dziejów Rzeszy Niemieckiej. Bada i popularyzuje ponadto historię hazardu. Strona domowa: www.jandaniluk.pl
Autor m. in.: „Narodziny miasta. Miniatury o wilhelmińskim Gdańsku” (1890–1914), Gdańsk 2024; „Dwudziestolecie pomiędzy. Miniatury o Wolnym Mieście Gdańsku” (1920–1939), Gdańsk 2022; „Miasta skoszarowane. Gdańsk i Sopot jako garnizon Wehrmachtu w latach 1939–1945”, Gdańsk 2019, „SS w Gdańsku, Wybrane zagadnienia”, Gdańsk 2013.

dr Janusz Mosakowski – polonista i gedanista, pracownik dydaktyczno-naukowy w Instytucie Filologii Polskiej, założyciel i kierownik pracowni badawczej „Literackie Trójmiasto”, badacz niemieckiej i polskiej beletrystyki historycznej w wieku XIX i XX, niemiecko- i polskojęzycznej literatury lokalnej o Gdańsku w wieku XIX i XX oraz pomorskiej literatury regionalnej. Tłumacz niemieckiej literatury pięknej, naukowej i publicystyki, współredaktor i tłumacz serii wydawniczej „Danzig w Gdańsku”.

Ogromnie dziękujemy prelegentom za bardzo ciekawe spotkanie!

Zbigniew Walczak z Filia Gdańska Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku ogromnie dziękujemy za perfekcyjne przygotowanie oprawy spotkania i gościnność, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku za partnerowanie wydarzeniu, a Goethe-Institut Warschau za wsparcie naszego projektu!

22/09/2026

W sobotę 19.09.2026 w ramach naszych Dni Otwartych zainicjowaliśmy cykl spotkań pt. „Długi XIX wiek w Gdańsku – narodziny nowoczesności”.

Pierwszym wydarzeniem z tego cyklu był spacer pt. „Kobiety epoki przełomu”, który poprowadził Michał Ślubowski.

Był to spacer o kobietach, które żyły w Gdańsku w XIX i na początku XX wieku w momencie, kiedy tradycja mieszczańska spotykała się z nowoczesnością, a sztywne reguły dotyczące ról społecznych zaczęły pękać.

Zagłębiliśmy się w codzienność gdańszczanek z różnych warstw społecznych. Przyjrzeliśmy się także tym, które poszły dalej: jak urodzona w Gdańsku Käthe Schirmacher, jedna z pierwszych kobiet z doktoratem w Europie i głośna działaczka ruchu emancypacyjnego.

Dowiedzieliśmy się, jak wyglądała ich droga do edukacji, własnych pieniędzy i prawa głosu.

Michał Ślubowski — absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Autor książek poświęconych gdańskiej herstorii: „Czarownice, mieszczki, pokutnice” (2020) oraz „Proszarki, celebrytki i święte” (2023). Twórca strony „Gedanarium” oraz współtwórca podkastów „Makabreski” i „Historia Gdańska dla każdego”. W 2025 roku otrzymał Nagrodę dla Młodych Twórców Kultury Miasta Gdańska.

Dziękujemy Goethe-Institut Warschau za wsparcie naszego projektu, a Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku za partnerowanie wydarzeniu.

22/09/2026

W piątek i sobotę 18-19.09.2026 świętując nasze Dni Otwarte rozpoczęliśmy dwa nasze cykle jesienne: nasze spotkania z historycznym Gdańskiem i niemiecką filozofią.

W piątek wysłuchaliśmy wykładu prof. Krzysztofa Lipki „Pozycja sztuki w pokantowskiej filozofii niemieckiej. Dwie skrajne postawy: Wagner i Rilke”.

O czym było?
Sztuka, której wartość doceniano od czasów starożytnych, nigdy w zasadzie nie zajmowała w społeczeństwach miejsca jednej z głównych dziedzin powszechnego życia. Na taką pozycję, dziedziny nie tylko spełniającej jedną z zasadniczych dla człowieka ról, lecz także jednego z głównych obszarów realizowania życia duchowego, wywindowała ją dopiero pokantowska filozofia niemiecka.

Wówczas sztuka stanęła na pozycji równej nauce, prawu czy religii, wkroczyła na drogę duchowego wskaźnika postępu i rozwoju człowieka, wytworzyła standardy myślenia i etycznego kierowania narodem. Jednak tak wysforowana pozycja wymaga od sztuki postaw silnie nacechowanych aksjologicznie, a także etycznej i ideologicznej odpowiedzialności.

To zadanie nie jest dla sztuki łatwe i nakłaniało ono do przyjmowania bardzo różnych oblicz, czego efektem jest dzisiejsza rola sztuki, która nie wszystkim się podoba, skłania do głębszego zastanowienia i analiz, a także do poszukiwania wyjścia z obecnego impasu. Wydaje się, że – mówiąc jedynie o sztuce wysokiej – XX wiek zdominowały dwie postawy, których najpełniejszymi wyrazicielami przeciwstawnych stanowisk byli Wagner i Rilke. Pozostaje pytanie, jaką z wyznaczonych dróg może i powinna pójść sztuka dziś i jak moglibyśmy ją rozsądnie i owocnie ukierunkować.

Krzysztof Lipka – dr hab. filozofii, prof. emerytowany UMFC; muzykolog, historyk sztuki, pisarz, poeta; w latach 1975 – 2001 redaktor w Polskim Radiu (liczne nagrody, m. in. Złoty Mikrofon 1992). Autor ponad trzydziestu książek, w tym wiersze (Usta i kamień 1992, Elegie moszczenickie 2000, Kasztanów Dwadzieścia 2003, Kartka moich słów. Ody z Gaucin 2024, Stereometria opon 2024), opowiadania (Wariacje z fletem 1989, Technika własna 2007), powieści (m. in. Pensjonat Barataria 1993, Statek szaleńców. Dziennik pokładowy 2020, Obce światła 2025, Okna na zachód 2025), eseje (m. in. Słyszalny krajobraz 2003, Miasta i klucze 2005, Performanse Nerona 2024, Długodystansowość samotnika 2025), baśnie dla dzieci (Laura na Zamku Godzin 2012, Niesłychana przemiana Marszałka Bimbusa 2018), książki naukowe (m. in. Abstrakcja i przestrzeń. Szkic o ekspansji myśli i sztuki 2017, Świętość i brzmienie. Muzyka w Biblii 2022, Anty-Ingarden 2025) oraz ponad trzystu artykułów z zakresu kultury, sztuki, estetyki. Zajmuje się estetyką filozoficzną, szczególnie ontologią dzieła muzycznego, korespondencją sztuk, abstrakcją w sztuce i związkami sztuki z etyką.

Dziękujemy Goethe-Institut Warschau za wsparcie naszego projektu, a Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku za partnerowanie wydarzeniu.

21/09/2026

A jak już jesteśmy w temacie zapowiedzi, to polecamy Waszej uwadze fakt, że 2027 rok będzie w Lubece i Gdańsku świętowany jako rok Güntera Grassa, poniżej kilka pierwszych zapowiedzi.

Już teraz zapraszamy!

21/09/2026

Nadchodzi jesień, nadchodzą nowe, nie tylko ciekawe, ale i ważne projekty.

Jednym z nich jest projekt dla NAUCZYCIELI, których dobrostan bardzo leży nam na sercu, dlatego bardzo się cieszymy, że możemy być w tym projekcie partnerem.

Razem z organizatorami - Zakładem Badań nad Edukacją Językową i Kształceniem Nauczycieli przy Instytut Filologii Germańskiej UG, który we współpracy z Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku przygotował projekt, zapraszamy na:

IV edycję cyklu webinariów „Mistrzowskie Nauczanie: rozwój i wellbeing dla nauczycieli”,

która poświęcona będzie wzmacnianiu zasobów osobistych i zawodowych osób pracujących w oświacie.

Projekt jest realizowany od 2024 roku z inicjatywy dr hab. Magdaleny Rozenberg w ramach kierowanego przez nią Zespołu Badań nad Edukacją Językową i Kształceniem Nauczycieli, działającego w Instytucie Filologii Germańskiej Uniwersytetu Gdańskiego.

Partnerem wydarzenia jest Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku.

IV edycja została objęta Patronatem Honorowym Prezydent Miasta Gdańska Aleksandry Dulkiewicz, Patronatem Honorowym Pomorskiego Kuratora Oświaty oraz Patronatem Honorowym Ośrodka Rozwoju Edukacji w Warszawie.

Więcej informacji na stronie internetowej: https://www.pcen.gda.pl/.../cykl-mistrzowskie-nauczanie.../

IV edycję cyklu webinariów „Mistrzowskie Nauczanie: rozwój i wellbeing dla nauczycieli” poświęcimy wzmacnianiu zasobów osobistych i zawodowych osób pracujących w oświacie.

👉Program obejmuje cztery wzajemnie uzupełniające się spotkania on-line, podczas których wiedza z zakresu psychologii, psychoedukacji i profilaktyki zdrowotnej zostanie połączona z praktycznymi wskazówkami możliwymi do wykorzystania w codziennej pracy.

Zapraszamy na:
✅Gdy gaśnie motywacja – depresja uczniów i nauczycieli w codzienności szkolnej (12.10.2026, godz. 17.00-18.30);
✅Psychologia zdrowia w pracy nauczyciela: jak styl życia wspiera dobrostan i odporność psychiczną (19.10.2026, godz. 17.00–18.30);
✅Jak zachować balans i budować sens – perspektywa psychologiczna (26.10.2026, godz. 17.00–18.30);
✅Rola relacji na linii pracodawca – pracownik w budowaniu i umacnianiu potencjału zdrowotnego (2.11.2026, godz. 17.00–18.30).

Cykl organizowany przez Zakład Badań nad Edukacją Językową i Kształceniem Nauczycieli przy Instytucie Filologii Germańskiej UG.
Wydarzenie realizowane jest we współpracy z Pomorskim Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku.

Więcej informacji na naszej stronie internetowej: https://www.pcen.gda.pl/strona-startowa/informacje-pcen/cykl-mistrzowskie-nauczanie-rozwoj-i-wellbeing-dla-nauczycieli-webinaria-poswieconepsychoedukacji-i-coachingowi/

Instytut Filologii Germańskiej UG Kuratorium Oświaty w Gdańsku Aleksandra Dulkiewicz Uniwersytet Gdański Ośrodek Rozwoju Edukacji

18/09/2026

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku jako partner naszych projektów również zaprasza na nasze Dni Otwarte ;-)

Cieszymy się bardzo na Wasz udział w przygotowanych wydarzeniach nie tylko dziś i jutro, ale i w ciągu następnych dwóch miesięcy, co piątek, a i w niektóre soboty będzie się działo!

Wszystkie informacje znajdziecie na naszej stronie:
https://herder.ug.edu.pl/news-pl/

https://wbpg.org.pl/wydarzenia/wydarzenie-w-ramach-dni-otwartych-centrum-herdera/

19 września | 12:00–13:30 Filia Gdańska, ul. Mariacka 42   dr Jan Daniluk, dr Janusz...

18/09/2026

Już trzeci tydzień września, więc czas na trzecią animację z trzeciej już edycji projektu do nauki i nauczania języka niemieckiego pt. „Niemiecki – brzmi znajomo!”.

Przypominamy, że edycja trzecia projektu „Niemiecki – brzmi znajomo!” pt. „Wspólny obraz, wspólny sens” oparta jest na podobieństwie polskich i niemieckich idiomów.

Składa się ona tak jak poprzednie edycje z trzech części:
• 10 wzorów pocztówek z idiomami, które łatwo jest skojarzyć dzięki podobieństwu do odpowiadających im idiomów polskich oraz dzięki ilustracjom dołączonym do frazeologizmów.

• 10 krótkich filmików będących animowaną wersją odpowiadających im pocztówek.

• Wskazówek metodycznych, w jaki sposób nauczyciele mogą wykorzystać przygotowany przez nas materiał na lekcjach języka niemieckiego.

Partnerem projektu jest Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego.

Wszystkie materiały znajdziecie na stronie Centrum Herdera UG:
https://herder.ug.edu.pl/filmy.../niemieckibrzmiznajomo/

18/09/2026

Już jutro 19.09.2026 10.00-11.45
zapraszamy w ramach naszych Dni Otwartych na spacer

z cyklu „Długi XIX wiek w Gdańsku – narodziny nowoczesności"

pt. „Kobiety epoki przełomu"

prowadzony przez

Michała Ślubowskiego.

Spacer zaczniemy w Centrum Herdera w Gdańsku na ul. Ogarnej 26, a zakończymy na ul. Mariackiej przed Filia Gdańska Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku, gdzie od 12.00 zapraszamy na rozmowę panelową Jana Daniluka i Janusza Mosakowskiego o zmianach w życiu społecznym w Gdańsku w długim XIX wieku.

O czym będzie spacer?
Spacer traktować będzie o kobietach, które żyły w Gdańsku w XIX i na początku XX wieku w momencie, kiedy tradycja mieszczańska spotykała się z nowoczesnością, a sztywne reguły dotyczące ról społecznych zaczęły pękać.
Opowiemy o codzienności gdańszczanek z różnych warstw społecznych. Przyjrzymy się także tym, które poszły dalej: jak urodzona w Gdańsku Käthe Schirmacher, jedna z pierwszych kobiet z doktoratem w Europie i głośna działaczka ruchu emancypacyjnego. Zapytamy, jak wyglądała droga do edukacji, własnych pieniędzy i prawa głosu.

Spacer poprowadzi Michał Ślubowski — absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Autor książek poświęconych gdańskiej herstorii: „Czarownice, mieszczki, pokutnice” (2020) oraz „Proszarki, celebrytki i święte” (2023). Twórca strony „Gedanarium” oraz współtwórca podkastów „Makabreski” i „Historia Gdańska dla każdego”. W 2025 roku otrzymał Nagrodę dla Młodych Twórców Kultury Miasta Gdańska.

Zapraszamy z rodziną, przyjaciółmi i krewnymi królika ;-)

18/09/2026

Przypominamy, że od 1.09.2026 prowadzimy zapisy na nasze kursy języka niemieckiego.

KURSY SEMESTRALNE obejmują 60 godzin lekcyjnych (60 x 45min.) i trwają w semestrze zimowym od października do lutego, a w semestrze letnim od lutego do czerwca.

Zajęcia odbywają się albo w tygodniu w godzinach popołudniowych w 2 blokach po 90 min w poniedziałki i środy lub we wtorki i czwartki albo jednorazowo w soboty i trwają wtedy 180 min.

Obecnie kursy prowadzone są online lub stacjonarnie.

Grupy stacjonarne liczą od 6 do 12 osób, grupy on-line do 10 osób.

Kursy semestralne proponujemy na 6 poziomach biegłości językowych przyjętych zgodnie z wytycznymi Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (ESOKJ) oraz Instytutu Goethego (A1, A2, B1, B2, C1, C2).

Zapraszamy!

16/09/2026

W ubiegłą sobotę 12.09.2026 warsztatem językowo-kulturowym o tym jak można opowiadać o historycznym Gdańsku i jego mieszkańcach zainicjowaliśmy nowy sezon naszych projektów.

Dr Anna Kowalewska-Mróz poprowadziła spacer-warsztat pt. „Häuser erzählen Geschichten. Wortschatz und Grammatik für deutschsprachige Stadtrundgänge” na poziomie (B1/B2).

Podczas warsztatu poznaliśmy nie tylko kilka z najważniejszych wydarzeń z historii Gdańska, ale również historie Gdańszczan, którzy przez wieki współtworzyli jego charakter. Dowiedzieliśmy się, jak wyglądało ich codzienne życie, gdzie mieszkali, czym się zajmowali i z jakimi wyzwaniami przyszło im się mierzyć. Przyjrzeliśmy się także temu, dlaczego niektórzy z nich zapisali się na kartach historii i jak ich pamięć przetrwała w źródłach historycznych oraz lokalnych legendach.

W trakcie spaceru poznaliśmy historię kamienicy przy ul. Ogarnej, kilku na reprezentacyjnej ul. Długiej i w poszukiwaniu najciekawszych gdańskich wątków doszliśmy aż do Zaułka Zachariasza Zappio. Po drodze będziemy ćwiczyliśmy niemieckie słownictwo i konstrukcje gramatyczne przydatne podczas oprowadzania po mieście oraz opowiadania o jego historii. Dzięki temu nie tylko pogłębiliśmy wiedzę o Gdańsku, lecz także nabieraliśmy większej swobody w mówieniu po niemiecku o zabytkach, mieszkańcach i wydarzeniach, które ukształtowały nasze miasto.

Warsztaty w języku niemieckim poprowadziła dr Anna Kowalewska-Mróz, podwójna stypendystka DAAD – studia na Uniwersytecie Marcina Lutra w Halle-Wittenberg, absolwentka germanistyki Uniwersytetu Gdańskiego, doktor nauk filologicznych, pracownik etatowy oraz lektorka języka niemieckiego w Centrum Herdera UG oraz przewodniczka po Gdańsku z 20-letnim stażem oprowadzania grup niemieckojęzycznych.