شلمانې ېم جي

دي غټ ماشي ت Crane Fly واي(د ماشي نه دي خو مونږ ورته ماشې وايو) زمونږ ډير خلق د کم علمي د وجي دا وژني حلانکه دا ماشي هيس قسمه نقصان انسان ت نه ورکوي بلکه په ونو بوټو کي Pollination يعني مدد بوټو ت ورکوی د بوټو فائده زمونګ فائده دا۔
دي نه چيچل کوي نه سه بيماری لګوې بلکه مونږ ت فائده راکوې تاسو کوشش وکړئ چ دا دې د وژلو نه ډډه وکړئ۔

سرکشه سر مي بي له خدايه چاته نه ټيټيږې
زما مزاج زما فطرت کې آزادې ليکلې ۔
______⚠️📌

بابا بيمار دے روغ صحت يۍ نصيب شه، خپلو دعاګانو کې یاد ساتئ چې الله ورته روغ صحت ورکړې ❣️🥀
🌅

د حمزه بابا د یو شعر وضاحت
(د پښتو ژبې او ادب د زده کوونکیو د پاره)
ـ
امیر حمزه خان شینواري (1994-1907) د پښتو ادب یو لوے نوم دے ـ وړومبۍ کښې ئې شاعري په اردو کښې کوله (تر 1933) خو د خپل پیر په وېنا ئې پښتو کښې شاعري پېل کړه ـ په کال 1940 (25 مارچ) کښې د سپرلي د یوې طرحې مشاعرې په دوران کښې د غزل وئیلو دوران کښې ورته سمندر خان سمندر (د بدرښو نوښار، 1990-1901) د غزل د باچا خطاب ورکړو ـ طرحه ئې د کاظم خان شیدا د شعر دا مصرعه وه ،
"سیاه مار په نظر نۀ راځي ماښام دے"
،
حمزه بابا وائي چې کله مې دا شعر :

برندې سترګې مې د یار زړۀ ته په ځیر شوې..
بیا حبشو په کعبه تړلے لام دے...

ووایو نو سمندر خان سمندر پاڅېدو داد ئې راکوو او بار بار به ئې وئیل سبحان الله ، واه واه! "د غزل بادشاه" او د دې نه پس دا لقب عام شو ـ (وروسته وخت کښې هم د دې تائد وشو او بیا حمزه بابا د خپل تخیل/تخلیقاتو په زور دا لقب سم ثابت کړو)ـ

څو ملګرو د دې شعر د تشریح خبره وکړه، په محدودو لفظونو کښې ئې تشریح کووـ خو دې نه مخکښې دا خبره د ذکر وړ ده چې د حمزه بابا ځینې شعرونه په ظاهره اسان ښکاري خو بیا هم څۀ باریکې نکتې لرې کۀ هغه ؤ نۀ سپړدلے شي نو لوستونکے ترې پوره پوره مطلب نۀ شي اخستلے ـ

د حمزه بابا دغه شعر په ځینې کتابونو کښې غلط را نقل شوے ـ چرته "دواړه سترګې" راغلي، چرته "د یار مخ ته" راغلي ـ دا دواړه سم نۀ دي ـ د کلیات لۀ مخه د حمزه بابا سم شعر درته لیکم او بیا ئې د مختصرې تشریح کوشش کووم ـ
،
برندې سترګې مې د یار زړۀ ته په ځیر شوې..
بیا حبشو په کعبه تړلے لام دے...
(کلیات مخ ۵۷۰، غزل نمبر ۱۲۲۹)

د ګرانو ټکیو معنې؛
¹ برندې سترګې : نیغ نیغ کتل، په غصه غصه کتل، د غصې په وخت سترګې راویستل
² ځیر: په مخه مخه ، په غور کتل، په یو نېپ/ یو انداز
³ حبش: تور خلق، د حبشه خلق (اوس وخت کښې د ملک ایتهوپیا)
⁴لام: وسله وال فوځ، جنګ ته تیار فوځیان، جنګ (وغېره)

دواړه سترګې مې د یار (د یار سترګې یادوي خپلې سترګې نۀ)

عام مطلب:
زما د یار غصه ناکې سترګې ما ته په داسې انداز راګوري/ رامخامخ شوې لکه اهل حبش چې بیا په کعبه حمله کوي ـ

تشریح:

عموماً په دیني تصوفي اصطلاح کښې زړۀ ته کعبه وئیلے کیږي، یا شاعران د زړۀ تشبیهـ د کعبې سره ورکوي ـ هغه ځکه چې په زړۀ کښې جانان اوسیږي او د جانان د اوسېدو د پاره دوي د یو ځانګړي (منفرد)، پاک او خصوصي ځاے انتخاب کوي نو په دغه اساس زړۀ ته کعبه وائي ـ

حبش تور خلق دي ، حبشه د یو ځاے نوم دے ، شاه حبشه نجاشي، ابرها د یمن حاکم جوړ کړے ؤ ـ د نبي علیه سلام دنیا ته د راتلو نه صرف پنځه پنځوس (۵۵) ورځې مخکښې ابراہا د هاتیانو د لښکر سره په خانه کعبه حمله کړې وه (دا لویه واقعه ده [پس منظر لرې] سورة فیل کښې د دې واقعې ذکر راغلے)ـ

حمزه بابا ډېر په عجیبه انداز دغه واقعې ته اشاره کړې ده ـ په وړومبۍ مصرعه کښې د یار د قهریدونکي سترګو ذکر کوي توروالي او بڼو ته د اهل حبش د وسله وال فوځ سره تشبیهـ ورکوي، یعني حمزه بابا د یار د کتلو نه داسې محسوسوي لکه د ابرہا لښکر چې یو ځل بیا راغلے وي، صفونه ئې جوړ کړې وي او درنګ ساعت له په کعبه حمله کوونکي وي ـ
،
دا مشهوره تلمیح ډېرو شاعرانو په خپلو شعرونو کښې ځاے کړې ده لکه
,
زما د زړۀ د کعبې څوک د تحفظ هم شته دے..
ستا د لښکر زور کۀ بلها د ابراها په شان دے..
(رحمت جان رحمت)

لشکر ِ ابرہہِ وقت کو روکو ورنہ
رب ترا ، میرا صنم چھین لیا جائے گا
( قمر کاظمی)
وغیره ـ

پام: د چا تشریح حرف آخر نۀ وي ـ د کمۍ بېشۍ بخښنه -
/
لیک: عدنان خیالي
۲۶ مارچ ۲۰۲۲
For more Like Adnan Khyalee

Portrait of a Khattak (Pashtun) in military head-dress, 1898.

Painting by Hubert Vos.
Copied;Barmazid

The man on the right is Havildar Mir Alum (an Afridi Pashtun) and the one on the right Subadar-Major Jaie Singh (a Dogra Rajput) of British-Indian army. In the background are two Pashtun sepoys.

The painting was made by Walter Fane in 1868.

Source: https://t.co/tmhKWtSj8a https://t.co/hxeMog3Cng