18/07/2025
جڏھن بہ فلسطين اسرائيل موضوع تي بحث ڪيو ويندو آهي تہ اھو سوال اٿندو آهي تہ عربن ۽ خود فلسطين اقوام متحده جي قرارداد 181 ڇو رد ڪئي جيڪا انھن کي ھڪ آزاد فلسطين جي زمانت ڏئي پئي ۽ اسرائيل ان کي ڇو تسليم ڪيو ھو. اڄ جي ھن پوسٽ ۾ ان تي ڳالهايو ويندو.
1. ان وقت فلسطين جي آبادي جو تقريباً ٻه ڀاڱي ٽيون حصو (اٽڪل 1.3 ملين عرب بمقابله 600,000 يهودي) عرب هئا ۽ اڪثر زمين جا مالڪ اهي هئا (اندازا مختلف آهن پر يهودين جي ملڪيت کان گهڻو وڌيڪ. عربن جو خيال هو ته اڪثريتي آبادي کي پوري علائقي جو مستقبل طئي ڪرڻ جو موروثي حق آهي. اهڙي زمين تي يهودي رياست قائم ڪرڻ جتي عرب اڪثريت ۾ هئا ۽ جتي انهن وٽ گهڻي زمين هئي، ان کي بنيادي طور تي غير جمهوري ۽ سندن قومي حقن جي نفی سمجهيو ويو.
2. جيتوڻيڪ يهودي آبادي تقريباً 33 سيڪڙو هئي، پر هن منصوبي ۾ تجويز ڪيل يهودي رياست کي لازمي فلسطين جو تقريباً 56 سيڪڙو علائقو ڏنو ويو. ان کان علاوه، هن مختص ڪيل زمين ۾ ڪجهه سڀ کان زرخيز زرعي علائقا (جيئن ته ساحلي پٽي ۽ گليلي جا حصا) ۽ اسٽريٽجڪ طور تي اهم نيگيو ريگستان شامل هئا. عربن دليل ڏنو ته هي غير متناسب ورھاڱو آھي ۽ يهودي اقليت جي حق ۾ وڃي ٿو.
3. عربن فلسطين کي عرب دنيا جو هڪ لازمي حصو سمجهيو. انهن يهودي رياست جي قيام کي، خاص طور تي تازو لڏپلاڻ ذريعي ۽ بيروني طاقتن جي مدد سان قائم ڪيل رياست کي، پنهنجي وطن تي مڙهيو ويل غير ملڪي قبضي جي هڪ صورت سمجهيو. ان حوالي سان ان وقت جي امريڪي صدر ۽ سعودي عرب جي بادشاه جي گفتگو رڪارڊ جو حصو آھي.
4. تجويز ڪيل عرب رياست گهڻن غير لاڳاپيل حصن (غزا، ويسٽ بئنڪ، ۽ گليلي) ۾ ورهايل هئي، جنهن ڪري اها جاگرافيائي طور تي غير مربوط ۽ اقتصادي طور تي ناقابل عمل هئي.
5. تجويز ڪيل عرب رياست جي سرحدن اندر يهودين جو وڏو تعداد (ان وقت جي يهودي آبادي جو تقريباً 45 سيڪڙو) رهندو، جنهن ڪري هڪ غير مستحڪم آبادي جي صورتحال ۽ مستقبل ۾ تڪرار جو امڪان پيدا ٿيندو.
6. جيتوڻيڪ ٻنهي ڌرين جا يروشلم سان مضبوط مذهبي ۽ تاريخي لاڳاپا هئا، پر عربن شهر ۽ ان جي ڀرپاسي واري علائقي (بشمول بيت لحم) کي هڪ خاص بين الاقوامي راڄ هيٺ رکڻ تي اعتراض ڪيو، جنهن ڪري ان کي تجويز ڪيل عرب رياست کان الڳ ڪيو ويو
7. هن منصوبي کي بيروني طاقتن پاران مڙهيو ويو فيصلو سمجهيو ويو بغير اتي رهندڙ اڪثريتي آبادي جي رضامندي جي.
خلاصو: عربن هن منصوبي کي ان ڪري رد ڪري ڇڏيو جو انهن ان کي پنهنجي وطن جي ناجائز ورهاست سمجهيو، جنهن ۾ اقليتي آبادي کي گهڻي زمين ڏني وئي، عرب اڪثريت جي خوداختياري جي حقن جي ڀڃڪڙي ڪئي وئي، ۽ هڪ غير مستحڪم عرب رياست قائم ڪئي وئي، جنهن سان گڏ يهودي رياست قائم ڪئي وئي، جنهن کي اهي عرب علائقو سمجهن ٿا. انهن جو خيال هو ته فلسطين جو پورو علائقو هڪ آزاد عرب رياست بڻجڻ گهرجي.
شاھد حسين.