JFK SPED Center - Batang Empowered and Resilient Team

Makiisa at makilahok sa 1st Quarter Nationwide Simultaneous Earthquake Drill 2026. Tara na mag-Duck, Cover & Hold at sama-samang mag-evacuate sa ating mga safe zone. See you JFKians.

𝐓𝐡𝐞 𝐅𝐈𝐑𝐒𝐓 𝟑 𝐇𝐎𝐔𝐑𝐒 𝐚𝐟𝐭𝐞𝐫 𝐚 𝐌𝐚𝐣𝐨𝐫 𝐞𝐚𝐫𝐭𝐡𝐪𝐮𝐚𝐤𝐞: 𝐒𝐂𝐄𝐍𝐀𝐑𝐈𝐎 𝟐

Base sa mga trainings and seminars na aming napuntahan and post disaster incident reports na aming nabasa, we'd like to share kung ano ang mga pwedeng mangyayari at inyong mga gagawin given an earthquake scenario and ibat-ibang sitwasyon. Mapapanatag tayo at madaling makaka kilos ng tama kung alam natin ang mga dapat gawin kapag nangyari ang isang insidente.

This is a long post but surely worth reading.

𝗦𝗖𝗘𝗡𝗔𝗥𝗜𝗢 𝟮:
𝗔𝗥𝗢𝗨𝗡𝗗 𝟭𝟮 𝗠𝗜𝗗𝗡𝗜𝗚𝗛𝗧. 𝗠𝗢𝗦𝗧 𝗣𝗘𝗢𝗣𝗟𝗘 𝗔𝗥𝗘 𝗔𝗧 𝗛𝗢𝗠𝗘 𝗦𝗟𝗘𝗘𝗣𝗜𝗡𝗚.

𝗕𝗜𝗚𝗟𝗔 𝗞𝗔𝗡𝗚 𝗡𝗔𝗚𝗜𝗦𝗜𝗡𝗚 𝗣𝗔𝗧𝗜 𝗡𝗔 𝗗𝗜𝗡 𝗔𝗡𝗚 𝗜𝗕𝗔𝗡𝗚 𝗠𝗢𝗡𝗚 𝗙𝗔𝗠𝗜𝗟𝗬 𝗠𝗘𝗠𝗕𝗘𝗥𝗦. 𝗛𝗔𝗟𝗢𝗦 𝗠𝗔𝗛𝗨𝗟𝗢𝗚 𝗞𝗔 𝗡𝗔 𝗦𝗔 𝗞𝗔𝗠𝗔 𝗦𝗔 𝗟𝗔𝗞𝗔𝗦 𝗡𝗚 𝗦𝗜𝗗𝗘 𝗧𝗢 𝗦𝗜𝗗𝗘 𝗠𝗢𝗩𝗘𝗠𝗘𝗡𝗧 𝗖𝗔𝗨𝗦𝗘𝗗 𝗕𝗬 𝗔𝗡 𝗜𝗡𝗧𝗘𝗡𝗦𝗘 𝗚𝗥𝗢𝗨𝗡𝗗 𝗦𝗛𝗔𝗞𝗜𝗡𝗚.

𝗔 𝗠𝗔𝗚𝗡𝗜𝗧𝗨𝗗𝗘 𝟳.𝟱+ 𝗠𝗔𝗝𝗢𝗥 𝗘𝗔𝗥𝗧𝗛𝗤𝗨𝗔𝗞𝗘 𝗛𝗔𝗣𝗣𝗘𝗡𝗗.

ACTIONS:
DEFAULT: DROP, COVER, HOLD ON pa rin ang dapat gawin.
- Kapag sinubukan mo na maglakad or tumakbo ay malamang matutumba ka, madadapa or mauuntog.

Ayon sa Phivolcs, in an Intensity 7: "People find it difficult to stand in upper floors. Heavy objects and furniture overturn or topple. Big church bells may ring. Old or poorly-built structures suffer considerable damage. Some well-built structures are slightly damaged. Some cracks may appear on dikes, fish ponds, road surface, or concrete hollow block walls. Limited liquefaction, lateral spreading and landslides are observed. Trees are shaken strongly."

Ang tagal at lakas ng pagyanig ay depende sa maraming factors. Not all earthquakes are the same. Yung nangyari sa Cebu quake ay Magnitude (M) 6.9 pero 5 km ang lalim (or babaw). Yung sa Davao Oriental naman ay M7.4 pero 25 km deep. Ayon sa Phivolcs, kunng mas malalim ang pinagmulan ng energy ay nababawasan ito habang umaakyat at nag spread out.

TIPS
- sa mga may anak or loved ones na nasa ibang room ng bahay, automatic ang instict mo ay tingnan sila habang lumilindol and make sure they are ok. Para mabawasan ang iyong pag-aalala, make sure ang kanilang room ay Earthquake Hazard Proof. For example:
a. walang mga naka lagay sa itaas ng cabinet na babagsak sa kanila or kung may nakalagay man sa taas ng cabinet ito ay secured
b. Ang bed ay malayo sa window na maaring mabasag sa lakas ng ground shaking at tumama sa mga kids - alternatively, maaaring lagyan ng kurtina para hindi masyadong sumambulat ang glass debris.
c. Prevent ceiling collapse by using sturdy materials.

- Bilang paghahanda, alamin mo kung safe ang bahay mo at kaya ang intensity 7 pataas na ground shaking. Go to "HOW SAFE IS MY HOUSE" website. Nasa ComSec ang link.

Nasa ComSeC din ang intensity scale and description ng lakas ng pagyanig for additional info.

SITUATION: THE INITIAL SHAKING STOPS:

ACTIONS:
✓ Check on your loved ones sa kanilang mga rooms.

TIPS:
- GRAB a blanket/ kumot or Towel bago lumabas ng room or bahay. Malamig sa labas/kalsada dahil gabi.
- GRAB your GO BAG - kung meron.
Kapag nakalimutan magdala, wag munang bumalik para kunin ito.

✓ Evacuate to an open area. Malayo sa electric poles, powerlines and away from high rise buildings na puwedeng bumagsak ang mga debris sa kinatatayuan niyo.

✓ Go to the designated ASSEMBLY AREAS in your location.

- Kung walang designated assembly areas, normally ay makikita natin ang mga tao sa kalsada.

- ang iba naman ay nasa tapat ng kanilang bahay para mabantayan ang gamit sa bahay.

SITUATION: MAY MGA BUILDINGS AND POSTE NG KURYENTE ANG NASIRA.

ACTIONS:
- DO NOT GO INSIDE A BUILDING RIGHT AWAY AFTER A MAJOR EARTHQUAKE.

✓ Conduct assessment sa bahay or Gusali kung may mga visible cracks or deformation kapag lumiwanag na (umaga).

- if mayroon nakitang cracks or deformation sa bahay, lagyan ang bahay ng danger tape, tali or harang ang pintuan. HUWAG PUMASOK. Baka bumigay ito kapag nagka aftershocks
- nasa ComSec ang ilang sample ng craks na dapat ay i-flag as unsafe. Best to have it checked by a structural engineer (even from the city).

✓ Stay away from tall buildings, electric poles and electric lines.

- By default, lahat ng power lines ay considered "live". So iwasan lahat ng power lines na nakalapag sa kalsada or naka hang.

SITUATION: TRAPPED

ACTIONS:
Kung ikaw ay na-trap at hindi makapag evacuate.
• assess your surroundings.
• look for an opening kung saan pwedeng makalabas or maging source of oxygen.
• Gumawa ng ingay upang mapansin. Avoid shouting unless may rescuers para hindi ka mapagod or maubusan ng hangin.

TIP: Dito mabisa ang whistle or pito. Mura lang ito. Buy na.

• sumigaw kapag may narinig na footsteps possible rescuers.

SITUATION: POWER IS DOWN.
Walang Kuryente. Nag trip ang transformers or bumagsak ang ilang electric poles and power lines.

ACTIONS:
For sure may dala kang cellphone. Gamitin itong ilaw kung kailangan.
- Make sure to conserve your battery. Put the brightness of your phone to the lowest possible backlight setting na nababasa niyo pa ang nasa phone.

SITUATION: EXPECT AFTERSHOCKS.
Dapat ay nasa Assembly area ka na ng mga oras na ito.

TIPs:
Sa mga communities, streets, subdivision at villages ay dapat may designated assembly areas. Ito ang PINAKA SAFE na lugar sa inyong area.
- Kung wala pa, simulan niyo nang mag-identify ng area. Oo, ikaw na mismo ang mag-initiate.

ACTIONS:
1. Kung may signal ng mobile network or internet, Check on your loved ones and inform them that you and your family are safe. Baka mawala ang signal dahil affected ang towers or congested ang mga linya.

A simple "I'm safe" or "We are ok" is enough. Wag nang tumawag, sms or chatblang muna.

2. Magpalista sa inyong designated safety marshal.

- Dapat din ay may pag-account sa lahat ng community members. Your HOA Leaders should be able to do this.

- Mahalaga po ito to account for every person at malaman ang status ng bawat isa kung safe ba or injured.

Ang dapat nakalagay sa listahan ay:
a. Number at street ng bahay
b. Surname or apelyido ng designated household owner (ex. Cruz family)
c. ilan ang nakatira
d. ilan ang nasa assembly area ngayon
e. ilan ang wala sa bahay (dahil nasa trabaho, naka bakasyon etc.).

3. Ireport kaagad sa safety Marshal kung may unaccounted na tao from your family.

Dapat ay may white board or Manila paper na nakalagay ang summary statistics sa Assembly area.

4. Kung malayo kayo sa inyong loved ones and you can't reach them, check the situation of your house or community thru Family group chats or neighborhood GCs ninyo or thru the CCTV sa inyong bahay, kung mayroon.

- importante ang family at Homeowners group chats sa mga ganitong sitwasyon.

5. PRAY. Magdasal to seek divine help. This will keep you calm.

6. Provide help and support if you can and if you are trained to do so.

✓ Maraming magkaka panick attack, hihimatayin, at baka may mga injured. If you can lend a hand, please help.

SITUATION: ONGOING RESCUE AND RESPONSE OPERATIONS NG MGA RESCUERS AND AUTHORITIES.

Sa dami nang kailangan ng tulong, for sure ay swamped with calls ang Marikina City Rescue 161, National 911. Or kung makontak man sila, all rescuers have been deployed.

Most likely ay affected din ang ilan sa mga members ng LGU na dapat ay magbibigay ng support.

If you need help, most likely, YOU ARE ON YOUR OWN.
- Ask for help sa mga neighbors lalo na for first aid.
- Dapat ay alam niyo din ang pinaka malapit na hospital or clinic sa inyong lugar.

Makakatulong if you have identified first aiders sa inyong community. If wala, magandang maging project ito ng inyong community. First Aid Training for Adults and Teens.

SITUATION: KAILAN AKO PWEDENG BUMALIK SA LOOB NG BAHAY/BUILDING?

Kapag safe bumalik. Safe siya kung
- walang structural cracks, deformities or damage
- walang ground shaking

DO NOT go inside your home or building if it's dark. Intayin mo na mag umaga.

Ibang usapan if you have to rescue someone inside.

SITUATION: TO LEAVE OR NOT TO LEAVE YOUR HOME / COMMUNITY (again, ang assumption is you are with your family).

Aalis ka/kayo or iiwan mo/niyo ang iyong bahay or community evacuation area:

a. If your house / community is not safe.
- Damaged, possible na gumuho, or sobrang crowded na ng evacuation center.

b. Kung wala or mawawalan ka ng food and water.

c. If you or someone in your family needs immediate medical treatment for serious cases.

TIPS:
- You should have food and drinks sa house na tatagal ng at least 3 days na kasya sa lahat ng miyembro ng pamilya.

- Ready to eat food is the best to have since baka wala na kayong opportunity na magluto, kahit rice. Delata, biskwit and bread. Dont forget sweets like candies and chocolates.

- kukunin mo lang ito sa loob ng bahay if its safe to do so.

- Dapat alam mo kung saan ang next nearest evacuation center.

TIPS For the LGU:
- Sana lahat ng evacuation areas sa community ay nakalista sa Barangay. At lahat ng listahan from Barangay level (BDRRMO) ay mapunta sa City / Municipality Level na CDRRMO. Sa ganitong structure, madali ang flow of communication and assistance

- Ang magandang Gawing ALTERNATIVE evacuation Center ay sementeryo or Cemetery - maluwag ito at pwedeng lagyan ng tents. No Joke.
Your goal is to survive, saka ka na matakot sa multo.

Sa mga aalis sa assembly area, magpaalam sa Safety Marshal or Teacher/Principal. Dapat ay nakalista ang oras ng iyong pag alis.

Assume that bridges are not safe for use. Lalo na ang mga matatagal nang brdiges. Kailangan ay ma-assess muna ito ng authorities at i-declare na safe for use. Pass at your own risk.
- dapat ay may naka assign na dito from the Damage Assessment Team ng BDRRMO or CDRRMO.

Streets might also be filled with debris - mga bumagsak na puno, poste, or parts ng building.
- Ito ang dapat isa sa unang priority ng LGU, ROAD CLEARING. Dapat gumawa ng safe na daan para maka pass through ang rescue at relief.

Ang lahat ng listahan at reports during disasters ay ibibigay sa Barangay Disaster Risk Reduction and Management Office (BDRRMO). At ibibigay naman ng BDRRMO sa LGU / City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO).

- Kailangang alam ng HOA Leaders, kung kanino sa Barangay/ LGU ibibigay ang information.

SITUATION: CONTINUOUS RESCUES AND EVACUATION.

Authorities and rescuers, pati mga volunteers ay Busy sa pag rescue ng mga tao na nangangailangan.

Sa dami ng need ng tulong, baka hindi na kayo mapuntahan. Kailangan mag tulong-tulong ang mga nasa paligid.

Kasabay din ng major earthquakes ang Sunog at Chemical leaks.

Kung kailangan ng tulong, magsiga. siguraduhing mausok - hindi flames, usok ang kailangan. This will catch the attention of the rescuers or responders. Ingatan lang para hindi maging malaking sunog.

SITUATION: HOSPITALS ARE EVACUATING THEIR PATIENTS.

Dahil sa mandatory evacuation, pati mga ospital ay inilalabas ang kanilang mga pasyente. Hospitals will use streets and any vacant safe areas as Assembly points.

Kung ikaw ay nasa ospital at kaya mong maglakad or ambulatory, maglakad ka na palabas at huwag nang hintayin na may mag assist pa. Nakatutok ang mga doctors at nurses sa mga non-ambulatory na kailangan ng wheelchair or nasa hospital bed.

If you were tagged as GREEN and ok for Discharge, either go home, or go sa nearest evacuation area. The Hospital needs to focus sa mga mas malubhang sakit or injuries.

•••

Kapag may major incident kagaya ng isang Malakas na Lindol, hindi ninyo namamalayan ang paglipas ng oras. Napaka bilis lang ng 3 hours.

We'll have 1 more scenario. Ilalagay namin ito sa next post. Meanwhile ang link sa post about the first Scenario: "Weekday Daytime" ay nasa ComSec

We'll also have a separate post about GO BAGS.

Please note na ito ay isa lang sa napakaraming scenario at sitwasyon na pwedeng mangyari.

If you have other suggestions kung anong maaring gawin in the first 3 hours after an earthquake, feel free to put it sa ComSec.

THIS IS AN ORIGINAL CONTENT PREPARED BY INSIDE MARIKINA.

° ° ° ° ° ° ° °


Like and follow
We are on FB | IG | TikTok | YouTube

BABALA SA SUNOD-SUNOD NA LINDOL: PAGHAHANDA SA THE BIG ONE

Sa gitna ng sunod-sunod at malalakas na lindol na yumanig sa iba’t ibang bahagi ng bansa kamakailan, mas pinaigting ng Department of Science and Technology – Philippine Institute of Volcanology and Seismology (DOST – PHILVOCS) ang mga babala sa posibleng pagdating ng “The Big One”.

Kaisa ang Pamahalaang Panlalawigan ng Zambales, sa pamumuno ni Gob. Hermogenes E. Ebdane, Jr., at ng Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office sa pangunguna ni G. Rolex E. Estella, sa pagpapaaalala sa ating mamamayan na siguraduhin ang kaligtasan at kahandaan ng bawat isa.

MGA DAPAT IHANDA KAPAG MAY LINDOL: ✅✅✅

✅ Emergency Go Bag na may laman na tubig, ready-to-eat food, flashlight, batteries, whistle, at first aid kit.
✅ Important documents tulad ng birth certificate, ID, at mga titulo — ilagay sa waterproof pouch.
✅ Powerbank at fully charged cellphone para sa komunikasyon.
✅ Extra cash sa maliit na halaga, dahil posibleng mawalan ng ATM access.
✅ Damit, kumot, at hygiene kit (toothbrush, sabon, alcohol, face mask, sanitary items).
✅ Listahan ng emergency contacts gaya ng pamilya, barangay hotline, at rescue units.
✅ Planong pang-evacuation — alamin ang ligtas na ruta palabas ng bahay o gusali.
✅ Matibay na sapatos at flashlight na madaling abutin sa oras ng sakuna.
✅ Radyo na may baterya para makinig sa balita at mga abiso ng gobyerno.
✅ Presence of mind at calmness — pinakamahalagang dalhin sa panahon ng lindol.

MGA HINDI DAPAT GAWIN KAPAG MAY LINDOL: ❌❌❌

❌ Huwag tumakbo palabas ng gusali habang malakas pa ang pagyanig — duck, cover, and hold muna.
❌ Huwag gumamit ng elevator.
❌ Huwag tumabi o tumayo sa ilalim ng mga bintana, cabinet, o mabibigat na bagay na maaaring mahulog.
❌ Huwag maniwala agad sa mga fake news o chain messages — makinig lamang sa PHIVOLCS at NDRRMC updates.
❌ Huwag magpanic o sumigaw, dahil maaari itong magdulot ng kaguluhan.
❌ Huwag kalimutan ang mga bata, matatanda, at may kapansanan — tulungan silang makalabas nang ligtas.
❌ Huwag bumalik agad sa loob ng gusali matapos ang lindol hangga’t walang abiso na ligtas na.
❌ Huwag magbukas ng apoy o magluto habang may gas leak.
❌ Huwag iwanan ang cellphone nang walang laman ang baterya — panatilihing may charge.
❌ Huwag maging kampante; tandaan, may mga aftershock pa na maaaring mas malakas.

Dahil sa panahon ng kalamidad, iba ang handa at laging may alam. Manatiling ligtas at alerto.