03/10/2024
مَمْنُوعٌ مِنَ الصَّرْفِ
تعريفه: هُوَ الاِسْمُ الْمُعْرَبُ الَّذِي لَا يَلْحَقُهُ تَنْوِينٌ وَلَا كَسْرٌ
Iye ne ism mu’rab g*y patuhutan duwe baris duk baris diyawah si kahinapusan ne
إِعْرَابُهُ: يُرْفَعُ بِالضَّمَّةِ وِيُنْصَبُ وَيُجَرُّ بِالْكَسْرَةِ
I’raban nen: Bang iyeمرفوع alamat ka رفع nen الضمة (baris dapan), bang iye منصوب duk مجرور alamat ka نصب duk جر nen الفتحة (baris diyatah)
أَنْوَاعُهُ: ginisan nen
يُمْنَعُ لِعِلَّةٍ وَاحِدَةٍ:
Kaissah: ممنوع iye من الصرف dambuwah sababan nen.
Bali tellu ekkahan ne ini:
1- الْمَخْتُومُ بِأَلِفِ التَّأْنِيثِ الْمَمْدُودَةِ (حَسْنَاء – عُلَمَاء)
KAISSAH: Bang kahinapusan kalimahin ألف التأنيث الممدودة iye alif patamba iye للتأنيث,
Iye ne kemon ألف paasek si kalima puwas amban tellu asal2x huruf sin kalima ley atawa paekka pe amban tellu ley ubus kahinapusan kalima ley همزة, upama nen: علماء asal2x kalima hin ع ل م ubus tekka ألف in puwas amban (mim) ley, kahinapusan kalima ley همزة naan ألف التأنيث الممدودة iye pegge tekka puwas amban asal2x kalima tellu ley. Upamahan nen pe حسناء asal2x kalima hin ح س ن,
amban meh upamahan ne pe أصدقاء , asal2x kalimahin ص د ق, tekka ألف in puwas amban ق ubus kahinapusan kalima hin همزة
2- الْمَخْتُومُ بِأَلِفِ التَّأنِيثِ الْمَقْصُورَةِ (سَلْمَى كُبْرَى – مَرْضَى)
KADUWE: Bang kahinapusan ism in
ألف التأنيث المقصورة
, iye ne alif paasek iye si ism puwas amban tellu huruf asal2x sin kalima, atawa paekka pe billai, sugah ألف ley duamin amban asal2x kalima sugah ألف زائدة iye, upamahan nen سلمى asal2x kalimahin
س ل م ,
meh كبرى asal2x kalima hin ك ب ر,
meh مرضى, asal2x nen م ر ض.
3- صِيغَةُ مُنْتَهَى الْجُمُوع (مَسَاجِد – مَصَابِيح)
KATELLU:
Bang ism in si timbangan صيغة منتهى الجموع iye si timbangan مفاعل duk مفاعيل kweh ne مساجد duk مصابيح.
يُمْنَعُ لِعِلَّتِينِ:
KADUWE: ممنوع من الصرف si duwe sababan:
Inin siyam ekka nen:
الْعَلَم
in iye nekemon alen salih du alen aa atawa lahat atawa ine pe bang tinaat alen miyaan niyah tugilah tartantu, aa neke, lahat, hinaep. Bang pinain أحد (uhud) alam iye, pegge tugila iye maksudin iye punu malai si madina ley, bang pinain زيد , alam iye peggeh nugilah si dambuwah aa alen nen si zaid, kemon alen aa duk alen lahat alam iye,
1- الْعَلَمِيةُ مَعَ التَّأْنِيثِ (فَاطِمَةُ – حَمْزَةُ – زَيْنَبُ)
KAISSAH:
Bang kaniyaan ism in علم duk مؤنث (alen duk muannath,) مؤنث in TELLU iye,
1- مؤنث اللفظي
iye muannath lapal nen sugah (مذكر)
sukuh si lella mahna nen, upama nen حمزة , muannath لفظي iye peggeh kahinapusan nen علامة التأنيث iye ne ة ley sugah peggeh inalenin lella iye.
2- : مؤنث المعنوي
iye lapal nen (مذكر )
gah niya lai alamatut ta’neeth ne, sugaj mahnanen muannath, upama nen زينب,
3- مؤنث اللفظي والمعنوي
muannath lapal nen duk mahna nen, upama nen فاطمة , خديجة
Niyah pe alamat ta’neeth ne si lapal nen ubus alen para si dende pe.
Katellu miyaan lamud iye amban
ممنوع من الصرف
2- الْعَلَمِيةُ مَعَ زِيَادَةِ أَلِفٍ وَالنُّون (عُثمَان – سَلمَان (
KADUWE:
Kemon alam (alen) kahinapusan nen alif duk nun زائدة , (patamba dumain amban asal2x kalima) upama nen عثمان – سلمان سليمان
3- الْعَلَمِيةُ مَعَ وَزْنِ الْفِعلِ (أَحمَد)
KATELLU:
Kemon alam (alen) si timBangan fiil (فعل), upama nen: أحمد si timbangan أَفْعَل.
5- الْعَلَمِيةُ مَعَ الْعُجْمَة (إِبرَاهِيم – يُوسُف)
KAAMAPAT:
Kemon alam (alen) ubus dUmain iye amban kalima Arabiya, kweh nemeh إبراهيم – يوسف
5- الْعَلَمِيةُ مَعَ التّركِيبِ الْمَجْزِي (حَضرْ مَوت )
KALIME:
Kemon alam (alen) pinag tampu amban duwe kalima, kweh nemeh حضرموت alen iye lahat si yaman, pinagtampuh amban kalima حضر duk موت
6- الْعَلَمِيةُ مَعَ الْعَدل (عمر)
KAENNEM:
Kemon alen pinda amban asal2x ne, kweh ne عُمَر, asal2x nen عامر isim fail amban عَمر
7- الْوَصْفِيَةُ مَعَ زِيَادَةِ الْأَلِف (عَطشَان – غَضبَان)
KAPITUH:
Iye ne صفة katambahan iye ألف duk نون kweh nemeh عطشان , asal2x kalima hin
ع ط ش, صفة مشبهة.
8- الْوَصفِيةُ مَعَ وَزْنِ الْفِعل (أَحْسَن – أَسْوَد)
KAWALUH:
iye ne صفة si timbangan أَفْعَل, upamahan nen أحسن, اسم التفضيل amban kalima حسن, duk أسود isim fail amban kalima سَوِدَ
Ism fa’il in duk ism tafdeel amban meh صفات.
9- الْوَصفِيةُ مَعَ الْعَدل (مَثْنَى – ثُلَاث – رُبَاع – أُخَر)
KASIYAM:
Iye صفة tapinda amban saddi صيغة, kweh ne meh مَثنى, asal2x nen اثنين اثنين, kweh nemeh jumla painne:
دخل الطلاب الفصل اثنين اثنين
paasek murid in hap room duwangan duwangan, na makajari gantian nu اثنين اثنين ley duk مثنى , painnu: دخل الطلاب الفصل مثنى.
Kalima أُخَر asal2x nen آخر, ism tafdeel iye, nah tapinda iye amban آخر tudju أخر tahinang iye ممنوع من الصرف pegge صفة (ism tafdil) duk peggeh tapinda amban kalima آخر.
صَرْفُ مَا لَا يَنْصَرِفُ فِي حَالَتَيْن:
Tahinang منصرف meh kalima tasabbut dehellu miyaan si duwe kahalan
1- إِنْ دَخَلَتهُ ال (في المساجدِ)
KAISSAH: bang iye kapaasekan ال kweh nemeh في المساجدِ kabarisan iye diyawa sabab niya paasek si iye ال.
2- إِنْ أُضِيفَ (فِي أَحْسَنِ تَقْوِيْمٍ) سورة الضحى
KADUWE: bang iye مضاف niyah pasandig si iye, kweh nemeh si ayat ( (فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمkalima أحسن, مضاف iye ubus تقويم, مضاف إليه