YUL OLAYA

29/09/2026

September 25, 2026 | Kuala Lumpur, Malaysia 🇲🇾

M**F Peace Implementing Panel Meeting of the GPH-M**F Peace Implementing Panels

Sa kanyang Opening Statement, binanggit ni M**F Peace Implementing Panel Chairperson Mohagher M. Iqbal ang mga seryosong iregularidad na iniulat kaugnay ng kauna-unahang Bangsamoro Parliamentary Elections na ginanap noong September 14, 2026.

"Gayunman, hindi natin maaaring palampasin nang tahimik ang mga nangyari noong araw na iyon. Naging bahagi ng halalan ang mga seryosong iregularidad, kabilang ang mga pre-shaded na balota at malawakang vote buying, gayundin ang karahasang nagresulta sa pagkamatay ng limang katao at pagkasugat ng apatnapu’t walo.

Nanawagan kami sa Pambansang Pamahalaan na imbestigahan, tukuyin, at kasuhan ang mga responsable, anuman ang kanilang political affiliation. Ang kawalan ng pananagutan ay kaaway ng kapayapaan. Magkakaugnay ang integridad ng ating halalan at ang integridad ng proseso ng kapayapaan.” — Mohagher M. Iqbal

Ang pahayag ay bahagi ng mas malawak na usapin sa pagpapatuloy ng GPH-M**F peace process, kung saan binigyang-diin din ang kahalagahan ng normalization, transitional justice, at pagpapatupad ng mga natitirang commitment sa ilalim ng Comprehensive Agreement on the Bangsamoro (CAB).

Ang integridad ng halalan at ang integridad ng proseso ng kapayapaan ay magkakaugnay.

**F

26/09/2026

24/09/2026

23/09/2026

𝐔𝐧𝐚𝐧𝐠 𝐫𝐞𝐠𝐮𝐥𝐚𝐫 𝐧𝐚 𝐁𝐚𝐧𝐠𝐬𝐚𝐦𝐨𝐫𝐨 𝐏𝐚𝐫𝐥𝐢𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭, 𝐮𝐮𝐩𝐨 𝐬𝐚 𝐎𝐤𝐭𝐮𝐛𝐫𝐞 𝟑𝟎

COTABATO CITY (Ika-23 ng Setyembre, 2025) — Uupo sa Oktubre 30, 2026 ang 80 halal na miyembro ng unang regular na Bangsamoro Parliament matapos ang makasaysayang halalan noong Setyembre 14.

Inaasahang kabilang sa unang gawain ng Parliament ang pagpili ng Chief Minister, Speaker, Deputy Speaker at iba pang parliamentary officers, bukod sa pagbuo ng mga patakaran para sa regular na parliamentary government ng Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM).

Ayon sa Bangsamoro Government Facebook post, sa ilalim ng Bangsamoro Organic Law (BOL) o Republic Act No. 11054, ihahalal ng Parliament ang Chief Minister sa unang araw ng sesyon.

Kailangan ng isang kandidato ang boto ng mayorya ng lahat ng 80 miyembro, o hindi bababa sa 41 boto, upang mahalal. Kapag walang nakakuha ng kinakailangang boto sa unang botohan, isasagawa ang runoff sa pagitan ng dalawang nangungunang kandidato.

Hindi itinatakda ng BOL na dapat magmula sa pinakamalaking partido ang Chief Minister.

Samantala, ihahalal din ng Parliament ang Speaker, Deputy Speaker at iba pang opisyal nito sa pamamagitan ng mayoryang boto, alinsunod sa magiging rules ng Parliament.

Ang Wali naman ang ceremonial head ng Bangsamoro Government at kabilang sa kanyang tungkulin ang pagbubukas ng sesyon ng Parliament at pangangasiwa sa panunumpa ng Chief Minister at mga miyembro ng Parliament.

Matapos mahalal, mamumuno ang Chief Minister sa executive branch at mamumuno sa Gabinete. Magmumungkahi rin siya ng dalawang Deputy Chief Ministers na kailangan pang ihalal ng Parliament.

Pangunahing tungkulin ng Parliament ang pagpasa ng mga batas o Bangsamoro Autonomy Acts (BAAs) sa mga usaping saklaw ng kapangyarihan ng Bangsamoro Government.

Kabilang dito ang edukasyon, kalusugan, agrikultura, serbisyong panlipunan, lokal na pamahalaan, kultura, turismo, public works at likas na yaman, alinsunod sa Konstitusyon at BOL.

May kapangyarihan din ang Parliament na suriin at aprubahan ang taunang badyet ng rehiyon at magsagawa ng oversight sa mga programa at operasyon ng executive branch sa pamamagitan ng mga inquiry in aid of legislation.

Maaari ring bumoto ang Parliament ng no confidence laban sa Government of the Day. Kapag nakakuha ito ng suporta mula sa hindi bababa sa two-thirds ng lahat ng miyembro, kailangang payuhan ng Chief Minister ang Wali na buwagin ang Parliament at magpatawag ng panibagong halalan.

Binubuo ang unang regular na Parliament ng 40 party seats, 32 district seats at walong sectoral seats.

Kabilang sa mga sektor na kinakatawan sa Parliament ang kababaihan, kabataan, traditional leaders, Ulama, non-Moro Indigenous Peoples at settler communities.

Mahigit dalawang milyong rehistradong botante ang lumahok sa unang regular na Bangsamoro Parliamentary Elections noong Setyembre 14, na nagtala ng 84 porsiyentong voter turnout.

Idineklara ng Regional Board of Canvassers ang opisyal na resulta ilang sandali matapos ang hatinggabi noong Setyembre 16.

Ang pag-upo ng unang regular na Parliament sa Oktubre 30 ang magmamarka sa paglipat ng Bangsamoro mula sa interim government tungo sa isang regular na halal na parliamentary system. (BMN/ BangsamoroToday.com)

📷 BTA-LTAIS

18/09/2026

Maraming Salamat University of the Philippines 💚

The UP System Ugnayan ng Pahinungód proudly congratulates Yul Adelfo Olaya, a pioneer Gurong Pahinungód and long-time partner of public service, on his election as Settler Communities Representative in the Bangsamoro Parliament.

Sir Yul is a man of firsts. He served as part of the first batch of Gurong Pahinungód volunteers deployed in Mindoro and Davao de Oro, dedicating two years to serving learners and marginalized communities. In 2026, he became one of the inaugural recipients of the Gawad Pangulo sa Natatanging Gurong Pahinungód.

His election also marks a milestone as part of the first elected Parliament of the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM). Pahinungód honors his continued partnership in advancing quality and responsive education for Bangsamoro learners.

From the classroom to the halls of the Bangsamoro Parliament, may the spirit of Pahinungód continue to guide his service to the people.

17/09/2026

Our Traditional Leader from Lanao del Sur, Member of Parliament Dr. Marjanie S. Mimbantas Macasalong 💚