Freelance Writer, Book Author

26/07/2026

“JNC Line - Usapang Tutuo”
• Paulit-ulit ko nang sinabi sa aking sarili at sa napakarami sa inyo, “WALANG ANESTISYA…. WALANG DOCTOR…. WALANG OVER the COUNTER na GAMOT para sa mga Nasasaktan at Talunang Puso”.

© Philippine Copyright of 2013 - Pages of Tinik at Talulot
(Dugtungan sa Pagitan ng Kaisipan at Katotohanan) by J. Nava Cruz

23/07/2026

"Dapat Handa Ka"

06/06/2025

“KAPE”

• Maraming kuwento sa harap ng Kape. Kadalasan, kuwentong 'chit-chat' lang. Yung just for fun. Kasabay ng mga hagalpak ng tawa. Pero may mga “Kuwentong Kape” tulad ngayon na kakaiba.

• Nasanay ka nang magtimpla ng pinakamasarap na American coffee (yung may sugar, milk at kadalasan, Nescaffe) paggising sa umaga. Para sa isa, o para sa dalawa. Tulad ngayon, para sa dalawa. • Ang tutuo, ang pinakamasarap na sandaling magkape, ay yung weekend. Walang pasok. Doon lamang sa gilid ng higaan. Habang nagkukuwentuhan kayong dalawa.

• Pero iba ang nakikita ng “KAPE” ngayon. Maaga siyang nagtimpla, as usual, sa pinakamasarap na lasa. Alas 4 ng madaling araw! Kape na may kasamang good morning at hugs.

• “Are you okay?”, tanong niya. Na sinagot mo ng “Am okay, perfectly fine.” Punong-puno ng pagsisinung-aling. Nagtatanong kung bakit hindi masabing 'not okay'.

• Instant ang mga sandaling yun. Nasa labas na ang kotse na susundo sa kanya. Flight na nila ngayong araw na ito pauwi ng bansa niya. At sa huling lagok ng kanyang kape, tumayo na. Habang ang tasa ng iyong kape ay lumalamig na.

• Tumayo ka na din. Nagyakap. Sa sarili mo, naghuhumiyaw ang katotohanang "this is the end".

• Bitbit niya ang kanyang suitcase. Ikaw na ang nagbukas ng pinto. Ramdam mo ang bigat ng damdamin niya na ayaw pa niyang umalis. At muli, sinabi mong “Am okay. Perfectly okay.” Just go and have a new life. Muli, ang matinding yakap.

• Pagkalabas niya ng pinto, hindi muna tiningnan. Wala ng kaway. Hindi na pinagmasdan ang pagsakay niya ng kotse. Ang pag-alis nito. Marahang sinira ang pinto. At muling hinarap ang “KAPE”.

• Dalawang kape sa azul na tasa’t platito. Kinuha ang tasa ng kape mo. Malamig na siya pero ininum mo pa din ito. Kasabay ng mga luhang bumagsak sa iyong mga mata na kanina mo pa gustong pakawalan. Pero hindi mo ginawa… hindi mo magawa dahil ayaw mong makita niya.

• Alam mo, bukas. Magtitimpla ka pa din ng kape. Yun nga lang, isang tasa na lamang. Hindi na dalawa. Tulad ng dati, matapang kang didiretso sa buhay na iyong pinili at minahal. Ganun din siya… kasama ang kaniyang magiging asawa, at magiging anak.

• Marami kang mga tanong. Sinasabi mo ito kahit sa sarili habang nagkakape. “Dapat bang sabihing ‘Am okay” kahit durog na durog ka?” “Bakit kapag matured.. may edad na lalu’t edukado ka, ang hirap magpakita ng emosyon. Na dapat kang mabuhay sa expectation nang iba na malakas ka. Matapang ka. Hindi mo kailangan ng kasama?”

• At sa huli, lagi mong sasabihin sa sarili mo habang nagkakape ang naging pamoso mo nang linya na may kasamang hipokrasiya: “SEEING the BEAUTY in LIFE amidst the PAINS is HAPPINESS.” Nakangiti. Pero tahimik na umiiyak. At ilang sandali pa, matatagpuan ang sarili na muling nagtitimpla ng sariling Kape. • “KAPE” na araw-araw na sasama iyo. Kasama mo. Hindi ka iiwan. Hanggang mahal at hinahapap ng iyong panlasa.

KAPE
(A Blessed Eid Mubarak to All)
6th June 2025

25/05/2025

"Let your Beauty go beyond Local. Be International ©" - J. Nava Cruz - (Philippine Copyright of May 2025)

"My Greatest Achievement? The Freedom to be Me. The Freedom Being Me©" - JNC

That means: Puwede kang magmahal, maglingkod, makibaka, lumaban, tumayo, manindigan, isa-boses ang sa tingin mo ay tama, ilahad at gampanan ang mga hakbang na alam mong makakatulong sa iba gamit...bitbit ang iyong tutuong puso at kaluluwa. BILANG IKAW (BILANG AKO).

Ang pagmamahal, pagtanggap, pang-unawa maging kung para kanino man ito o kung para saan man ito ay HINDI naka-kahon. Pinapadama ito BEYOND BORDERS. Walang takot bibit ang Pagiging IKAW (Pagiging AKO). - JNC/LCA

28/08/2024

“Ang Facebook Account ni Ms. F. La Morena”
28th August Short Story

⁰ Single. Highly educated. Cultured. Moneyed. Isang success Filipino story ang buhay ni Ms. F. La Morena. Galing sa hirap na umunlad. Looking vibrant, smart, healthy in her 50s. Matagal na siyang nagtatrabaho’t naninirahan sa Africa. Connected sa isang international non-profit organization bilang isang opisyal ng relief operations na tumutulong sa mga kapuspalad.

⁰ Wednesday. August 28. Maagang gumising si F. Right after preparing her morning coffee, dumiretso siya sa kaniyang study room. Binuksan ang kanyang laptop. Nagbasa ng ilang news. Yung tumatakbong usapin ng “POGO scandal” sa Pilipinas. Pagtugis ng PNP kay Pastor Quibuloy. Pagkatapos, dali-daling binuksan ang kaniyang FB. Pasulyap na tumingin sa kaniyang French country wall clock.

“It’s too early. 4:45 a.m. lang pala” At sinimulang basahin ang ilang mga private messages. Mula sa kaniyang family members by blood. Sisters and brothers by love. Pangiti-ngiti. Lalung naningkit ang mga mata. Nagtatago sa sulok nito ang lungkot at saya. “Wow. I received 16 private messages. Not bad!” sabi ni F. sa sarili.

⁰ Nasa ganuon siyang sandali ng pumukaw nang kaniyang atensyon ang isang “message request”. Mula kay Christine. Nagkunot-nuo si F. Binuksan niya ito. Binasa. Isang mensahe na sandaling nagpahinto nang kanyang mundo. Para magbalik-tanaw. Si Christine. Isang anino na pilit niyang binalikan sa mga gunita. Kung saan nakita. Nakasama.

⁰ Three years na na din palang nagmemensahe sa kanya si Christine. Subalit hindi niya napagtutuunan ng pansin lalu’t ang mga mensahe ay nasa “message request”. Na sa tingin niya ay madalas na spam. Hindi kadalasang binibigyang halaga.

⁰ Tumayo si F. Nagpalakad-lakad sandali habang nilalagok ang huling patak ng kanyang Arabica coffee. Maya-maya ay tumayo sa kaniyang Victorian chair. Binuksan ang FB page ni Christine. Inisa-isang tingnan ang mga pictures nito. Iilan lamang ang mga larawan na nanduon. Subalit laking gulat niya nang makita ang kaniyang larawan na isa sa mga featured photos. Sa isa pang larawan, kasama niya ang mga nagtapos na mag-aaral sa isang elementary school sa Centro Cabagan sa probinsya ng Isabela. At tuluyan na niyang naalala na minsan ay naging guest speaker siya sa isang paaralan doon. Unti-unting lumiwanag sa kanyang gunita ang imahe si Christine. Nangiti si F. Binasa ang thread ng taun-taon na mensahe na pinadadala nito. Ang pinakahuling mensahe…. ngayon lamang umaga.

“August 28 pong muli, Ms. F. La Morena. Tatlong taon na po ang nagdaan. Pagkatapos n’yong magbahagi ng inyong buhay sa aming school graduation. Mensahe na naging inspirasyon ko sa bawat araw para mangarap. Tandang-tanda ko po ang mga sinabi n’yo. “Lahat ay lilipas! Lahat ay magtatapos! Subalit may mga bagay na ating ginawa…. binahagi…. sinabi… na magsisilbing inspirasyon sa buhay ng iba. Mga bagay at sandaling hindi malilimutan. Sabi mo pa po sa joke n’yo sa amin sa pagtatagpong iyon, na magiging masaya kayo kapag sa kaarawan n’yo ay may mga taong tunay na makakaalala. Happy Birthday po, Ms. Filipina La Morena. Lagi pong mag-iingat. At hanggang sa muli po nating pagkikita. – Christine”

⁰ Tahimik na sinarado ni F. ang kanyang laptop. Tumayo. Nangilid ang luha. Malinaw pa sa sikat ng araw ang larawan ni Chrisine sa kanyang ala-ala. Ang batang nagtapos ng “Valedictorian”. Ang batang nagtanong, out of the blues, ng kaniyang FB account… nang kaniyang birthday. Higit sa lahat, kung ano ang ibig sabihin ng letrang “F” sa kanyang pangalan. Na habang binibigay niya ang information ay lubos siyang natutuwa sa kakulitan ng bata. Naglalaro sa isip na kung nakapag-asawa siya, mayroon na din siyang anak na kasing-edad ni Christine. Siguro, kasing talino din ni Chistine. Kasabay sa pagbabalik-tanaw sa kaniyang kamusmusan noong panahong nagsisimulang magtahi-tahi ng mga pangarap kasama ang kaniyang Ina’t Ama.

⁰ More than three years na pala. Tatlong taon nang tinago niya ang kaniyang birthday details sa kaniyang FB account. A way of self-denial na tumatanda na siya. Na gusto niyang “freeze” ang kaniyang edad sa harap ng mundo’t mga kakilala. Isang private information na tanging ang mga tunay na tao na nagpapahalaga, higit sa lahat, nagmamahal sa kanya ang tunay na makakaalala.

“August 28 pong muli, Ms. F. La Morena. Happy Birthday pong muli, Ms. Filipina La Morena. Hanggang sa muli pong pagkikita.”

⁰ Mga salitang pumailanlang sa pandinig ni F. mula sa isang batang hindi lubos na kilala, pero ngayon ay magiging isa sa kanyang mga scholars na gusto niyang muling makasama’t makita.”

END of STORY - (J. Nava Cruz)

10/07/2024

23/12/2023

Year 2024 - "LIFE GOES ON".

• MAGPAYAMAN. Sa akin? Ayoko ng sapat-sapat lang. Gusto ko, sobra-sobra. Para makapamigay sa iba.

• MAGPAGANDA! Mag-ayos. Aanhin mo ang pera, kung mukha ka namang losyang at basura? Plus: Mag-aral ng tamang etiketa. Good etiquette, let alone, magandang asal... dapat pinamumuhay ang mga ito. Hindi seasonal. Bagkus, araw-araw.

• MAGDAGDAG KAALAMAN (Study). Iba ang maraming alam. Iba ang may alam. Kaya nga nagpapayaman, para magkaroon ng mas maraming kaalaman.

• MAGLANDI! I mean, "main-love ka sa iyong ginagawa". Turing mong boyfriend o asawa ang iyong ginagawa. Ang iyong career. Iba ang flow ng buhay kapag in-love at inspired ka.

• KNOCK DOWN the WASTE: Ignore! Deadma. Lahat ng outside factors na nakakabagal sa iyong paglago. Maging sino pa yan, o maging ano pa yan.

Year 2024 - LIFE GOES ON! - Jam NC

26/08/2023

Coming very soon - First Q of 2024