Pediatric Behavioral, Developmental and Neuropsychology - Ferdz Salonga

23/08/2026

Madalas kong ipinapaliwanag sa mga magulang na kung hindi pa kayang magsalita o magpahayag ng bata, maaaring mahirap para sa kanya na sabihin ang “ayoko,” “help,” “tapos na,” “gusto ko ito,” o “hindi ko naiintindihan.”

Kaya bago natin sabihing “hindi siya sumusunod,” kailangan muna nating tingnan kung naiintindihan niya ang instruction at kung mayroon siyang paraan para makapag-communicate.

Ano ang puwedeng gawin sa bahay?

✅ Gawing simple ang instruction. Isang instruction muna, tulad ng “Give me the ball.” Wag gawing komplikado ang pagbibigay ng verbal instruction.

✅ Gumamit ng physical gestures, pictures, objects, o visual schedule kung mas madali niyang naiintindihan ang visual information. Mas maganda na gamitan muna ang bata ng mga physical at visual assistance lalo na kung wala pang kakayahan mag-express ng verbal words.

✅ Turuan siya ng functional communication. Kahit hindi pa siya nagsasalita, maaari siyang turuang gumamit ng gesture, sign, picture, AAC, o anumang appropriate communication system.

✅ Bigyan siya ng choices. Halimbawa, “Water or juice?” habang ipinapakita ang dalawang choices.

✅ Gamitin ang First Then. “First, shoes. Then, play.” Makakatulong ito para malaman niya kung ano ang expectation at ano ang susunod.

✅ Ibigay ang sapat na processing time. Huwag agad ulitin nang maraming beses ang instruction. Bigyan muna siya ng ilang segundo upang ma-process at makapag-response.

✅ Purihin ang anumang appropriate response. Kapag sinunod niya ang instruction, kahit may kaunting prompting, bigyan agad ng positive feedback.

Pinakamahalaga, turuan muna natin ang bata na may paraan siyang magsabi ng “yes,” “no,” “help,” “more,” at “finished.” Kapag mayroon siyang functional way para makipag-communicate, mas nababawasan ang frustration at mas nagiging posible ang cooperation.

Hindi natin kailangang hintayin na makapagsalita siya bago siya turuang makipag-communicate. Ang communication ay hindi lamang speech.

And remember, always practice kindness! 💙💙💙

21/08/2026

Done for this week’s consultations in verbal, speech, and developmental journeys!

I’m always and truly grateful to be given the opportunity to be part of these children’s growth and development. Every small progress is worth celebrating. ❤️

Always spread kindness! 💙💙💙

Saint Pio's Medical Center
Ulticare Medical Center

18/08/2026

As a developmental specialist, my advice to parents is simple: Hindi sapat na bantayan lamang kung gaano katagal gumagamit ng social media ang bata—mas mahalaga kung ano ang kanyang pinapanood.

Repeated exposure to graphic violence, shootings, and content that glorifies aggression may affect a child’s emotional regulation, empathy, perception of violence, and problem-solving. Hindi ibig sabihin na ang batang nanonood ng violent content ay magiging violent, ngunit hindi rin natin dapat balewalain ang epekto nito sa developing brain.

Parents should:
✅Limit exposure to graphic and violent content.

✅ Talk with children about what they see online.

✅ Monitor your child social media and online communities.

✅ Teach empathy, emotional regulation, and peaceful problem-solving.

✅ Seek professional help if there are significant behavioral changes, threats, or persistent fascination with violence.

Hindi lang screen time ang dapat bantayan. Bantayan din natin kung ano ang pumapasok sa isip at emosyon ng bata.

Ctto:

16/08/2026

Minsan, napapansin ng mga magulang na marami nang sinasabi ang kanilang anak pero mabilis magsalita, hindi malinaw ang pronunciation, nagkakapalit ng sounds, o nahihirapan silang intindihin ang sinasabi ng bata.

Maaaring may iba’t ibang dahilan nito, gaya ng:

• Speech sound development o hindi pa mature ang paggawa ng ilang sounds
• Articulation difficulties
• Phonological difficulties
• Motor speech difficulties
• Language formulation difficulties
• Minsan, masyadong mabilis ang speech rate, kaya hindi malinaw ang delivery

Ano ang maaaring gawin ng magulang?

✅ Huwag sabihan ang bata nang paulit-ulit ng “Magsalita ka nang maayos.” Mas helpful na maging model. Magsalita nang malinaw at medyo mabagal.

✅ Kapag mabilis magsalita ang bata, huwag agad putulin ang kanyang pagsasalita. Bigyan siya ng pagkakataong matapos, after nya magsalita i-model ang mas mabagal na paraan.

✅ Maglaan ng reading, storytelling, at conversation activities kung saan maaari siyang magsanay magsalita nang malinaw at may tamang pacing.

✅ Huwag piliting ulit-ulitin ang isang salita nang maraming beses kapag frustrated na ang bata. Panatilihing positive ang practice.

✅ Kung madalas hindi naiintindihan ng ibang tao ang bata, maraming speech sounds ang hindi malinaw, o nakaaapekto na ito sa kanyang communication, magandang magkaroon ng speech and language assessment or developmental assessment.

Bilang isang Developmental and Speech Language Specialist, ang goal ay hindi lamang mapagsalita pero matulungan ang bata magsalita nang mas malinaw, functional, at confident para mas madali siyang maintindihan ng mga taong importante sa buhay nya.

And remember, always practice kindness! 💙💙💙

12/08/2026

Different ways of experiencing the world deserve understanding, not shame.

11/08/2026

Among the many neuro and oromotor tools I’ve trained with and used, this is by far one of the most organized and effective tools I’ve encountered for supporting children with speech delays. Thank you to these people. 😊😊😊

11/08/2026

05/08/2026

Isa ito sa mga pinakamahalagang konseptong lagi kong ipinapaliwanag sa mga magulang sa consultation.

Bilang isang Developmental and Speech Language Specialist, gusto kong ipaunawa na lahat ng behavior ay may dahilan. Lalo na sa mga batang nahihirapang magsalita o maipahayag ang kanilang nararamdaman, ang behavior ang nagiging paraan nila ng komunikasyon.

Kapag umiiyak, nagta-tantrum, nananakit, tumatakbo, o tumatangging gawin ang isang activity ang bata, huwag agad isipin na siya ay “pasaway” o “matigas ang ulo.” Tanungin muna natin ang ating sarili:

❓ Ano ang gusto niyang sabihin?

❓ May sakit ba siya?

❓ Gutom o pagod ba siya?

❓ Overwhelmed ba siya sa ingay o dami ng tao?

❓ Naiintindihan ba niya ang instruction?

❓ Nahihirapan ba siyang ipahayag ang kanyang gusto o nararamdaman?

Maraming behavior ang may pinagmumulan. Kapag natukoy natin ang dahilan, mas magiging epektibo ang ating pagtulong kaysa sa magalit sa bata.

Ano ang puwedeng gawin ng mga magulang?

✅ Obserbahan kung kailan at saan nangyayari ang behavior.

✅ Alamin kung ano ang nangyari bago at pagkatapos ng behavior.

✅ Turuan ang bata ng mas angkop na paraan ng pakikipagkomunikasyon.

✅ Purihin ang positibong behavior at maging consistent sa inyong approach.

Bilang mga magulang, subukan nating itanong ang “Bakit niya ito ginagawa?” bago ang “Paano ko siya mapapatigil?” Kapag naunawaan natin ang mensahe sa likod ng behavior, mas matutulungan natin ang ating anak na matutong makipagkomunikasyon sa mas angkop na paraan.

And remember, always practice kindness! 💙💙💙

03/08/2026

Ano ang Gagawin Kapag Parang Stagnant ang Development ng Bata?”

Isa ito sa mga madalas itanong ng mga magulang sa consultation ko.

Bilang isang Developmental and Speech Language Specialist, gusto kong ipaalala na normal na hindi palaging tuloy-tuloy ang development ng bata. May mga panahon na mabilis ang progreso, at mayroon ding panahon na tila mabagal o parang walang pagbabago. Hindi ito agad nangangahulugan na huminto na ang development ng isang bata.

Ano ba ang maaaring gawin ng mga magulang?

✅ Huwag mawalan ng pag-asa. Minsan, nagpapakita ang bata na parang walang progreso pero ang totoo ay naghahanda lang siya para sa susunod na developmental milestone.

✅ Balikan ang maliliit na achievements. Madalas hindi natin napapansin ang mga maliliit na pagbabago dahil nakatuon tayo sa mas malalaking goals na pinaghahandaan pa lang ng bata.

✅ Maging consistent sa home program at mga strategies na itinuturo ng therapist. Ang consistency ay isa sa pinakamahalagang susi sa pag-unlad.

✅ Magbigay ng bagong learning opportunities. Mag-introduce ng iba’t ibang play activities, social interaction, at daily living skills upang patuloy na ma-challenge ang bata.

✅ Makipag-usap sa therapist o developmental specialist. Maaaring kailangan nang i-update ang intervention goals o baguhin ang approach batay sa kasalukuyang pangangailangan ng bata.

✅ Alagaan din ang sarili bilang magulang. Ang pag-develop ng bata ay isang marathon, hindi sprint. Mas makakatulong kayo sa inyong anak kung kayo rin ay may sapat na pahinga at suporta.

Bilang magulang huwag sukatin ang development ng inyong anak araw-araw. Tingnan ninyo kung gaano na siya kalayo kumpara sa nakaraang buwan o isang taon. Maraming maliliit na pagbabago ang nagiging malaking progreso kapag pinagsama-sama sa paglipas ng panahon. Ang pinakamahalaga ay ang tuloy-tuloy na development hindi lang sa bilis ng kanyang kakayahan.

And remember, always practice kindness! 💙💙💙

29/07/2026

Ano ang Developmental Splinter? Bakit May Isang Skill na Napaka-Advance Pero Delayed ang Iba?

Isa ito sa mga madalas kong ipaliwanag sa mga magulang sa consultation. Minsan sinasabi nila, “Kabisado na niya ang lahat ng planets at alphabet, pero hirap pa rin siyang makipag-usap.” O kaya naman, “Ang galing niya sa puzzles, pero hindi siya marunong makipaglaro sa ibang bata.”

Bilang isang Developmental and Speech Language Specialist, maaaring ito ang tinatawag nating developmental splinter o splinter skills.

Ang developmental splinter ay nangyayari kapag ang isang partikular na skills ng bata ay mas advanced kaysa sa kanyang pangkalahatang developmental level. Ibig sabihin, may isa o ilang skills na okay or maganda ang performance, ngunit ang ibang developmental areas ay maaaring delayed pa o nangangailangan ng suporta.

Halimbawa:

🔹 Marunong nang magbasa ng mga salita ngunit hirap umunawa ng simpleng instructions.

🔹 Kabisado ang numbers, alphabet, o mga bansa ngunit nahihirapang makipag-conversation.

🔹 Napakagaling sa memory o puzzles ngunit hirap sa pretend play at social interaction.

🔹Marunong gumamit ng gadgets ngunit nahihirapang magsagawa ng simpleng daily living skills.

Mahalagang tandaan na ang isang advanced na skill ay hindi nangangahulugang advanced na rin ang kabuuang development ng bata. Kaya sa developmental assessment, hindi lang isang kakayahan ang tinitingnan, kundi ang lahat ng developmental domains tulad ng communication, cognition, play, social skills, adaptive behavior, at motor skills.

Ano ang puwedeng gawin ng mga magulang?

✅ Ipagpatuloy ang pag-develop ng strengths ng inyong anak dahil ito ang nakakatulong sa kanyang confidence.

✅ Huwag lang mag-focus sa skill na magaling na siya. Bigyan din ng oras ang mga areas na mas nangangailangan ng suporta.

✅ Gamitin ang kanyang interes bilang paraan ng pagtuturo. Halimbawa, kung mahilig siya sa dinosaurs, gamitin ito upang mahikayat siyang makipag-usap, magtanong, at makipaglaro.

✅ Hikayatin ang iba’t ibang uri ng activities tulad ng pretend play, social play, reading, at daily living skills upang maging mas balanse ang kanyang development.

✅ Kung napapansin ninyo na malaki ang agwat ng isang skill kumpara sa iba, magpa-assess upang magkaroon ng mas malinaw na developmental profile at tamang intervention.

Bilang mga magulang, tandaan na ang goal ay hindi lamang ma-improve ang pinakamagaling na skill ng bata. Mas mahalagang magkaroon siya ng balanseng development upang mas maging independent at mas magamit niya ang kanyang mga kakayahan sa pang-araw-araw na pamumuhay.

And remember, always practice kindness. 💙💙💙