Sarthak Khoj

Who is becoming the Prime Minister of Bangladesh? || Bangladesh || Tarique Rahman ||

Who is the first Prime Minister of Israel? || Israel ||

मेलवादेवी गुरुंग नेपालको पहिलो गायीका
पित ज्ञानबहादुर गुरुंग र आमा सप्तदेवीको परिवारमा जेठी सन्तानको रुपमा मेलवा गुरुंगको जन्म भयो । सानै देखी मेलवालाइ गायन प्रति निकै लगाव थियो । ७ वर्षसम्म आइपुग्दा उनी राम्ररी गाउन सक्ने भइन । यति राम्रो गाउने बालिकालाई गांउलेहरुले श्री ३ महाराजको दरवारमा सेविकाको रुपमा चढाउन उनको परिवारलाई सल्लाह दिए । त्यसपछि एक दिन उनीहरुको महाराज चन्द्र शमशेरसंग भेट भयो । चन्द्रशमशेरले मेलवादेवखीको लागी सिंहदरवारको उत्तरपट्टि रहेको सुसारे गृहमा बस्ने व्यवस्था मिलाइदिए । चन्द्रशमशेरले उनलाई मेलवा नानी भनी बोलाउन थाले ।
यसपछि मेलवाको दरवारमा गाउने क्रम शुरु भयो । तत्कालिन प्रख्यात उस्ताद बालाप्रसाद शर्मा, डुन्डे खान्, गणपत, खेमचन्द्रबाट शास्त्रिय संगीतको शिक्षा लिन थालिन । उनले छिट्टै महारत हासिल गरिन । यसरी मेलवा विस्तारै यौवन उमेरमा प्रवेश गर्दै गइन् । यसका साथै उनको स्वरले दरवार भित्र हुने विभिन्न कार्यक्रमहरुमा अवसर पाउदै गयो । उनको स्वर र शालिनताको चर्चा दरवार भरी फैलदै गयो । चन्द्रशमशेरले पनि मुक्तकंठले प्रशंसा गर्दै एउटा मुल्यवान औठी लगाइदिए । त्यसपछि चन्द्रशमशेरले सवैको अगाडी भने: यिनी त गायनमा मित्रसेन भन्दा माथीकी छिन । रुपमा पनि स्वर्गकी अप्सरा भन्दा कम छैनन् । अब यिनलाई मेलवानानी होइन मेलवादेवी भनी बोलाउनु । त्यसपछि चन्द्रशमशेरले यिनलाइ दिइने लुगाफाटा र तलब सुविधामा ठुलै बृद्धि गरिदिए ।
दरवारभित्र मेलवादेवीको स्थान उच्च हुदै गयो । उनको सुखसुविधामा कुनै कमी गरिएन । विस्तारै उनी महाराज चन्द्रशमशेरको अत्यन्त नजिक बन्न पुगीन । चन्द्रशमशेरको विशिष्ट पाहुनाहरु आंउदा शिंहदरवारको बेलायती बैठकमा मेलवादेवीलाई झकिझकाउ पारेर उपस्थित गराउन थालियो । चन्द्र शमशेर मेलवादेवी प्रति यति आसक्त भए कि उनले शिकार खेल्न चितवन लगायतका तराइ क्षेत्रहरुमा जादा समेत उनलाई लिएर जान थाले । यस्तैमा एकदिन महाराजले मेलवादेवीलाई रानीमा पदोन्नती गर्ने कुरा कान्छि रानीले थाहा पाइन । त्यसपछि त उनले आफ्नो रिसलाई थाम्न नै सकिनन् । रिसको आवेगमा उनले मेलवादेवीमाथी एक ठुलो षडयन्त्र रचिन । सोही षडयन्त्र अनुरुप कान्छि रानी बालकुमारीदेवीले एक जना सुसारे मार्फत ताजा बनारसी पानको विडा मेलवादेवीलाई दिन भनी पठाइन । मेलवादेवीले पनि सुसारेबाट सो पान तत्कालै लिए र खान थालिन । उनलाई पान भित्रको षडयन्त्रबारे कति पनि थाहा थिएन । पान खाएपछि उनी अनायसै कराउन थालिन । भोलीपल्ट उनको गला नै भासियो । त्यसपछि मात्र उनले त्यो पानमा सिम्रिक मिसाइएको थाहा पाइन । यो सवै घट्ना चन्द्रशमशेरले थाहा पाएपछि तत्कालै नेपालको ठुला बैधहरुलाई बोलाएर उपचार गर्न आदेश दिए । तर पनि उनको गलाको सुधार, हुन सकेन । सो घट्नापछि मेलवादेवी भित्रभित्रै निकै टुट्दै गइन । अन्तत वि.सं. १९८५ सालको वसन्त पंचमीको दिन मेलवादेवी दरबारबाट निस्किइन । चन्द्रशमशेरले उनलाइ बडो सम्मानको साथ विदाइ गरे ।
(सार्थक खोज)