Stories of Nepalese

सपना प्रधान मल्ल आजदेखि नेपालको कार्यवाहक प्रधानन्यायाधीशको जिम्मेवारी सम्हाल्नु भएको छ। उहाँ नेपालको न्याय क्षेत्रमा लामो अनुभव र योगदान राख्ने वरिष्ठ न्यायाधीशका रूपमा परिचित हुनुहुन्छ। कार्यवाहक प्रधानन्यायाधीशको रूपमा उहाँले न्यायपालिकाको नेतृत्व गर्दै कानुनी शासन, पारदर्शिता र निष्पक्ष न्याय सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नु हुने अपेक्षा गरिएको छ।
उहाँको कार्यकाल सफल रहोस् भन्ने शुभकामना।

डा. सन्दुक रुइत: नेपालका चमत्कारी डाक्टर

नेपालका दुर्गम पहाडी गाउँहरूमा, जहाँ सामान्य स्वास्थ्य सेवा पनि सहज छैन, एक समय अन्धोपन भनेको जीवनभरको अँध्यारो थियो। धेरैका लागि दृष्टि गुमाउनु भनेको स्वतन्त्रता, सम्मान र आशा गुमाउनु जस्तै थियो।

तर एक व्यक्तिले यो कथा परिवर्तन गरे।

Dr. Sanduk Ruit केवल एक डाक्टर मात्र होइनन्—उनी अन्धकारमा बाँचेका मानिसहरूका लागि आशाको किरण हुन्। पूर्वी नेपालको एक दुर्गम गाउँमा जन्मिएका उनले सानैदेखि अभाव र कठिनाइ भोगे। जहाँ सामान्य उपचार पनि सम्भव थिएन, त्यहीँ उनले देखे—सजिलै उपचार गर्न सकिने रोगले कसरी जीवन बर्बाद गर्छ।

यही अनुभवले उनको जीवनको लक्ष्य तय गर्‍यो।

विदेशमा सहज जीवन रोज्ने अवसर हुँदाहुँदै पनि, डा. रुइतले फरक बाटो रोजे—सेवाको बाटो।

त्यो समय, मोतियाबिन्दुको शल्यक्रिया अत्यन्त महँगो र धेरैका लागि असम्भव थियो। तर उनले कम लागतमा, छिटो र प्रभावकारी शल्यक्रिया गर्ने विधि विकास गरे। जसले हजारौं गरिब मानिसहरूलाई पनि दृष्टि फर्काउने अवसर दियो।

तर उनको सेवा अस्पतालमै सीमित रहेन।

डा. रुइत आफ्नो टोलीसहित हिमाल र दुर्गम गाउँहरूमा पुगे। कठिन बाटो पार गर्दै, उनीहरूले नेपाल मात्र होइन, भुटान, तिब्बत र उत्तर कोरियासम्म आँखा शिविर सञ्चालन गरे। अस्थायी अपरेशन थिएटरहरूमा, हजारौं अन्धा मानिसहरू अँध्यारो बोकेर भित्र पसे… र उज्यालो देख्दै बाहिर निस्किए।

कल्पना गर्नुहोस्—
वर्षौंपछि आफ्नै सन्तानको अनुहार देख्न पाउनु।
वर्षौंको अँध्यारोपछि फेरि सूर्योदय देख्न पाउनु।

यही चमत्कार हुन्, जुन डा. रुइत हरेक दिन सम्भव बनाइरहेका छन्।

उनको कथा अझ शक्तिशाली बनाउने कुरा के हो भने—उनको विनम्रता। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका ठूला सम्मानहरू पाउँदा पनि, उनी अझै एउटै लक्ष्यमा केन्द्रित छन्: निवारण गर्न सकिने अन्धोपन अन्त्य गर्ने।

आज, उनको कामले नयाँ पुस्ताका डाक्टर र समाजसेवीहरूलाई प्रेरणा दिइरहेको छ। नवप्रवर्तन, करुणा र अटल समर्पणमार्फत, डा. सन्दुक रुइतले केवल दृष्टि मात्र होइन—आशा, सम्मान र जीवन नै फर्काइदिएका छन्।

जहाँ संसार प्रायः नाफामुखी छ, उनले उद्देश्य रोजे।

र त्यसैले, आज हजारौं मानिसहरूले फेरि उज्यालो देखिरहेका छन्।

धेरैजसो सफलताका कथाहरू आशाको एउटा सानो किरणबाट सुरु हुन्छन्। तर झमक घिमिरेको कथा यस्तो ठाउँबाट सुरु भयो जहाँ 'आशा' गर्नु एउटा विलासिता मात्र थियो।

झमक घिमिरेको कथा सन् १९८० मा धनकुटाको एउटा दुर्गम गाउँबाट सुरु हुन्छ, जहाँ उनी सेरेब्रल पाल्सीबाट ग्रसित भएर जन्मिएकी थिइन्। शारीरिक रूपमा अशक्त उनलाई तत्कालीन समाजले 'पूर्वजन्मको पाप' को रूपमा हेर्थ्यो। बोल्न, हिँड्न र हात चलाउन नसक्ने भए पनि उनको मस्तिष्क विचारले भरिएको थियो, तर उनलाई घरको एउटा कुनामा मात्र सीमित राखिएको थियो।

लेख्ने र पढ्ने तीव्र इच्छा भए पनि उनलाई कापी-कलम र विद्यालयबाट वञ्चित गरियो। तर, उनले हार मानिनन् र लुकेर भाइबहिनीले पढेको हेर्दै देब्रे गोडाको औँलाले आँगनको धुलोमा अक्षरहरू कोर्न थालिन्। परिवार र समाजको उपहास, शारीरिक पीडा र रगत आउने गरी औँला खियाउँदा पनि उनले आफ्नो अभ्यास जारी राखिन्। अन्ततः उनको दृढ इच्छाशक्तिले जित्यो र उनले गोडाकै माध्यमबाट आफ्ना गहिरा भावनाहरूलाई शब्दको रूप दिन सफल भइन्।

झमकको साहित्यिक साधनाको उच्च प्रतिफल उनको आत्मवृत्तान्त 'जीवन काँडा कि फूल' बन्यो, जसले नेपालको प्रतिष्ठित मदन पुरस्कार प्राप्त गर्‍यो। आज उनी केवल एक अपाङ्गता भएकी व्यक्तिको रूपमा मात्र होइन, बरु अदम्य साहस र इच्छाशक्तिको विश्वव्यापी प्रतीक बनेकी छन्। उनले प्रमाणित गरिन् कि संसार बदल्न आवाज वा सबल हातहरू मात्र भएर पुग्दैन, अटुट संकल्प र हृदयको संवेदना चाहिन्छ।

"सत्य बोल्न आवाजै चाहिन्छ भन्ने छैन, र संसार बदल्न हातै हुनुपर्छ भन्ने पनि छैन।"

Ram Devi Tamang (A widow turned Deputy Mayor)

At just 22 years old, Ram Devi became a widow. In many parts of rural Nepal, this carries a heavy social stigma that can silence a woman forever. But Ram Devi refused to be invisible. She started a small tailoring unit, not just to feed herself, but to train other women who were also struggling.

Her quiet work in the village-fixing local problems and empowering women-transformed her into a champion for gender equality. This dedication eventually inspired her community to push her into politics, and today, she serves as the Deputy Mayor of Namobuddha Municipality in Kavre setting a positive example to all women in Nepal.

"They said my life ended at 22 when I lost my husband; I told them it was just the beginning of my service to the village."

The "Sign Language Glove" – Dinanath’s Bridge of Silence

What if your hands could speak for those who cannot hear?

Dinanath Padhya, a student at the Institute of Engineering, Thapathali, grew up seeing the world move in silence for the deaf community. In 2025, he decided that "innovation" shouldn't just be about high-tech apps- it should be about human connection. He developed a "Sign-Language Glove," a wearable device that translates complex sign gestures into audible voice in real-time.

While many of his peers were looking for jobs abroad, Dinanath spent his nights in a lab, refining sensors so a mother could finally "hear" her child’s signs. His project gained massive traction during the Seeds for the Future 2025 program.

For Dinanath, technology isn't an end goal; it’s a solution to a real person’s problem. He reminds us that the greatest inventions are the ones that give a voice to the voiceless.

The "Scrap Scientist" Who Became the People’s Representative

Mahabir Pun has always been a builder. Long before politics, he was bringing wireless internet to the Himalayas using wooden poles and recycled parts. His "impossible" mission earned him the Ramon Magsaysay Award (Asia’s Nobel Prize) and a spot in the Internet Hall of Fame, but his heart remained in the dust of Nepal at the National Innovation Center (NIC).

When the system refused to fund an agricultural tools factory, Mahabir didn’t wait. In 2024–2025, he walked through 45 districts in his old sandals, selling 240,000 copies of his autobiography to raise 120 million rupees directly from the people. He proved that if the government won't build the future, the citizens will.

By late 2025, his grassroots impact led to an appointment as the Minister of Education and Science. He broke all protocols, telling the public: "Don't bring me flowers. Send me your ideas on WhatsApp. Call me the Scrap Scientist." He treated the Ministry like a lab, focusing on research over bureaucracy.

On March 7, 2026, the story hit a new peak. Running as an independent in Myagdi-1, Mahabir won a landslide victory with 22,850 votes, winning by a margin of nearly 15,000. In a truly "Mahabir" moment, he even missed casting his own vote because he was too busy campaigning in remote villages!

From fixing mountain routers to fixing a nation’s system, Mahabir Pun is proof that honest work is the most powerful political tool in Nepal. We aren't just watching a politician; we’re watching a builder at work.

खिमलाल गौतम – सगरमाथाको उचाइ नाप्ने अभियन्ता 🇳🇵

नेपाल सरकारका दक्ष सर्वेक्षक खिमलाल गौतम केवल एक कर्मचारी मात्र होइनन् ,
उनी राष्ट्रको गौरवका प्रतीक हुन्।

उनी दुई पटक विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहण गर्ने सरकारी कर्मचारी बने।
विशेषतः सगरमाथाको आधिकारिक उचाइ मापन गर्ने ऐतिहासिक टोलीमा सहभागी भई उनले नेपालको नाम विश्वमञ्चमा अझ मजबुत बनाए।

शून्यभन्दा तलको तापक्रम, प्राणघातक हावाहुरी, अक्सिजनको कमी ,
यी सबै चुनौती पार गर्दै उनले आफ्नो कर्तव्य पूरा गरे।

उनको यात्रा केवल हिमाल चढ्ने यात्रा थिएन, त्यो जिम्मेवारी, साहस र देशप्रेमको उदाहरण थियो।

“उचाइ केवल हिमालको होइन, समर्पणको पनि हुन्छ।” 🇳🇵

दुबै हात बिना सगरमाथा आरोहण 🇳🇵

बाल्यकालमा भएको दुर्घटनाले दुबै हात गुमाएपछि धेरैले सोचे ,'अब उनको जीवन सीमित हुनेछ'।
तर सुदर्शन गौतमले आफ्नो भाग्य आफैं लेख्ने निर्णय गरे।

उनले खुट्टाले लेख्न सिके, खुट्टाले नै कम्प्युटर चलाउन सिके, र संघर्ष गर्दै उच्च शिक्षा हासिल गरे। समाजका ताना, कठिन परिस्थिति र शारीरिक पीडालाई शक्तिमा बदल्दै उनले इतिहास रचे |
बिना हात सगरमाथा शिखर चुम्ने पहिलो व्यक्ति बने।

हिमाल जति अग्लो भए पनि आत्मविश्वास अझै अग्लो हुन सक्छ भन्ने प्रमाण हुन् उनी।

उनको जीवनले एउटा सन्देश दिन्छ ,
“असफलता शरीरमा होइन, सोचमा हुन्छ।” 🇳🇵

साइकलमा विश्व यात्रा गर्ने नेपाली - पुष्कर शाह

दोलखा जिल्लाको साधारण किसान परिवारमा जन्मिएका पुष्कर शाहले १९९८ मा १०० रुपैयाँ र आमाको आशीर्वाद लिएर साइकलमा विश्व यात्रा सुरु गरे।

उनले १५० भन्दा बढी देश साइकलमै घुमेर नेपाल र शान्तिको सन्देश फैलाए।
अपहरण, आक्रमण, भोक र अनेकौं दुःख भोग्दा पनि उनले हार मानेनन्।

उनको यात्रा केवल घुमफिर थिएन ,
त्यो नेपाल चिनाउने अभियान थियो।

घाम, धुलो र जिम्मेवारी

“तपाईं सिग्नलमा २ मिनेट रोकिँदा रिसाउनु हुन्छ…
तर त्यो सिग्नलमुनि उभिएको ट्राफिक प्रहरी ८ घण्टा घाम र धुलोमा उभिएको हुन्छ।”

उनीहरूको काम केवल सवारी रोक्नु–पठाउनु होइन।
उनीहरूको काम हामी सबैलाई सुरक्षित घर पुर्‍याउनु हो।

चाडपर्वमा घर जान नपाएका, धुवाँ र हर्नबीच दिन बिताउने ती प्रहरीहरू पनि कसैका बुबा, छोरा र सपना बोकेका नेपाली हुन्।

आज सिग्नलमा रोकिनु पर्दा,
एकछिन उनीहरूलाई सम्मानका साथ हेर्नुहोस्। 🙏

Topic: असली श्रम पिता

Story of Real Life hero: दाङ, तुलसीपुरका ८१ वर्षीय चन्द्रवीर वली आर्थिक अवस्था कमजोर भएपछि रोजगारका लागि भारत गएका उनले त्यहाँ ज्यालादारीको काम गरेर ४८ वर्षका हुँदा गाउँ फर्किए र ४८ वर्षमा दृष्टिबि'हिनसँग विवाह गरे । ६ सन्तान दृष्टिबि'हिन जन्मिए पनि सातौं सन्तान आशाको किरण बोकेर दृष्टि सहित जन्मिए । चन्द्रवीरको घरसम्म जाने सहज गोरेटो पनि थिएन । जसले उनको परिवारलाई दैनिक आवतजावतमा समस्या भएपछि उनले ७२ वर्षको उमेरमा कुनै सरकारी सहयोग बिना भिरालो पहाड एक्लै फो'डेर घरसम्म पुग्ने ४ कि.मी सडक बनाए । उनले बनाएको त्यो केवल बाटो मात्र होइन । बुबाको सपना, संघर्ष र अपार माया हो । जसले आज हजारौं मानिसहरूलाई बाटो देखाउँदैछ । ❤️
Story. Padam Khanal