Share khbar

शेयर बजार ज्ञान सिक्ने शृंखला : भाग १४ (Emotion and Psychology)
---------------------------------------------
शेयर बजार प्राविधिक तथ्याङ्कले मात्र चल्दैन, यो मानिसहरूको भावुक्ता (Emotions) ले चल्छ। बजारको चक्रलाई निम्न ४ चरणमा विभाजन गरेर हेर्न सकिन्छ:

१. सञ्चय चरण (Accumulation Phase)
यो त्यस्तो समय हो जब बजार लामो समयदेखि घटेर एउटा न्युनतम विन्दुमा अडिएको हुन्छ।

मनोविज्ञान: आम लगानीकर्ताहरू निराश हुन्छन् र "अब बजार कहिल्यै बढ्दैन" भन्ने सोच्छन्।

को सक्रिय हुन्छन्?: यहाँ 'स्मार्ट मनी' (संस्थागत लगानीकर्ता र अनुभवी खेलाडीहरू) सक्रिय हुन्छन्। उनीहरूले सस्तो मूल्यमा विस्तारै शेयर जम्मा गर्छन्।

विशेषता: बजारमा भोल्युम (कारोबार संख्या) कम हुन्छ र समाचारहरू अझै नराम्रा आइरहेका हुन सक्छन्।

२. बढ्दो चरण (Mark-Up Phase / Bull Market)
जब स्मार्ट लगानीकर्ताले शेयर उठािसक्छन्, बजारमा माग बढ्छ र मूल्य माथि जान थाल्छ।

मनोविज्ञान: सुरुमा मानिसहरूलाई विश्वास लाग्दैन (Disbelief), तर जब मूल्य धेरै माथि जान्छ, तब मानिसहरू उत्साहित (Excited) हुन्छन्।

को सक्रिय हुन्छन्?: आम लगानीकर्ता र नयाँ मानिसहरू यही बेला बजारमा छिर्छन्। मिडियामा जताततै शेयर बजारको सकारात्मक चर्चा हुन थाल्छ।

विशेषता: मूल्यले नयाँ रेकर्ड (All-time High) बनाउँछ। मानिसहरूमा FOMO (अरुले कमाए, मैले छुटाएँ कि भन्ने डर) बढ्छ।

३. वितरण चरण (Distribution Phase)
यो बजारको उच्चतम विन्दु हो। यहाँ मूल्य बढ्न रोकिन्छ र एउटा साँघुरो घेरामा घुम्छ।

मनोविज्ञान: लगानीकर्ताहरू "अझै बढ्छ" भन्ने पूर्ण आत्मविश्वासमा हुन्छन्। लोभ (Greed) चरम सीमामा हुन्छ।

को सक्रिय हुन्छन्?: यहाँ स्मार्ट लगानीकर्ताहरूले आफ्नो शेयर सर्वसाधारणलाई बेचेर (Distribute गरेर) मुनाफा सुरक्षित गर्दै बजारबाट निस्कन थाल्छन्।

विशेषता: बजारमा अत्यधिक भोल्युम हुन्छ तर मूल्य खासै माथि जाँदैन। यो बजार झर्नु अघिको शान्ति हो।

४. घट्दो चरण (Mark-Down Phase / Bear Market)
जब बजारमा किन्ने मान्छे भन्दा बेच्ने मान्छे धेरै हुन्छन्, बजार ओरालो लाग्न थाल्छ।

मनोविज्ञान: सुरुमा मानिसहरू "यो त सामान्य करेक्सन हो" भन्दै बस्छन्। तर जब मूल्य लगातार घट्छ, तब चिन्ता (Anxiety) र अन्तमा त्रास (Panic) सुरु हुन्छ।

को सक्रिय हुन्छन्?: आत्तिएका लगानीकर्ताहरूले धेरै घाटा खाएर शेयर बेच्छन् (Panic Selling)।

विशेषता: बजारमा नकारात्मक हल्लाहरू मात्र चल्छन्। मूल्य आफ्नो वास्तविक मूल्य (Intrinsic Value) भन्दा पनि तल झर्न सक्छ।

तपाईंले सिक्नुपर्ने मुख्य कुरा (Key Takeaway):
सफल लगानीकर्ता बन्नको लागि तपाईंले "भीडको उल्टो" चल्न सिक्नुपर्छ:

जब सबैले शेयर बजार खत्तम भयो भन्छन् र डराउँछन्, तब किन्ने बारे सोच्नुहोस्।

जब चिया पसलदेखि अफिससम्म सबैले शेयरकै गफ गर्छन् र मूल्य धेरै बढेको हुन्छ, तब बेच्ने बारे सोच्नुहोस्।

लोकसेवा आयोग ज्ञान शृंखला भाग १२
-----------------------------
लोकसेवा ज्ञान शृंखला भाग १२ मा तपाईंलाई स्वागत छ। आजको शृंखलामा हामी लोकसेवाको लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण खण्ड "नेपालको इतिहास: लिच्छविकाल र मल्लकाल" बाट केही महत्वपूर्ण जानकारीहरू लिनेछौँ।

नेपालको इतिहास (History of Nepal)
नेपालको प्राचीन र मध्यकालीन इतिहासबाट लोकसेवामा धेरै प्रश्नहरू सोधिने गरिन्छ। यहाँ मुख्य शासक र तिनका योगदानहरूलाई बुँदागत रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ:

१. लिच्छविकाल (प्राचीन काल)
लिच्छविकाललाई नेपालको इतिहासमा 'स्वर्ण युग' मानिन्छ।

अंशुवर्मा: 'महासामन्त' पदवी धारण गर्ने, कैलाशकुट भवन निर्माण गर्ने, र तिब्बती राजा श्रङचङ गम्पोसँग छोरी भृकुटीको विवाह गरिदिने राजा।

मानदेव: नेपालको पहिलो प्रमाणिक राजा। उनले चाँगुनारायणको मन्दिर र मानगृह निर्माण गरेका थिए।

नरेन्द्रदेव: 'भद्राधिवास' भवन निर्माण गर्ने र झ्यालमा बुट्टा राख्ने चलन चलाउने राजा।

गुणकामदेव: काठमाडौँ शहर (कान्तिपुर) को स्थापना गर्ने र इन्द्रजात्रा, कुमारी जात्रा जस्ता चलन चलाउने राजा।

२. मल्लकाल (मध्यकाल): मल्लकाल विशेषगरी कला, संस्कृति र वास्तुकलाका लागि चिनिन्छ।
राजाको नाम/मुख्य योगदान / विशेषता
-----------------------------
अरि मल्ल नेपालमा मल्ल वंशको सुरुवात गर्ने पहिलो राजा
जयस्थिति मल्ल समाजलाई ४ वर्ण र १८ जातमा विभाजन गर्ने सुधारक राजा
यक्ष मल्ल नेपाल उपत्यकालाई भक्तपुर, काठमाडौँ र पाटनमा विभाजन गर्ने राजा
प्रताप मल्ल १५ भाषाका ज्ञाता, रानीपोखरी र हनुमानढोका निर्माण गर्ने राजा
सिद्धिि नरसिंह मल्ल पाटनको कृष्ण मन्दिर निर्माण गर्ने र तलेजु भवानीको
भक्त योगनरेन्द्र मल्ल मर्दा ३१ जना रानी हरू सती गएका र तन्नेरी राजाका रूपमा चिनिने
३. महत्वपूर्ण तिथिमिति र तथ्यहरू
लिच्छवि कालको शासन भाषा: संस्कृत
मल्लकालको प्रसिद्ध वास्तुकला: प्यागोडा शैली (Pagoda Style)
काठमाडौँका अन्तिम मल्ल राजा: जयप्रकाश मल्ल
पाटनका अन्तिम मल्ल राजा: तेज नरसिंह मल्ल
भक्तपुरका अन्तिम मल्ल राजा: रणजित मल्ल

यो सामग्रीलाई Save गरेर राख्नुहोस् र लोकसेवा तयारी गरिरहनुभएका साथीहरूलाई Tag वा Share गरेर सहयोग गर्नुहोस्! 📚✨

आजको प्रश्न: "प्रजा मर्दा छाक छोड्ने" राजा को हुन्? आफ्नो उत्तर कमेन्ट गर्नुहोस्। 👇

शुभ बिहानी ।।

तितो सत्य (व्यङ्ग्य)
बुल मार्केटमा: सबैजना 'इन्भेस्टमेन्ट गुरु' बन्छन्।

बेयर मार्केटमा: सबैजना 'दार्शनिक' बन्छन् र भन्छन्– "पैसा त हातको मैलो हो, आखिर मरेर जाँदा के नै लैजानु छ र?"

🎁 शेयर बजार सिक्ने शृंखला: भाग १३ 🎁
विषय: बोनस शेयर र हकप्रद शेयर (Bonus Share vs. Right Share) - के फरक छ?

नमस्ते लगानीकर्ता साथीहरू! 👋

कम्पनीले आफ्ना शेयरधनीहरूलाई फाइदा दिनका लागि समय-समयमा Bonus र Right Share निष्कासन गर्छ। तर धेरै साथीहरू यी दुई बीच झुक्किनुहुन्छ। आजको भाग १३ मा हामी यिनै बीचको मुख्य भिन्नता बुझ्नेछौँ।

🔍 मुख्य भिन्नता (Comparison Table):
🔴 विषय: बोनस शेयर (Bonus Share) 💰 लागत: पूर्ण रूपमा निःशुल्क (Free) 🏦 स्रोत: कम्पनीको नाफा (Reserve) बाट ✅ अनिवार्यता: सबै शेयरधनीले स्वतः पाउँछन्

🔵 विषय: हकप्रद शेयर (Right Share) 💸 लागत: अंकित मूल्य तिर्नुपर्ने (प्राय: रु. १००) 👨‍💼 स्रोत: लगानीकर्ताको खल्तीबाट ❓ अनिवार्यता: इच्छा अनुसार किन्न वा छोड्न पाइने ।

१. बोनस शेयर (Bonus Share) 🎊
कम्पनीले आफूले कमाएको नाफाबाट शेयरधनी हरूलाई सित्तैमा दिने थप शेयर नै बोनस शेयर हो। यसका लागि लगानीकर्ताले कुनै पैसा तिर्नु पर्दैन। कम्पनीले नगद लाभांश दिनुको सट्टा व्यवसाय विस्तार गर्न बोनस शेयर दिन्छ।

२. हकप्रद शेयर (Right Share) 📈
कम्पनीलाई थप पूँजी आवश्यक परेमा आफ्ना पुराना शेयरधनीहरूलाई मात्र किन्न पाउने गरी निष्कासन गरिने शेयर हो। यसका लागि शेयरधनीले तोकिएको मूल्य तिर्नुपर्छ। यो तपाईँको अधिकार हो, अनिवार्य छैन।

💡 लगानीकर्ताले ध्यान दिनुपर्ने कुरा:
बोनस शेयर दिने कम्पनीलाई प्रायः राम्रो मानिन्छ किनभने यसले कम्पनी नाफामा छ भन्ने बुझाउँछ। हकप्रद शेयर भर्नुअघि कम्पनीले त्यो पैसा कहाँ प्रयोग गर्दैछ र भविष्यमा त्यसले कति नाफा दिन्छ भन्ने कुराको अध्ययन गर्न जरुरी छ।

तपाईँलाई बोनस शेयर मन पर्छ कि नगद लाभांश (Cash Dividend)? आफ्नो रोजाइ कमेन्ट गर्नुहोस्! 👇

लोकसेवा ज्ञान शृंखला भाग - ११
-------------------------

लोकसेवा तयारी गरिरहनुभएका परीक्षार्थीहरूका लागि 'लोकसेवा ज्ञान शृंखला भाग ११' अन्तर्गत आज हामी अत्यन्तै महत्वपूर्ण र प्रायः सोधिने बिषय "नेपालको जलस्रोत र नदी प्रणाली" मा केन्द्रित हुनेछौं।

नेपालको जलस्रोत र नदी प्रणाली (Water Resources of Nepal)
नेपाल जलस्रोतको दृष्टिले विश्वको दोस्रो र एसियाको पहिलो धनी देश मानिन्छ। यहाँ साना-ठूला गरी करिब ६,००० भन्दा बढी नदीनालाहरू छन्।

१. नदीहरूको वर्गीकरण (Classification of Rivers)
नेपालका नदीहरूलाई तिनको उद्गम स्थलको आधारमा तीन स्तरमा विभाजन गरिएको छ:

स्तर विशेषता प्रमुख नदीहरू

प्रथम स्तर हिमालयबाट उत्पत्ति हुने, हिउँ पग्लेर बग्ने (बाह्रै महिना पानी हुने) कोशी, गण्डकी, कर्णाली
दोस्रो स्तर महाभारत पर्वतबाट उत्पत्ति हुने (वर्षा र मूलमा आधारित) मेची, बागमती, बबई, राप्ती
तेस्रो स्तर चुरे पहाडबाट उत्पत्ति हुने (वर्षायाममा मात्र ठूलो हुने) सिर्सिया, तिलावे, वाणगंगा

२. प्रमुख तीन नदी प्रणालीहरू
नेपालका प्रमुख तीन नदीहरूका सहायक नदीहरू सम्झने सजिलो तरिका:

* कोशी नदी (सबैभन्दा ठूलो नदी):

सहायक नदीहरू: तामाकोशी, अरुण, दुधकोशी, लिखु, सुनकोशी, इन्द्रावती, तमोर (सुत्र: ताअदु लिसु इत)

सबैभन्दा ठूलो सहायक नदी: अरुण

सबैभन्दा सानो सहायक नदी: लिखु

* गण्डकी नदी (सबैभन्दा गहिरो नदी):

सहायक नदीहरू: त्रिशूली, बुढीगण्डकी, दरौंदी, मर्स्याङ्दी, मादी, सेतीगण्डकी, कालीगण्डकी (सुत्र: त्रिबुद ममासेका)

सबैभन्दा ठूलो सहायक नदी: कालीगण्डकी

सबैभन्दा सानो सहायक नदी: दरौंदी

* कर्णाली नदी (सबैभन्दा लामो नदी - ५०७ कि.मी.):

सहायक नदीहरू: हुम्ला कर्णाली, मुगु कर्णाली, ठूली भेरी, सानी भेरी, तिला, बुढीगंगा, सेती (सुत्र: हुमुठु सातिबुसे)

३. नदीहरूको पौराणिक/प्राचीन नाम
लोकसेवामा पटक-पटक सोधिने केही नदीका पौराणिक नामहरू:

कालीगण्डकी: चक्रनदी

मर्स्याङ्दी: शीतप्रभा

राप्ती: अचिरावती

बागमती: बाच्छ्वहा

कर्णाली: पञ्चेश्वरी

सेती गण्डकी: सुवर्ण सरिता

अरुण: महाप्रभा

४. महत्वपूर्ण तथ्यहरू (Quick Facts)
नेपालको सबैभन्दा ठूलो मानव निर्मित ताल: इन्द्रसरोवर (मकवानपुर)।

विश्वको सबैभन्दा उचाइमा रहेको ताल: तिलिचो ताल (४,९१९ मि.) - हाल केही नयाँ तथ्य अनुसार केजिन सारालाई पनि मानिन्छ।

नेपालको सबैभन्दा गहिरो ताल: फोक्सुण्डो।

नेपालको सबैभन्दा ठूलो ताल: रारा ताल।

तपाईंको तयारीका लागि एउटा प्रश्न: नेपालको कुन नदीलाई "उत्तरवाहिनी" नदी भनेर चिनिन्छ? (यसको उत्तर तल कमेन्टमा लेख्नुहोला।)

Good Night !!

# # # 📖 शेयर बजार सिक्ने शृंखला: भाग १२ 📖

**विषय: वार्षिक प्रतिवेदन (Annual Report) - कम्पनीको नालीबेली कसरी बुझ्ने?**

नमस्ते साथीहरू! 👋
कुनै पनि कम्पनीको शेयर किन्नु भनेको त्यो व्यवसायमा हिस्सेदार बन्नु हो। तर हामीमध्ये धेरैले हल्लाको भरमा शेयर किन्छौँ। आज हामी कम्पनीको वास्तविक अवस्था ऐना झैँ छर्लङ्ग पार्ने **"वार्षिक प्रतिवेदन"** भित्र के-के हेर्नुपर्छ भन्ने बारे चर्चा गर्नेछौँ।
---

१. वासलात (Balance Sheet) ⚖️

यसले कम्पनीको वित्तीय अवस्था देखाउँछ। यहाँ मुख्य ३ कुरा हुन्छन्:

* **Assets (सम्पत्ति):** कम्पनीसँग के-के छ? (नगद, जग्गा, मेसिन आदि)
* **Liabilities (दायित्व):** कम्पनीले अरुलाई कति तिर्न बाँकी छ? (ऋण)
* **Equity (पूँजी):** शेयरधनीहरूको वास्तविक पैसा कति छ?

२. नाफा-नोक्सान हिसाब (Profit & Loss Account) 💰

कम्पनीले वर्षभरि कति कमायो र कति खर्च गर्यो भन्ने यसले देखाउँछ।

* **Revenue:** कुल व्यापार कति भयो?
* **Net Profit:** सबै खर्च र कर कटाएर शुद्ध नाफा कति बच्यो? (जति धेरै नाफा, त्यति धेरै बोनसको सम्भावना)

३. नगद प्रवाह (Cash Flow Statement) 💸

कम्पनीको हातमा वास्तविक नगद कति आयो भन्ने यसले देखाउँछ। कहिलेकाहीँ नाफा कागजमा देखिए पनि हातमा पैसा हुँदैन, जुन जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।

४. प्रति शेयर आम्दानी (EPS) र मूल्य आम्दानी अनुपात (P/E Ratio) 📈

* **EPS:** एक कित्ता शेयरले कति कमाइरहेको छ?
* **P/E Ratio:** कम्पनीले कमाएको १ रुपैयाँका लागि तपाईँ कति महँगो मूल्य तिर्दै हुनुहुन्छ?

५. सञ्चालक समितिको प्रतिवेदन (Director’s Report) 📝

यसमा कम्पनीका आगामी योजनाहरू, बजारको चुनौती र भविष्यको रणनीतिबारे उल्लेख गरिएको हुन्छ। यसले कम्पनी कुन दिशामा जाँदैछ भन्ने बुझाउँछ।

---

💡 स्मार्ट टिप:

कुनै पनि कम्पनीमा लगानी गर्नुअघि त्यसको कम्तीमा पछिल्लो ३ वर्षको वार्षिक प्रतिवेदन तुलना गर्नुहोस्। यदि नाफा र सम्पत्ति निरन्तर बढ्दो छ भने त्यो लगानीका लागि उपयुक्त हुन सक्छ।

---

**के तपाईँले आफूले लगानी गरेको कम्पनीको वार्षिक प्रतिवेदन कहिल्यै पढ्नुभएको छ? कमेन्टमा आफ्नो अनुभव साट्नुहोस्! 👇**