22/08/2026
गण्डकी प्रदेशले औषधीय तथा औद्योगिक प्रयोजनका लागि इजाजत लिएर गाँजा खेती गर्न सकिने कानुन पारित गरी प्रमाणीकरणसमेत गरिसकेको अवस्थामा केन्द्र सरकारले भने त्यसअनुरूप समानान्तर रूपमा वैधानिकीकरण प्रक्रिया अघि बढाएको छैन। उल्टै विभिन्न स्थानमा प्रहरीले गाँजा खेती नष्ट गरिरहेको छ।
औद्योगिक गाँजा खेतीका आर्थिक फाइदा धेरै छन्। गाँजाबाट कपडा, कागज, निर्माण सामग्री, सौन्दर्य सामग्री, खाद्य पदार्थ, बायोप्लास्टिक, बायोफ्युल तथा औषधीय सीबीडी (CBD) उत्पादन गर्न सकिन्छ। यसको बीउमा उच्च मात्रामा तेल र प्रोटिन पाइन्छ भने यसको बलियो प्राकृतिक फाइबर कपडा, अटोमोबाइल तथा बायोकम्पोजिट उद्योगमा बढ्दो रूपमा प्रयोग भइरहेको छ। साथै, गाँजा खेतीलाई अन्य मुख्य बालीहरूको तुलनामा कम पानी, मलखाद र विषादी आवश्यक पर्ने भएकाले यसलाई दिगो कृषि प्रणालीका लागि उपयुक्त मानिन्छ।
नेपालको भौगोलिक बनावट गाँजा खेतीका लागि विश्वकै उत्कृष्टमध्ये एक मानिन्छ। त्यसैले केन्द्र सरकारले पनि गाँजा खेतीलाई औद्योगिक प्रयोजनका लागि वैधानिक बनाउने प्रक्रिया सुरु गर्नुपर्छ। भारत, चीन, अमेरिका तथा विभिन्न युरोपेली देशहरूले औद्योगिक गाँजा खेतीलाई अनुमति दिइरहेका बेला नेपालमा भने यो अझै किन अवैध छ भन्ने विषयमा गम्भीर बहस आवश्यक देखिन्छ।
