Sahitya/साहित्यः

Sahitya/साहित्यः

Share

साहित्य कला संस्कृतिलाई माया गरौँ।

04/05/2026
02/05/2026

एउटा किसानले मरेको सुँगुरलाई एउटा सुख्खा कुवामा फ्याकिदियो। केही समयपछि सुँगुरको गन्ध थाहा पाएर सयौं मुसाहरू कुवाभित्र पसे। उनीहरूलाई मेहनतनै नगरी खानु थियो। सबै मिलेर सुँगुरलाई खाए।

तर असली समस्या त्यो बेला भयो खाएपछि बाहिर निस्कन समस्या भयो। बल्ल उनीहरूले बुझें अब कुवामा नराम्रोसँग फँसियो। दिन बित्दै गयो,खाना पनि सकियो र भोक बढ्दै गयो। केही दिनमै त्यो कुवा नर्क भयो। बाच्नको लागि मुसाहरूले एक-अर्कोलाई शिकार बनाउन थाले र एक-अर्कालाई खान थाले। बिस्तारै बिस्तारै त्यो कुवामा एउटा मात्रै मुसा बाकी रह्यो।

किसान फर्केर कुवामा आयो,देख्यो एउटा मात्रै मुसा थियो। उसले डोरीको मद्दतले मुसालाई बाहिर निकालेर खेतमा छोडिदियो। प्रश्न यो हो कि के किसानले दया लागेर मुसाको उद्दार गरेको थियो? वास्तवमा त्यो मुसा बदलिएको थियो। मुसालाई आफ्नै जातको मुसा खाने बानी परेको थियो। उसले अन्न खाँदैनथ्यो। बाहिर निस्केर पागलझैं मुसाकै शिकार गर्न थाल्यो। हो यै हो असली खेल। यसलाई डिवाइड ट्र्याप ( Divide Trap )भनिन्छ।

जहाँ माथि बसेका मान्छेहरू कहिल्यै लड्दैनन्। बस उनीहरूले यस्तो माहोल बनाईदिन्छ्न कि तल बस्ने मान्छेहरूलाई आपसमा लडाएर एक-अर्कालाई सिध्याउन लगाउँछ्न्। साँचो यो हो,धेरै मान्छेहरू अरूलाई हराउँन आफ्नो जिन्दगीनै दाउमा लगाउँछ्न्। तर उनीहरूले कहिल्यै बुझ्न सक्दैनन कि यो खेल अरु कसैले खेलाइरहेको छ र उ एक खेलाडी पात्र मात्रै हो। अरूले बनाएको जालमा नफस। फसिहाले पनि नलड र बाहिर निस्क्ने बाटो खोज।

25/01/2026
03/01/2026

सानी नानीको लोक नृत्य

01/07/2025

छोरीहरूलाई किन बुवा सबैभन्दा प्यारो लाग्छ?

१. बुवा पहिलो "हीरो" हुन् छोरीका लागि

छोरीको जीवनमा बुवा त्यो पहिलो पुरुष पात्र हुन् जसले माया, सुरक्षा, भरोसा, समर्थन, अनि सहारा दिने काम गर्छन्। बुवाको काँधमै छोरीले पहिलो चोटि संसार चढ्न सिक्छे। बुवाको अँगालोभित्र छोरीलाई पूर्ण सुरक्षित लाग्छ। यो भावनात्मक सुरक्षा र आत्मीयता नै छोरीको मुटुमा गढेर बस्छ।

छोरी जब सानो हुन्छे, बुवालाई सुपरहिरो जस्तो देख्छे – जसले सबै समस्या समाधान गर्न सक्छन्, आँखा रसाउँदा आँसु पुछिदिन्छन्, अनि मुस्कान ल्याउँछन्। यस्तो भावनात्मक सम्बन्धले जीवनभर कायम रहने गहिरो माया बनाउँछ।

२. बुवा–छोरी सम्बन्धमा बिना स्वार्थको प्रेम हुन्छ

बुवाको माया कुनै सर्तमा आधारित हुँदैन। न छोरी राम्री होस्, न तेजिला होस्, न के उपलब्धि ल्याओस् – बुवाको माया सदैव समान रहन्छ। छोरीले गल्ती गरिन भने पनि, बुवा डाँट्न सक्छन् तर त्यो डाँटको पछाडि पनि सुरक्षा र सुधारको भावना हुन्छ। यस्तो निस्वार्थ मायाको अनुभूति बिरलै अरु सम्बन्धबाट प्राप्त हुन्छ।

३. बुवा छोरीका सपना पूरा गराउने पहिलो व्यक्तिहरू हुन्छन्

जब छोरी स्कूल जान्छे, किताब, झोला, लुगा, सबैको जोहो बुवाले गर्दछन्। जब ऊ ठुली हुँदै जान्छे, बुवाले उसका सपनाहरूका पंख फिजाउने प्रयास गर्छन् – "तिमी डाक्टर बन्न सक्छौ", "तिमी जहाँ पुग्न चाहन्छौ, म तिमीलाई पुर्‍याइदिन्छु" भन्ने भाव बुवाको व्यवहारमा देखिन्छ।

छोरीले महसुस गर्छे कि बुवा उसको सपना, उसको भविष्यका लागि खटिरहेका छन्। यति ठूलो समर्पण र बलिदान देख्दा छोरीको माया अझ गाढा बन्छ।

४. समाजबाट सुरक्षा दिने पहरेदार

बुवा छोरीका लागि ढाल हुन्। जब समाजले छोरीप्रति प्रश्न उठाउँछ, असुरक्षा आउँछ, बुवाले अगाडि आएर छोरीलाई जोगाउँछन्। "मेरो छोरी सही छ", "उमाथि प्रश्न नगर", भन्ने बलियो आवाज बुवाबाट आउँछ।

छोरीले महसुस गर्छे कि यो संसारमा एउटा मान्छे छ – जसले कसैको डर बिना, आफ्नी छोरीको पक्ष लिन्छ। यस्ता क्षणहरूमा बुवाप्रति अपार सम्मान, भरोसा र प्रेम गहिरो बनिरहन्छ।

५. पहिला शिक्षक पनि बुवा नै हुन्छन्

छोरीले जीवनका धेरै मूल्यमान्यताहरू, नैतिकता, धैर्यता, संघर्ष गर्ने तरिका आदि कुरा आफ्ना बुवाबाटै सिक्छे। "सधैं इमानदार रह", "आफ्नो आत्मसम्मान कहिल्यै नबिक", "कसैको दुःख नदेऊ", "मिहिनेत गर, सफलता पक्कै आउँछ" जस्ता पाठ छोरीलाई बुवाले बचपनदेखि सिकाउँदै ल्याउँछन्।

यी सिकाइहरू जीवनभर साथ दिन्छन्। जब छोरी सफल हुन्छे, ऊ भन्छे – "बुवाको कारण आज म यहाँ छु"। अनि त्यो सफलताको मूल जरा सम्झेर अझै माया थपिन्छ।

६. बुढ्यौलीमा छोरीकै चिन्ता बुवालाई बढी हुन्छ

बुवा जब बूढा हुन्छन्, आँखा धमिलो हुन्छ तर छोरीप्रतिको माया अझ प्रष्ट हुन्छ। छोरी कसरी बाँचिरहेकी छे, उसलाई के चाहिन्छ, उसलाई चोट त लागेको छैन – यी सबै कुरा बुवाको मनमा हुन्छन्।

छोरीले देख्छे – आफ्नो खुशीका लागि आफ्नो बुवाले सपनाहरू त्यागेका रहेछन्, जिन्दगीको आधा भाग आफूलाई समर्पण गरेका रहेछन्। अनि त्यो बुझाई पछि लाग्छ – बुवा त भगवान जस्तै रहेछन्।

७. छोरीको आत्मबल बुबाबाट आउँछ

बुवाले छोरीलाई भन्नुहुन्छ – "तिमी जे पनि गर्न सक्छौ", "कसैसामु झुक्नु पर्दैन", "तिमी बलियो छौ"। यस्ता वाक्यहरूले छोरीको आत्मबल निर्माण हुन्छ। जब छोरी जीवनमा संघर्ष गर्छे, बुवाको आवाज कानमा बज्छ – अनि ऊ लडेर उठ्छे।

बुवा त परोक्षमा छोरीको आत्मबलका निर्माता हुन्। जसले केवल समर्थन हैन, विश्वास पनि दिन्छन् – त्यो विश्वास जीवनभर छोरीको साथ रहन्छ।

निष्कर्षमा:

बुवा र छोरीको सम्बन्ध केवल एक साधारण पारिवारिक सम्बन्ध हैन, त्यो एक आत्मिक, गहिरो र अद्वितीय सम्बन्ध हो। जसमा सुरक्षा छ, बलिदान छ, प्रेरणा छ, अनि अनन्त माया छ।

त्यसैले छोरीहरू भन्छन् —
"दुनियाँमा धेरै मानिस मसँग छन्, तर मेरो संसार त मेरो बुवा हुन्।"

यस माया, समर्पण र आत्मीयताको कारणले गर्दा छोरीहरू आफ्ना बुवालाई सबैभन्दा बढी माया गर्छन्।

नोट:यो तस्विर काल्पनिक हो कसै सँग मेल खाएमा, त्यो संयोग हो, उद्देश्यपूर्वक होइन।"

"यो कन्टेन्ट मेरो समय, मिहिनेत र भावना मिलाएर बनाएको हुँ। कृपया यसलाई कपि गरेर आफ्नो पेजमा नहाल्नुहोला। धन्यवाद।"
📷️:AI
तोरण गुरूङ✍️

23/03/2025

उमेरले ४५ नाघेका पुरुषहरू संग सम्बन्धित पोस्ट

अलि अलि सेतो कपाल कंचटको छेउमा फुलेको
जस्तै पानी परेपछि आकाश खुल्छ ।

जिम्मेवारीको बोझले झुकेको काँध
जिन्दगीको भट्टीमा, आफूलाई जलाउँदै ।

अनुभवको पुजी हातमा लिएर , परिवारलाई त्यो सबै खुशी दिन
जुन आफूले कहिल्यै पाएको हुँदैन ।

बग्दै गैरहेका छन् समयको धारासंगै
श्रीमती र प्यारा छोराछोरीसंग ।

पुरादिन दुनियाँसंग लडेर थाकेको अवस्थामा
राती घर उ अबेर आउँछ , केही सुख शान्तिको खोजीमा ।

तर के सुख, शान्ति पाउँछ त उसले ?
बुबा काम बाट आउने आशमा , साँझपख ढोकामा तयार भएर बसेका हुन्छन् उसको छोराछोरी ।

बुबासँग यो मागेका थियौं र त्यो मागेका थियौं
नल्याउँदा किन नल्याएको ,
ल्याएको भए यो किन ल्याएको त्यो किन नल्याएको?

अब उसले के भन्छ छोराछोरीलाई
मसँग खल्तीमा पैसा कम थियो ।
कहिले प्रेमले त कहिले गाली गरेर
सम्झाउने गर्छ छोराछोरीलाई ।

एक थोपा आँसु लुकाएर उसले राख्छ , आँखाको कुनामा ।

तर देख्दैनन् छोराछोरीले,
त्यो दिन अवश्य देख्नेछ्न् जब उनीहरू आमा बुबा बन्नेछन् ।

श्रीमतीले , खाना खाने बेलामा खानाको साथै
पस्किने गर्छिन् दसवटा कुराहरू ।

कहिले ,
भन्ने गर्छिन् छोराछोरीलाई तपाईंले नै हो टाउकोमा टेकाएर राखेको?
केही भन्नू हुन्न किन...?

कहिले
जतिसुकै बेला कराउनु हुन्छ
कहिले मायाले सम्झाउने त गर्नुहोस्?

छोरा हातबाट उम्केला है
तपाईंलाई कुनै पीर छैन?

छिमेकीको झगडा, गाउँभरिको कुरा
दुनियाँभरका कुरा सुन्ने सुनाउने ।

एक घुट्को पानीसँगै जबर्जस्ती
निलेर शान्तिले सास फेर्ने गर्छ उ ।

यहाँ सधैं थोरै-थोरै बिष पिउनु पर्छ
जीउँदो रहने रहरमा,
ओछ्यानमा सुत्ने बित्तिकै
मर्ने गर्छ उ एकरातको लागि ।

किनकि

बिहान फेरि जिउँदो हुनुपर्छ
काममा जानुपर्छ,
कमाएर ल्याउनु पर्छ
ताकि घर चलाउन सकियोस्
घर चलोस् ....
कहिल्यै कमि नहोस् ।।

11/10/2024

संसारका सबै प्रकारका युद्धको अन्त्य होस्, शान्ति छाओस् ! विजया दशमीको शुभ उपलक्ष्यमा भूगोल भरिका सबै सबैमा शुभकामना !

26/09/2024

Drink water where your horse drinks, a horse will never drink bad water. Make your bed where the cat sleeps peacefully.

Eat fruit touched by a worm. It fearlessly collects mushrooms on which insects perch. Plant a tree dug by the mole.

Dig a hole where the birds hide from the heat. Sleep and wake up at the same time as the birds, you will reap the golden grains of life. Eat more greens, you will have stronger legs and a resilient heart like the spirit of the forests.

Look at the sky more often and talk less so that silence can enter your heart. and your soul is calm and your life is peaceful.

Want your school to be the top-listed School/college in Kathmandu?

Click here to claim your Sponsored Listing.

Location

Telephone

Address

Chandragiri-4, Thankot
Kathmandu
00977