24/09/2025
अहिलेको यो राजनैतिक दलहरूको दुर्गति न gen z ले गर्दा हो न कुनै घुसपेट ले हो।यो सबै यी दलका नेताहरुको भ्रष्ट प्रविधि, अहंकार, सता मोहको परिणाम भनौँ या नियतिको खेल हो। यो घटनाको प्लानिङ सत्य युगमा वेदव्यासले महाभारतमा उल्लेख गरिसकेका थिए यसलाई मैले आधुनिक महाभारत र नेपालको राजनीतिक रणभूमि नाममा दाँज्ने प्रयास गरेको छु।
नेपालको वर्तमान राजनीतिक परिदृश्यलाई महाभारतसँग तुलना गर्ने हो भने आज हामी ठीक त्यही धर्म र अधर्मबीचको संघर्षमा उभिएका छौं। पात्रहरू नयाँ छन्, तर कथा उही छ—सत्य र असत्यबीचको निर्णायक युद्ध।
कृष्ण र अर्जुन : मार्गदर्शन र साहस
यस आधुनिक महाभारतमा काठमाडौंका मेयर बालेन शाहलाई श्रीकृष्णसँग तुलना गर्न सकिन्छ। उनी प्रत्यक्ष रूपमा रणभूमिमा नउत्रिए पनि विचार, शब्द र मार्गनिर्देशनमार्फत आन्दोलनलाई दिशा दिइरहेका थिए। जसरी कृष्णले हतियार नउठाई केवल अर्जुनलाई सत्यको बाटो देखाए, त्यस्तैगरी बालेनले पनि युवाहरूलाई आफ्नो वाणी र दृष्टिकोणमार्फत सशक्त बनाएका थिए।
अर्जुनको भूमिकामा छन् “हामी नेपाल” संस्थाका अध्यक्ष सुदन गुरुङ। बालेनको मार्गदर्शनलाई आत्मसात् गर्दै उनी रणभूमिमा अग्रपंक्तिमा उभिएका छन्। अर्जुनले कृष्णको वचनलाई धनुष बनाइ धर्मयुद्ध लडेझैं, सुदन गुरुङले पनि जनताको विश्वासलाई हतियार बनाएर भ्रष्ट संरचनाविरुद्ध संघर्ष गरिरहेका थिए।
दुर्योधन र शकुनि : हठ र छलकपट
तर धर्मयुद्धमा अधर्मका प्रतिनिधिहरू नहुँदासम्म युद्ध सम्भव हुँदैन। पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई दुर्योधनसँग तुलना गर्न सकिन्छ। दुर्योधनको हठ, अहंकार र अन्यायले महाभारतको युद्ध अपरिहार्य बनेको थियो। आजको आन्दोलनको चिंगारी पनि यिनै कदमहरूले प्रज्वलित गरेको हो।
शकुनिको भूमिकामा शेरबहादुर देउवा र आर्जु देउवा राणा देखिन्छन्। जसरी शकुनिको छलकपट र षड्यन्त्रले सम्पूर्ण राज्यलाई डुबायो, त्यस्तैगरी शेरबहादुर देउवा र आर्जु राणाको भ्रष्ट राजनीतिक खेलले देशलाई अस्थिरता र संकटतर्फ धकेलेको छ।
अभिमन्यूवत् : भदौ २३ को त्रासदी
२३ भदौको दिनले नेपाली समाजलाई गहिरो पीडामा डुबायो।
निर्दोष विद्यार्थीहरू आन्दोलनको चक्रव्यूहमा फसाइए, र तिनले जीवन गुमाए।
यो घटना महाभारतमा चक्रव्यूहमै मारिएका साहसी अभिमन्यूको सम्झना दिलाउँछ।
तर यहाँको पीडा अझ गहिरो छ—अभिमन्यू त लडाइँमा वीरगतिको प्राप्ति भएका थिए, तर भदौ २३ मा त अबोध बालबालिकालाई नै राजनीति र शक्तिको खेलले बलि चढायो।
विदुर र धृतराष्ट्र : विवेक र अन्धापन
नेपाली सेनाका प्रधान सेनापति अशोक राज सिग्देललाई महाभारतका विदुरसँग तुलना गर्न सकिन्छ। विदुर विवेकशील, धर्मपरायण र न्यायप्रिय थिए, तर परिस्थितिको बाध्यताले धेरैजसो मौन रहन विवश भए। त्यस्तैगरी सेनाप्रमुख सिग्देल पनि विवेक र धैर्यका आवाज हुन्, तर राजनीतिक संरचनाले उनलाई सीमित बनाइरहेको थियो।
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेललाई धृतराष्ट्रसँग दाज्न सकिन्छ। धृतराष्ट्र आँखा हुँदा हुँदै पनि पुत्रमोह र सत्ताकोलाई प्राथमिकता दिँदै धर्म देख्न असमर्थ बनेका थिए। आजका राष्ट्रपति पनि जनताको पीडा भन्दा आफ्ना दल र सत्ताको समीकरणमा बढी केन्द्रित देखिन्थे ।
कौरवहरूको भूमिका : पुराना दलहरू
नेपालका पुराना राजनीतिक दलहरू महाभारतका कौरवहरू हुन्। समयसँगै जनताको विश्वास गुमाइसकेका यी दलहरू सत्तास्वार्थ र भ्रष्टाचारमा अन्धा बनेका छन्। धर्मभन्दा अधर्ममा, सेवाभन्दा स्वार्थमा र पारदर्शिताभन्दा छलकपटमा रमाउने प्रवृत्तिले नै आजको संकट जन्माएको हो।
निष्कर्ष : वेदव्यासको दृष्टि
नेपालमा भइरहेको यो आन्दोलन केवल राजनीतिक संघर्ष मात्र होइन, धर्म र अधर्मबीचको निर्णायक टक्कर हो।
👉 बालेन–कृष्णको मार्गनिर्देशन,
👉 सुदन–अर्जुनको साहस,
👉 विदुर–सिग्देलको विवेक,
👉 र जनताको ऐक्यबद्धता
मार्फत अधर्मलाई परास्त गर्दै सत्य र न्यायको नयाँ युगको सुरुवात गर्ने बाटो खुलेको छ।
भदौ २३ का निर्दोष आत्माहरूको बलिदान व्यर्थ नजाओस्। जसरी महाभारतको अन्त्यमा धर्म र सत्यको विजय भएको थियो, नेपाली जनताले पनि अपेक्षा गरेका छन्—नयाँ युगको सुर्योदय यही संघर्षबाट हुनुपर्नेछ।
24/07/2025
23/07/2025
22/03/2024
20/03/2024
08/03/2024