07/05/2026
बेनी नगरपालिका, म्याग्दी: प्रविधिमार्फत पारदर्शी सेवा र आय वृद्धि
स्थानीय सरकारबाट जनताले के पाउँछन् भन्ने प्रश्नको एउटा जीवन्त उदाहरण हो, बेनी नगरपालिका। म्याग्दीको सदरमुकाममा रहेको यो नगरपालिकाले प्रविधिको सदुपयोग गर्दै सेवा प्रवाह र आर्थिक सशक्तीकरणमा एउटा नमूना पालिका बनेको छ।
नेपालकै पहिलो पूर्ण घरधुरी सूचना प्रणाली:
बेनी नगरपालिका नेपालको पहिलो स्थानीय तह हो, जसले आफ्नो क्षेत्रभित्रका सबै घरधुरीको विस्तृत सूचना प्रणाली लागू गरेको छ। यो प्रणालीले प्रत्येक परिवारको आर्थिक अवस्था, शैक्षिक स्तर, स्वास्थ्य पहुँच र रोजगारीको अवस्था समेट्छ। यो केवल तथ्यांक संकलन मात्र होइन, यो त वास्तविक विपन्नको पहिचान गर्ने वैज्ञानिक आधार हो।
यही प्रणालीको सहायताले नगरपालिकाले कुन परिवारलाई सबैभन्दा बढी आवश्यकता छ भनेर ठ्याक्कै छुट्याउन सक्छ। नतिजा: अनुदान र राहत वितरणमा न राजनीतिक भागबन्डा हुन्छ, न व्यक्तिगत प्रभाव। तथ्यांकले देखाउँछ, र साँचो विपन्नसम्म सहायता पुग्छ।
महिला उद्यमशीलतामा ठोस लगानी
बेनीले तथ्यांकको आधारमा ३४० जना महिलालाई प्रतिव्यक्ति रु. २७,००० बीउ पूँजी उपलब्ध गरायो। यो रकमले ती महिलाहरूले आफ्नो सानो व्यवसाय सुरु गरे, तरकारी खेती, कुखुरापालन, हस्तकला, साना पसल। थप १०० जनालाई रु. ४०,००० का दरले व्यवसाय अनुदान दिइयो, जसले उनीहरूको उद्यमलाई अर्को स्तरमा पुर्याउने साहस दियो।
यो लगानी सानो देखिए पनि, स्थानीय अर्थतन्त्रमा यसको प्रभाव ठूलो छ। परिवारको आम्दानी बढ्यो। महिलाहरू निर्णय प्रक्रियामा सहभागी भए। बजारमा स्थानीय उत्पादनको उपस्थिति बढ्यो।
आवासको अधिकार: घरविहीनलाई छानो
बेनीले केवल आर्थिक सहायता मात्र दिएन, मानवीय गरिमासँग जोडिएको आवासको मुद्दालाई पनि सम्बोधन गर्यो। नगरपालिकाले १३ घरविहीन परिवारलाई पूर्ण घर निर्माण गरिदियो। थप १३ परिवारलाई रु. ३,००,००० का दरले आवास अनुदान दियो। यसरी, २६ परिवारले पहिलोपटक 'आफ्नै घर' भन्न पाउने अवस्था पाए।
किन महत्त्वपूर्ण छ बेनीको मोडेल?
पहिलो, यसले प्रविधिको प्रयोगले स्थानीय सेवा प्रवाहलाई कसरी पारदर्शी र न्यायोचित बनाउन सक्छ भन्ने देखाएको छ।
दोस्रो, तथ्यांकमा आधारित निर्णयले राजनीतिक भागबन्डा र व्यक्तिगत प्रभावलाई निस्तेज गर्छ।
तेस्रो, सानो बीउ पूँजीले पनि स्थानीय अर्थतन्त्रमा ठूलो हलचल ल्याउन सक्छ भन्ने प्रमाणित गरेको छ।
चौथो, आवास जस्तो आधारभूत आवश्यकतालाई स्थानीय सरकारले प्राथमिकता दिन सक्छ भन्ने उदाहरण बनेको छ।
बेनी नगरपालिकाले देखाएको छ,स्थानीय सरकार चाहन्छ भने, प्रविधिसँग हात मिलाएर वास्तविक तथ्यांकको आधारमा निर्णय गर्दा, परिवर्तन सम्भव छ। यो मोडेल नेपालका ७५३ वटै स्थानीय तहका लागि अनुकरणीय छ।
#युवा_सोच #राजनीतिक_बोध #स्थानीय_सरकार #स्थानीय_अर्थतन्त्र
