01/10/2026
असल अभिभावक बन्ने हो भने…
१. स्कुल पठाउनुअघि तयारी हेर्नुहोस्।
कापी, कलम, किताब, ड्रेस, जुत्ता–मोजा लगायत आवश्यक सामग्री व्यवस्थित छन् कि छैनन्, कहिलेकाहीँ आफैँ हेर्नुहोस्।
२. बेला–बेला स्कुल पुग्नुहोस्।
बच्चाले कस्तो पढिरहेको छ, उसको व्यवहार र प्रगति कस्तो छ भनेर शिक्षकसँग बुझ्नुहोस्।
३. बच्चाकै अगाडि शिक्षकसँग विवाद नगर्नुहोस्।
असहमति भए पनि सम्मानपूर्वक विद्यालय प्रशासन वा शिक्षकसँग छुट्टै कुरा गर्नुहोस्।
४. घरमा पनि सिकाइको वातावरण बनाउनुहोस्।
स्कुलले मात्र होइन, अभिभावकले पनि आफ्नो क्षमताअनुसार बच्चालाई सम्झाउने, सिकाउने र साथ दिने गर्नुहोस्।
५. शिक्षकलाई धन्यवाद भन्न कञ्जुस्याइँ नगर्नुहोस्।
एक शब्दको सम्मानले शिक्षकलाई अझ जिम्मेवार र उत्साहित बनाउन सक्छ।
६. ‘पैसा तिरेपछि सबै जिम्मेवारी स्कुलको’ नठान्नुहोस्।
विद्यालय र अभिभावक दुवैको सहकार्यबाट मात्र बालबालिकाको राम्रो भविष्य निर्माण हुन्छ।
७. कक्षामा चियोचर्चो वा छड्के जाँच गर्न नखोज्नुहोस्।
विश्वासको वातावरण बनाउनुहोस्। समस्या भए शिक्षकसँग संवाद गर्नुहोस्।
८. बच्चालाई अरूसँग तुलना नगर्नुहोस्।
“फलानोको छोरा/छोरी त यस्तो छ…” भन्ने वाक्यले प्रेरणा होइन, हीनभावना जन्माउन सक्छ।
९. छोराछोरीबीच भेदभाव नगर्नुहोस्।
छोरा होस् वा छोरी—माया, अवसर र सम्मानमा समानता हुनुपर्छ।
१०. बच्चाको अगाडि धुम्रपान र मद्यपान नगर्नुहोस्।
बच्चाले तपाईंको कुरा मात्र होइन, तपाईंको व्यवहार पनि सिकिरहेको हुन्छ।
११. बालबालिकाको अगाडि झगडा नगर्नुहोस्।
घरको वातावरणले बच्चाको मन र व्यवहारमा गहिरो प्रभाव पार्छ।
१२. बच्चाको अगाडि स्कुल र शिक्षकको नकारात्मक कुरा नगर्नुहोस्।
समस्या छ भने विद्यालयमै आएर समाधान खोज्नुहोस्।
१३. चित्त नबुझेको कुरा विद्यालयमै राख्नुहोस्।
प्रिन्सिपल, कोअर्डिनेटर वा सम्बन्धित शिक्षकसँग सभ्य र समाधानमुखी संवाद गर्नुहोस्।
१४. कुटपिट र गालीगलौजलाई अनुशासन नठान्नुहोस्।
डरले बच्चालाई केही समय चुप लगाउन सकिएला, तर जिम्मेवार बनाउन सकिँदैन।
१५. ‘पढ मात्र’ नभन्नुहोस्।
उमेरअनुसारका घरायसी काम सिकाउनुहोस्—आफ्नो सामान मिलाउने, कोठा सफा गर्ने, पानी राख्ने, कपडा मिलाउने आदि।
१६. हरेक कामको बदलामा सामानको प्रलोभन नदेखाउनुहोस्।
जिम्मेवारीलाई पुरस्कारसँग मात्र जोड्दा बच्चामा गलत अपेक्षा विकास हुन सक्छ।
१७. अभिभावक भेलालाई औपचारिकता नबनाउनुहोस्।
स्कुलले बोलाएको बेला सकेसम्म उपस्थित हुनुहोस्। त्यहाँको संवादले बच्चालाई बुझ्न धेरै सहयोग गर्छ।
१८. बच्चाको कुरा पनि सुन्नुहोस्।
उसले गल्ती गर्दा तुरुन्त फैसला सुनाउनुको सट्टा—“के भयो?” भनेर पहिले सुन्ने बानी बसाल्नुहोस्।
१९. अंकभन्दा प्रयासको पनि प्रशंसा गर्नुहोस्।
हरेक बच्चाको गति फरक हुन्छ। उसले हिजोभन्दा आज केही राम्रो गरेको छ भने त्यो पनि उपलब्धि हो।
२०. बच्चालाई सधैँ यो महसुस गराउनुहोस्—‘म तिम्रो पक्षमा छु।’गल्ती गर्दा सच्याउनुहोस्, असफल हुँदा साथ दिनुहोस् र सफल हुँदा खुसी मनाउनुहोस्।
बच्चालाई पढाइमा मात्र होइन, जीवनमा पनि साथ दिनुहोस् । असल अभिभावक हुनु भनेको स्कुलको शुल्क तिर्नु मात्र होइन, बच्चाको जीवनमा जिम्मेवार साथी बन्नु हो।
