26/08/2026
Plannen en organiseren: makkelijker gezegd dan gedaan
Plannen is een ruim begrip. De meeste kinderen kunnen op zich prima een planning maken. Het lastige zit hem vaak in het je eraan houden én in het inschatten hoeveel tijd iets eigenlijk kost. “Dat doe ik wel even” kan in de praktijk zomaar veranderen in een uur.
Onder plannen en organiseren verstaan we dan ook veel meer dan alleen een planning maken. Denk bijvoorbeeld aan:
• materialen kunnen ordenen;
• afspraken kunnen nakomen;
• een tijdsplanning kunnen maken;
• zelfstandig aan een taak kunnen beginnen;
• efficiënt kunnen starten;
• doelen kunnen formuleren;
• prioriteiten kunnen stellen;
• en natuurlijk: timemanagement.
Wanneer deze vaardigheden goed ontwikkeld zijn, kunnen de cognitieve vermogens van een kind beter tot hun recht komen. Een goede planning én je er vervolgens ook nog aan houden, is tenslotte het halve werk!
Toch hebben leerlingen vaak nog behoorlijk wat hulp nodig om alle taken goed te overzien. Dat is ook niet zo gek: plannen en organiseren zijn vaardigheden die zich stap voor stap ontwikkelen. Ouders en school kunnen dit proces ondersteunen door duidelijke afspraken te maken, kaders te bieden en aan te sluiten bij wat een leerling op dat moment aankan.
Oefenen kan gewoon thuis. Het dagelijks leven biedt volop oefenkansen.
Laat kinderen bijvoorbeeld helpen met de tafel afruimen na het eten. Ja, echt waar: zelfs een vierjarige kan het eigen bord naar de keuken brengen! Een ouder kind kan helpen met de rest van de tafel, de vaatwasser in- of uitruimen en uiteindelijk ook prima de eigen kamer opruimen. Misschien niet altijd met dezelfde precisie als een interieurstylist, maar hé: het gaat om oefenen!
De tas inpakken
De vakantie is misschien net achter de rug, maar waarschijnlijk staat er alweer een schooldag, uitje of korte vakantie op de planning. Een mooie kans om plannen en organiseren te oefenen.
Laat je kind de tas zelf inpakken. Bedenk eerst samen wat er allemaal mee moet. Kan je kind schrijven? Laat het dan zelf een lijstje maken. Nog niet schrijven? Tekenen werkt ook prima. Daarna kan het inpakken beginnen.
En diezelfde aanpak kun je natuurlijk gebruiken voor de schooltas. Wat moet er morgen mee? Gymkleding? Een broodtrommel? Huiswerk? Een boek? Door samen vooruit te kijken, leert een kind steeds beter om zelf te bedenken wat nodig is.
Samen bakken: lekker én leerzaam
Ook samen iets bakken is een uitstekende oefening in plannen en organiseren. Want als je het recept niet volgt, kan het eindresultaat zomaar een bijzondere culinaire verrassing worden.
Je moet bedenken welke ingrediënten nodig zijn, alles klaarzetten, de stappen in de juiste volgorde uitvoeren én de tijd in de gaten houden. En voordat het baksel klaar is om de oven in te gaan, is het wel zo handig als die oven al aanstaat. Anders sta je daar met je prachtig voorbereide beslag… en met een oven die nog rustig op kamertemperatuur staat.
Stap voor stap zelfstandig
Bij alles geldt natuurlijk: houd rekening met de leeftijd, zelfstandigheid en draagkracht van het kind. Verwacht niet meteen dat een kind zelfstandig een complete dagplanning maakt, zich daar keurig aan houdt én ondertussen ook nog de vaatwasser uitruimt.
Begin klein en ondersteun vooral in het begin. Samen nadenken, voordoen, herinneren en steeds iets meer verantwoordelijkheid geven helpt een kind om deze vaardigheden stap voor stap eigen te maken.
Want uiteindelijk is het doel niet dat wij voor kinderen blijven plannen, maar dat zij steeds beter leren om het zelf te doen. En dat is een vaardigheid waar ze hun hele leven plezier van hebben.
