09/07/2026
Van de week mocht ik voorgaan bij het afscheid van mevrouw …
Al in de periode dat zij wist dat ze ongeneeslijk ziek was, mocht ik bij haar komen. We spraken over haar levenseinde. Over wat haar bezighield. Over wat ze belangrijk vond. En ook over hoe zij haar afscheid vorm wilde geven.
Zij had daarin de regie.
En die regie bracht zoveel meer dan alleen duidelijkheid over praktische keuzes. Het bracht rust. Richting. Een afscheid dat bij haar paste.
Maar misschien nog wel meer dan dat: het bracht een overpeinzing over haar leven.
Want ik mocht haar levensverhaal schrijven terwijl zij er zelf nog was. Ik mocht haar de woorden van haar leven vertellen, zodat zij die woorden ook zelf nog kon horen. Woorden over liefde, betekenis, kracht, kwetsbaarheid en alles wat zij had gegeven.
Een afscheid is zoveel meer dan wat er geregeld moet worden.
Het gaat niet alleen over bloemen, muziek, kaarten en tijden.
Het gaat ook over afronden.
Over terugkijken.
Over benoemen wat van waarde was.
Over het voltooien van een leven, ook wanneer dat leven nog lang niet klaar voelt.
In het programma *Over Mijn Lijk* zagen we hoe Madelief haar eigen afscheid bij leven vormgaf. Een prematie noemde zij het. Een woord dat misschien nog nieuw klinkt, maar raakt aan iets heel ouds en menselijks: zeggen wat gezegd mag worden, nu het nog gehoord kan worden.
Wat mij betreft mag daar meer ruimte voor komen.
Niet groots, niet ingewikkeld, niet omdat het móet.
Maar omdat woorden bij leven soms nog iets kunnen brengen.
Rust.
Erkenning.
Liefde.
En misschien ook dit:
dat afscheid nemen niet pas begint bij sterven,
maar soms al voorzichtig begint
waar mensen samen durven spreken
over wat het leven heeft betekend