23/02/2026
RAMADAN – DAY 6
Ka taɓa lura da yadda mutum yake iya rayuwa da jiki biyu?
Jikin da mutane suke gani.
Da kuma wani jikin a ciki — wanda babu wanda ya sani sai kai da Allah.
A waje kana iya zama cikin jama’a, kana dariya, kana magana, kana hulɗa. Amma a ciki kana fama da tunani, da damuwa, da tambayoyi, da wani irin nauyi da ba ka taɓa furtawa ba.
Wasu lokuta mutum yana gajiya ba saboda aiki ba, sai saboda abin da yake ɓoye a zuciya.
Sai Allah Ya saukar da aya da take kai tsaye zuwa wannan ɓoyayyen wuri.
AYAR YAU
أَلَمۡ يَعۡلَم بِأَنَّ ٱللَّهَ يَرَىٰ
(Qur’an 96:14)
Fassara:
“Shin bai sani ba cewa lalle Allah Yana gani?”
Aya ce gajera. Amma tana da nauyin da ya isa ya sauya rayuwar mutum.
“Allah Yana gani.”
Ba kawai abin da kake yi ba. Har abin da kake ɓoye.
Ba kawai kuskurenka ba. Har hawaye da ka share ba tare da kowa ya gani ba.
Ba kawai zunubinka ba. Har ƙoƙarinka da babu wanda ya yaba maka.
Wannan aya tana iya zama tsoro ga wanda yake wasa da rayuwa. Amma tana iya zama ta’aziyya ga wanda yake jin shi kaɗai ne a cikin gwagwarmaya.
ABIN DA BA MU YAWAN TUNANI AKAI BA
Idan mutum ya manta cewa Allah Yana gani, sai ya fara rayuwa domin idon mutane. Zai gyara abin da ake gani, ya bar abin da ba a gani ba.
Amma idan ya tuna cewa Allah Yana gani, sai ya fara gyara zuciya kafin a gyara fuska.
A ilimin halayyar dan Adam, ana cewa mutum yana da “inner observer” — wani ɓangare a cikinsa da yake sa ido kan kansa. Idan wannan ya yi rauni, mutum zai iya yin abu ba tare da jin nauyinsa ba. Amma idan aka ƙarfafa shi, sai mutum ya fara kula da kansa ko da babu wanda yake kallo.
Ayar nan tana gina wannan “inner awareness”. Tana sa mutum ya rayu da sani cewa ba ya ɓacewa a idon Allah.
MISALAI DAGA RAYUWA
Wani yana aikata kuskure a ɓoye yana tunanin babu wanda ya sani. Amma yana mantawa cewa abin da ya fi muhimmanci ba sanin mutane ba ne — ganin Allah ne.
Wani kuma yana wahala a ɓoye. Yana yin ƙoƙari, yana tsayawa kan gaskiya, amma babu wanda ya yaba masa. Yana iya tunanin ba a lura da shi. Amma wannan aya tana cewa: ana gani.
Wata zuciya tana yaƙi da wani hali mara kyau. Ba ta taɓa dainawa gaba ɗaya ba, amma tana ƙoƙari kullum. Wataƙila mutane ba su ga wannan yaƙi ba. Amma Allah Yana gani.
SAƘON DAY 6
Rayuwarka ba ta taɓa zama ba tare da shaida ba. Ko a duhu, ko a haske — ana gani.
Tambayar yau ita ce: idan ka san cewa Allah Yana gani, me ya kamata ka daina? Kuma me ya kamata ka ƙara?