02/04/2026
Na san mutane da dama na tambayar menene alaƙar Mura da Ciwon Ido. To dan wani bayani da zai taimaka don fahimta cikin sauki.
Mura (ko kuma Common Cold da turanci / ciwon ido (ko kuma "Pink Eye"/Conjunctivitis) suna da alaƙa kai tsaye, musamman ta hanyar ƙwayar cutar mura (Viral Infection).
Yadda alaƙar ke faruwa:
Mura na haifarwa da kwayoyin cuta irin su Adenovirus ko wasu kwayoyin cuta na numfashi (Respiratory viruses). Waɗannan kwayoyin cuta ba kawai suna shafar hanci, makogwaro da huhu ba, har ma suna iya kaiwa ga idanu.
Idan kwayar cutar ta shiga idanu (misali ta hanyar shafar ido da hannu bayan atishawa ko tari, ko ta hanyar iska), tana haifar da viral conjunctivitis — wanda ake kira "eye cold" ko ciwon ido na mura.
Hakan yana faruwa saboda idanu suna da wani tantani (conjunctiva) mai k**a da na hanci da makogwaro, don haka kwayar cuta tana yaduwa cikin sauƙi ta hanyar wannan tantanin majina (mucous membranes)
××Alamun da ke faruwa a idanu lokacin mura:
1. Ido ya zama ja ko ruwan hoda (pink/red eyes).
2. Ciwon ido, ƙaiƙayi (itching/burning), ko jin zafi.
3. Ruwa mai yawa daga idanu (watery discharge), wani lokaci farin ruwa mai ɗan kauri.
4. Kasa sakewa a cikin haske (light sensitivity).
5. Ido na iya kumbura makil da ruwa, musamman da safe.
Waɗannan alamomi na iya faruwa tare da alamun mura na yau da kullum k**ar atishawa, zubar ruwan hanci, tari, zazzaɓi ko ciwon kai.
Wani muhimmin bayani :
×× Ba duk ciwon ido ba ne na mura, amma yawancin lokuta na viral conjunctivitis yana faruwa tare da mura ko flu-like symptoms. (Mura Mai k**a da ta tsuntsaye)
Yadda ta ke yaɗuwa:
1. Ta hanyar kaiwa hannu zuwa ido (misali bayan shafa hanci ko baki).
2. Ta hanyar iska idan mutum mai mura yai atishawa ko tari kusa da kai.
3. Idan ka riga ka kamu da mura, kana iya yaɗa kwayar cutar zuwa idanunka da kanka idan ka shafi fuskar ka.
Magani da kulawa:
Viral conjunctivitis na mura yawancin lokuta yana warkewa da kansa cikin makon ni 1-2 ba tare da magani na musamman ba.
1. Magungunan kashe kwayoyin cuta (antibiotics) ba sa aiki a kan kwayar cuta virus.
2. Yi amfani da ruwan sanyi ko dumi don rage kumburi da samun jin daɗi.
3. Ka wanke idanu da ruwa mai tsabta, kada ka shafa idanu da hannu.
4. kuma kada ka raba (sharing) towel ko abin shafa Ido (Hankici) da wani.
5. Idan alamomin sun tsananta (ciwon ido mai tsanani, canjin gani, ko kumburi mai yawa), je ka ga likita ko likitan ido nan da nan — domin yana iya zama na kwayan cuta (bacterial) ko wani abu dabam.
Rigakafi:
1. Wanke hannu akai-akai.
2. Kada ka shafa idanu, hanci ko baki da hannu mara tsabta.
3. Ka guji kusanci mutanen da ke da mura.
4. Idan kana da mura, ka rufe baki da hanci lokacin atishawa/tari.
A takaice, mura na iya haifar da ciwon ido kai tsaye ta hanyar yaɗuwar kwayar cuta zuwa idanu, kuma wannan shine abin da ake kira "eye cold".
Ba shi ne kadai ba, amma yana da yawa musamman a lokacin sanyi ko lokacin murar hunturu.
Idan ka ji wani abu, ka huta sosai kuma ka kula da tsabta don kada ya yaɗu.
Bayani mai Muhimmanci:
×I Idan Alamun sun tsananta, je ka ga likita ko kwararren mai aikin ido (Ophthalmic Nurses).
Idan kaji dadin wannan bayanin, to danna mana like, don samun karfin gwaiwar cigaba da kawo muku sabbin bayanai masu inganchi.
Ku yi mana sharing