01/05/2026
LABARIN MASARAUTAR HADEJIA
Hadejia tana daga cikin tsofaffin masarautu a Arewa maso Gabashin Najeriya, musamman a yankin da ake kira ƙasar Hausa. An kafa masarautar tun ƙarni da dama da s**a wuce, kuma tana da tarihin sarakuna, malamai, da jarumai masu ƙarfi.
Asalin masarautar Hadejia yana da alaƙa da ƙabilar Hausa da kuma tasirin daular Kanem-Borno. A zamanin baya, Hadejia ta kasance cibiyar kasuwanci da ilimi saboda matsayinta kusa da koguna da hanyoyin kasuwanci. Manoma, makiyaya, da ‘yan kasuwa suna taruwa a garin domin ciniki.
An ce sunan “Hadejia” ya samo asali ne daga tsohon suna da ake amfani da shi a yankin tun kafin zuwan Turawa. Masarautar ta yi suna wajen noma, kiwo, da kuma harkokin addinin Musulunci. Malamai da almajirai daga wurare daban-daban suna zuwa neman ilimi.
A lokacin jihadin Shehu Usmanu Danfodiyo, yankin Hadejia ya samu tasiri daga Daular Sakkwato, kuma hakan ya ƙara bunƙasa addini da tsarin mulki na Musulunci a yankin. Daga baya Turawan mulkin mallaka s**a shigo, s**a ci gaba da amfani da tsarin sarauta wajen gudanar da mulki.
Daga cikin fitattun sarakunan Hadejia akwai:
Adamu Abubakar Maje — wanda ya kasance Sarkin Hadejia mai daraja kuma ya yi dogon mulki.
Abubakar Maje — daya daga cikin sarakunan da s**a taimaka wajen bunƙasa masarautar.
A yau, masarautar Hadejia tana da muhimmiyar rawa wajen haɗa kan al’umma, kula da al’adu, da taimakawa ci gaban yanki. Har yanzu ana girmama sarautar sosai a Jigawa State da ma Najeriya baki ɗaya.
