Arewa Tarihi

Arewa Tarihi

Share

Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Arewa Tarihi, Educational Research Center, Abuja.

Tarihin Afrika Tarihin Arewa da Najeriya

Mun sadaukar da kanmu wajen bincike adanawa da wallafa ingantaccen tarihin Arewa da Najeriya Muna kawo tsoffin hotuna bidiyoyi takardu da labarai masu inganci domin ilimantarwa da adana gadon tarihi

15/08/2026

29 ga Yuli, 1966 Ranar da Najeriya ta shiga cikin fargaba

A ranar 29 ga Yuli, 1966, labarin juyin mulkin soja ya haifar da tashin hankali, rashin tabbas da fargaba a tsakanin al’ummar Najeriya.

Wannan rana ta kasance ɗaya daga cikin muhimman lokuta a tarihin siyasar Najeriya, inda sauyin mulki ya kara jefa ƙasar cikin yanayin rashin tabbas, tare da haifar da manyan sauye-sauye a tarihin ƙasar.

Tarihi darasi ne. Fahimtar abubuwan da s**a faru a baya na taimaka mana wajen fahimtar yadda Najeriya ta zama ƙasar da muke gani a yau.

Me kuka sani game da abubuwan da s**a faru a ranar 29 ga Yuli, 1966?

15/08/2026

MUTUMIN DA YA GINA DAULAR KASUWANCI KAFIN ZAMANIN MAN FETUR NA NIJERIYA — ALHASSAN DANTATA

Tun kafin sunan Dangote ya zama sananne a matsayin ɗaya daga cikin manyan sunayen ‘yan kasuwa a Afirka, akwai wani suna da ya riga ya yi fice a Kano: Alhassan Dantata.

Wannan tsohon gini da ke unguwar Sarari a Kano yana da alaƙa da kamfanin Alhassan Dantata & Sons, wata babbar daular kasuwanci da Alhassan Dantata ya kafa, wanda ya kasance ɗaya daga cikin fitattun ‘yan kasuwar Afirka a zamanin mulkin mallaka.

Dantata ya gina dukiyarsa ne ta hanyar kasuwanci, musamman cinikin gyada, amma harkokin kasuwancinsa sun kuma haɗa da sufuri, kwangilar gine-gine da kuma samar da kayayyaki ga manyan kamfanonin kasuwanci na Birtaniya da ke gudanar da ayyukansu a Arewacin Najeriya.

A lokacin da cinikin gyada ya kai kololuwarsa, Kano ta zama ɗaya daga cikin manyan cibiyoyin kasuwanci a Yammacin Afirka.

Shahararrun Tuddan Gyada na Kano (Kano Groundnut Pyramids) sun zama wata babbar alama ta wannan zamani — manya-manyan tuddan gyada da ake tarawa domin fitar da ita zuwa ƙasashen waje, abin da ke nuna girman harkar noma da kasuwanci a Arewacin Najeriya.

A cikin shekarun 1940, ana kallon Alhassan Dantata a matsayin ɗaya daga cikin attajiran da s**a fi kowa arziki a Yammacin Afirka.

Amma abin da ya fi ban sha’awa a tarihin Dantata shi ne abin da ya faru bayan rasuwarsa.

Gadon kasuwanci da ya bari ya ci gaba ta hannun zuriyarsa, har daga baya ya kai ga Aliko Dangote, jikansa na zuriyar Dantata, wanda daga baya ya gina ɗaya daga cikin manyan daulolin kasuwanci a Afirka.

Daga rumbunan gyada na Kano a zamanin mulkin mallaka zuwa manyan masana’antun Afirka na yau, tarihin iyalan Dantata yana daga cikin labaran da s**a fi ban mamaki wajen nuna yadda kasuwanci ya ci gaba daga tsara zuwa tsara a Najeriya.

Wannan tsohon gini da ke Kano yana tunatar da mu wani zamani da gyada ba ɗanyen man fetur ba take daga cikin ginshiƙan arzikin kasuwancin Arewacin Najeriya

15/08/2026

Shout out to my newest followers! Excited to have you onboard! Sufiyan Dangana, Najeeb El-yaqub, Kabir Hamza Saulawa, Abdullahi Shuaibu, Muhammad S Yahaya, Musa Babangida Aliyu, Muhammad Sani Sabo, Shamsuddeen Yusuf, Idris Umar Dictionary, Yusuf Lamido, Abubakar Dauda, Adamu Ahamad Muhammad Kaoje, Lawan Sani Inuwa, Muhammad Jameel, Isah Bello, Yasir Umar, Usman Lawan, Jamilu Lawal, Aminu Labaran Tanko, Gumel D. Yusuf, Murtala Magaji Babura, Jihad Labaran Abubakar, Habibu Muh'd Sabo, Justice Imran Jere, Umar Yusuf, Boureima Boukari, Hassan Ibrahim Khalil, Akinbomi Sunday, Hamza Buhari, Hamet Hassan Issa, Sirajo Abubakar Attahir, Ibrahim Adamu Chafe, Yahaya Yusuf, Bube Hassan Alhaji Cln, Ali Modu Gudumbali, Mustapha Rabiu, Salisu Maishanu, Abubakar Chika Bello, Ishaq El-Qassim, Sani Dabo Kazaure, Nasir Galadunchi, BG Shettima, Charhabil Rabiou, Abdullahi Ismail Kwalwa, Don Ango, Engr Zaharaddeen Iliyasu, Mohammed Ahmed, Aliyu Muhammad Bello, Engr Usman, Yusuf Dima

Photos from Arewa Tarihi's post 15/08/2026

Mutum Mai Daraja, Allah Yayimaka Rahama Muhammadu Buhari

Photos from Arewa Tarihi's post 14/08/2026

SHIN KUN SAN? Janar Sani Abacha Ya Yi Aure Yana Da Shekaru 22

Daga cikin manyan shugabannin sojojin da s**a taɓa mulkar Najeriya, Janar Sani Abacha na daga cikin waɗanda s**a yi aure tun suna ƙanana.

A ranar 20 ga Disamba, 1965, Sani Abacha, wanda a lokacin yake da shekaru 22 kacal, ya auri Maryam Abacha, wadda ta fito daga al’ummar Shuwa Arab ta Jihar Borno.

Auren nasu ya ɗauki kusan shekaru talatin, kuma Allah Ya albarkace su da ’ya’ya tara — maza shida da mata uku.

Ɗansu na fari, Ibrahim Abacha, ya rasu cikin wani mummunan hatsarin jirgin sama a shekarar 1996.

Daga baya, Abacha ya ci gaba da samun ɗaukaka a cikin Rundunar Sojin Najeriya, har ya zama ɗaya daga cikin manyan jami’an soja mafi ƙarfi a tarihin ƙasar. A shekarar 1993, ya zama Shugaban Ƙasar Najeriya.

Daga wani matashin jami’in soja da ya yi aure yana ɗan shekara 22, zuwa matsayin shugaban ƙasa mai iko — rayuwar Sani Abacha ta kasance mai cike da sauye-sauye masu ban mamaki.

Tarihi yana da darasi. Ku biyo mu domin ƙarin labaran tarihi na Najeriya.

14/08/2026

BIDA: SHEKARU DUBU NA SANA’A DA AL’ADUN NUPE

Shin kun san cewa garin Bida da ke Jihar Neja na daga cikin tsofaffin cibiyoyin sana’o’in gargajiya a Najeriya?

Bida ta shahara da sana’ar tagulla da ƙarfe, beads na gilashi, sassaka itace, saƙa da kuma rini na kayan sawa. Waɗannan sana’o’i sun kasance wani muhimmin ɓangare na al’adun mutanen Nupe, kuma ana ci gaba da koyar da su daga tsara zuwa tsara.

An kafa garin Bida a shekarar 1815, kuma daga baya ya zama babban birnin Masarautar Nupe. A zamanin Emir Masaba (1859–1873), Masarautar Nupe ta kai wani matsayi na ƙarfi da tasiri a tsakiyar Najeriya.

Daga cikin abubuwan da s**a sa Bida ta shahara akwai ƙwarewar masu sana’ar tagulla da ƙarfe, musamman amfani da dabarar Lost-Wax Casting wajen ƙera kayan ado, mutum-mutumi da sauran kayayyakin fasaha masu ban sha’awa.

Bida ta kuma fuskanci sauye-sauye da ƙalubale a tarihi, musamman bayan zuwan Turawan Birtaniya. A shekarar 1897, sojojin Birtaniya s**a yaƙi Nupe, sannan a shekarar 1901 aka mamaye masarautar tare da shigar da ita cikin tsarin mulkin Birtaniya.

Duk da sauye-sauyen zamani, sana’ar gargajiyar Nupe ba ta mutu ba. Har yanzu masu sana’a a Bida suna ci gaba da amfani da dabarun da aka gada daga kakanni, suna samar da kayayyakin da ake amfani da su wajen ado, amfani na yau da kullum da kuma kasuwanci.

A shekarar 2021, UNESCO ta amince da Bida a matsayin “City of Crafts and Folk Art”, abin da ya ƙara sanya sunan garin a taswirar duniya wajen sana’o’in gargajiya da fasaha.

Bida ba birni ba ne kawai; Bida taska ce ta tarihi, al’adu da ƙwarewar mutanen Nupe

Ku adana wannan tarihi, ku kuma raba shi domin ƙarin mutane su san tarihin garuruwanmu da al’adun Najeriya.

13/08/2026

HOTO MAI MUHIMMANCIN TARIHI

Wannan hoton tarihi na shekarar 1964 ya nuna wasu fitattun shugabannin Najeriya da Masar a wani lokaci mai muhimmanci a tarihin Afirka.

A cikin hoton akwai Shugaban Masar, Gamal Abdel Nasser, tare da Sarkin Kano, Alhaji Ado Bayero, Firimiya na Arewacin Najeriya, Sir Ahmadu Bello, da Lieutenant Colonel Chukwuemeka Ojukwu, wanda a lokacin yake Kwamandan Bataliya ta 5.

Kano 1964

Hotuna irin wannan suna ba mu damar waiwayar tarihin shugabanni da mu'amalar siyasa tsakanin Najeriya da sauran ƙasashen Afirka a wancan zamani.

Ku duba hoton sosai—shin kun san dukkan mutanen da ke ciki?

13/08/2026

LOKACIN DA FIRAYIM MINISTAN AUSTRALIA YA ZIYARCI OLUBADAN NA IBADAN — 1979

A ranar 28 ga Yuli, 1979, Firayim Ministan Australia na wancan lokacin, Malcolm Fraser (1975–1983), tare da matarsa Tamara Fraser, sun kai ziyarar girmamawa ga Olubadan na Ibadan, Oba Daniel T. Akinbiyi, a fadarsa da ke Ibadan.

A hoton, Oba Daniel T. Akinbiyi yana gefen hagu, yayin da Administrator na Jihar Oyo a wancan lokacin, Birgediya Paul C. Tarfa, yake gefen dama.

A yayin ziyarar tasa a Ibadan, Firayim Minista Fraser ya kuma kai ziyara International Institute of Tropical Agriculture (IITA).

Oba Daniel Tayo Akinbiyi ya kasance Olubadan na Ibadan daga 1977 zuwa 1982.

Tarihi ya bar mana hotuna da labarai da ke nuna irin dangantakar Najeriya da sauran ƙasashen duniya a zamanin da.

13/08/2026

Allah sarki Rayuwa

13/08/2026

Want your school to be the top-listed School/college in Abuja?

Click here to claim your Sponsored Listing.

Location

Website

Address

Abuja