23/09/2026
Түүхийн хамгийн бартаатай үеүүдэд ухаалаг хөрөнгө оруулагчид юу хийж байсан бэ?
Дэлхий сүйрэх гэж байгаа юм шиг, маргааш бүх зүйл орвондоо эргэх гэж байгаа мэт айдас хүн төрөлхтнийг цаг ямагт дагасаар ирсэн. Гэвч түүхийг сөхвөл дэлхийн хамгийн том хямрал, айдас дунд хамгийн ашигтай хөрөнгө оруулалтууд хийгдэж байжээ.
Эдгээр түүхэн он цагууд болон хөрөнгө оруулагчдын шийдвэрийг сонирхоорой:
1929–1939: Их Хямралын үе (The Great Depression)
Айдас: АНУ-ын хөрөнгийн бирж нуран унаж, ажилгүйдэл 25%-д хүрсэн. Бараг бүх хүн санхүүгийн салбар эргэн сэргэхгүй гэж итгэж байв.
Шийдвэр: Бенжамин Грахам (Уоррен Баффетын багш) энэхүү айдас дүүрэн цаг үед "Value Investing" буюу компанийн бодит үнэ цэнээс хавьгүй догуур үнэтэй байгаа хувьцааг олж авах зарчмыг боловсруулжээ. Тиймээс хямралын дараа за зах зээл сэргэхэд түүний багц асар том өсөлт үзүүлсэн юм.
1939–1945: Дэлхийн II дайн
Айдас: Европ болон Ази тив бүхэлдээ сүйрч, хүн төрөлхтөн дахин ирээдүйг сайн сайхнаар харж чадахааргүй болсон байв.
Шийдвэр: 1942 онд Дэлхийн II дайн ид өрнөж, холбоотнууд ялагдах эрсдэл өндөр байхад Уоррен Баффет 11 настайдаа анхны хувьцаагаа (Cities Service) худалдан авч байжээ. Мөн Сер Жон Темплтон гэгч хөрөнгө оруулагч 1 доллароос доош үнэтэй байсан 104 компанийн хувьцааг зээлээр авч, дайн дууссаны дараа асар том хөрөнгө оруулагч болон тодорсон байдаг.
1970-аад он: Шатахууны хямрал ба өндөр инфляци
Айдас: Нефтийн үнэ 4 дахин нэмэгдэж, инфляци 14%-д хүрээд байв. Нэгэн үе “Хувьцааны зах зээл үхлээ” гэх мэдээллүүд сонины нүүрийг чимж байлаа.
Шийдвэр: Энэ үед зарим ухаалаг хөрөнгө оруулагчид үл хөдлөх хөрөнгө болон түүхий эдийн (алт, газрын тос) салбар руу мөнгөө оруулж, инфляцийг сөрөн асар их ашиг хийж чадсан юм.
2008 он: Дэлхийн санхүүгийн хямрал (Subprime Mortgage Crisis)
Айдас: Томоохон банкнууд (Lehman Brothers) дампуурч, глобал санхүүгийн систем нуран унахад хүрэв.
Шийдвэр: Хүн болгон хувьцаагаа заран сандарч байхад Уоррен Баффет Goldman Sachs зэрэг томоохон компаниудад хэдэн тэрбум долларын хөрөнгө оруулсан. Тэрээр: "Бусад хүмүүс айж байх үед шуналтай бай, бусад хүмүүс шунаж байх үед ай" гэдэг алдартай үгээ яг энэ үеэр хэрэгжүүлсэн юм.
2020 он: COVID-19 цар тахал
Айдас: Дэлхий нийтээрээ хөл хорионд орж, агаарын тээвэр, худалдаа бүрэн зогссон.
Шийдвэр: Зах зээл хэдхэн долоо хоногийн дотор огцом унасан ч дижитал болон технологийн салбарт хөрөнгө оруулсан хүмүүс (Zoom, Amazon, Apple г.м.) түүхэнд байгаагүй богино хугацаанд өндөр өгөөж хүртсэн.
Айдас бол зах зээлийн байнгын хамтрагч. Ирээдүй хэцүү болох тухай яриа зуун зууны турш байсаар ирсэн, цаашид ч байна. Гэвч түүх бидэнд нэг зүйлийг баталдаг: Хамгийн том боломжууд дийлэнх хүмүүсийн айж сандарч буй цаг үед нуугдаж байдаг.
