10/09/2026
📱 "ADHD БОЛ ЗҮГЭЭР НЭГ ЗАЛХУУРАЛ БИШ"
Аливаа зүйлийг байнга хойшлуулах, анхаарал амархан сарниж нэг ажлаа дуусгаж чадахгүй байх үед бид өөрийгөө болон бусдыг "залхуу", "сахилга батгүй" гэж дүгнэх нь бий.
Гэвч энэ нь хувь хүний зан чанарын дутагдал биш, харин Анхаарал дутмагшил ба хэт идэвхжлийн эмгэг / онцлог (ADHD — Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) байж болдог.
🧠 Тархины мэдрэл-сэтгэц зүйн ажиллах зарчим:
▪️Анхаарал зохицуулах систем өөр: ADHD-тэй хүмүүст тархины допамин болон норэпинефрин нейротрансмиттерүүдийн хэмжээ өөр байдаг тул анхаарлаа хаана, хэзээ чиглүүлэхийг удирдах хүндрэлтэй байдаг. Давтагдсан, сонирхолгүй зүйлд төвлөрөхөд маш их энерги шаарддаг мөртлөө сонирхсон зүйлдээ цаг хугацааг мартан гүнзгий төвлөрөх (hyperfocus) чадвартай.
▪️Зөвхөн хүүхдийн эмгэг биш:ADHD нь зөвхөн хүүхдүүдэд төдийгүй насанд хүрэгчид, мэргэжилтнүүдэд ч тохиолддог.
▪️Гүйцэтгэх функцийн онцлог: Ажлыг эхлүүлэх, эрэмбэлэх, санах ойгоо ашиглах, сэтгэл хөдлөлөө зохицуулах механизм нь ердийн тархинаас өөрөөр ажилладаг.
▪️Хүчээр "хичээх" нь шийдэл биш: Загнаж шаардах эсвэл буруутгах тусам сэтгэл зүйн дарамтад орж, хоёрдогч сэтгэл шаналгаа (түгшүүр, депресс) үүсэх эрсдэлтэй. Тэдэнд тохирсон зан үйлийн стратеги, бүтэцчлэгдсэн орчин болон шаардлагатай бол мэргэжлийн дэмжлэг хэрэгтэй.
Энэ онцлогийг зөв ойлгож, тохирох орчин болон арга барилыг бүрдүүлж чадвал ADHD-тэй хүмүүс асар өндөр бүтээлч чанар, хурдтай сэтгэлгээ, шинэлэг шийдэл гаргах давуу талыг бий болгож чаддаг.
Бие биенийхээ онцлогийг шүүмжлэхээс илүүтэй шинжлэх ухаанчаар ойлгож, дэмжье! 🌿
📚 Эх сурвалж:
1. American Psychiatric Association (APA). (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder.
2. National Institute of Mental Health (NIMH).Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder in Adults: What You Need to Know
3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC).What is ADHD? Symptoms, Diagnosis, and Treatment
#анхааралдутмагшил #хэтидэвхжил #ХүүхдийнСэтгэлЗүй #өсвөрнас #насандхүрэгчдийнсэтгэлзүй #сэтгэлзүй #сэтгэлзүйнтөв #сэтгэлсудлал #АнхааралТөвлөрөл #сэтгэлхөдлөлийнзохицуулалт #эцэгэхийнзөвлөгөө #хүүхдээойлгоё #хүүхдээдэмжицгээе #СэтгэлзүйнДэмжлэг #мэдлэгтүгээе