25/09/2026
🔶УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ УХААНД “ТАМИР” ГЭЖ ЮУ ВЭ?
🔸Монголын уламжлалт анагаах ухаанд тамир гэдэг нь зөвхөн булчингийн хүч, тэнхээг хэлдэггүй. Харин хоол ундаанаас боловсрон бий болж, бие махбодын бүтэц, шим тэжээл, өсөлт хөгжил, нөхөн төлжилт болон амьдралын үйл ажиллагааг тэтгэдэг биеийн үндсэн бүрдлийг хэлнэ.
🔸Уламжлалт анагаах ухааны онолоор хүний бие
🔸Хий, шар, бадган хэмээх гурван махбод
🔸Тунгалаг, цус, мах, өөх, яс, чөмөг, дусал хэмээх долоон тамир
Өтгөн, шээс, хөлс хэмээх гурван хирийн зохистой харьцаанд оршдог.
🔸ДОЛООН ТАМИР
1. Тунгалаг тамир
🔸Идээ ундаа боловсорсны дараа үүсэх шим тэжээлийн тунгалаг хэсгийг хэлнэ. Энэ нь дараагийн тамирууд үүсэж, тэжээгдэх үндэс болдог гэж үздэг.
Тунгалаг тамир хэвийн байвал хоолны дуршил, хоол боловсруулалт, биеийн ерөнхий тэнхээ сайн байна.
2. Цусны тамир
🔸Цус нь биеийн эд эрхтнийг тэжээж, өнгө зүс, илч дулаан болон амьдралын үйл ажиллагааг дэмжинэ.
Цусны тамир доройтоход царай цонхийх, толгой эргэх, амархан ядрах, зүрх дэлсэх зэрэг шинж илэрч болох боловч эдгээр нь олон өвчний үед тохиолддог тул заавал эмчид үзүүлж оношлуулна.
3. Махны тамир
🔸Махны тамир нь булчин болон биеийн зөөлөн эдийн хэлбэр, хүч, тогтвортой байдлыг бүрдүүлнэ.
Доройтвол булчин сулрах, биеийн жин буурах, ачаалал даах чадвар муудах шинж ажиглагдаж болно.
4. Өөхний тамир
🔸Өөхний тамир нь биеийг тосолж, зөөлрүүлэн, илч дулааныг хадгалах болон эд эрхтнийг хамгаалахад оролцоно гэж тайлбарладаг.
Өөхний тамир хэт багасах, хэт ихсэхийн аль аль нь биеийн зохистой тэнцвэр алдагдсаны илрэл байж болно.
5. Ясны тамир
🔸Ясны тамир нь араг яс, шүд болон биеийн тулгуур бүтцийг бүрдүүлж, биеийг бат бөх байлгана.
Ясны тамир доройтохыг яс, үеэр өвдөх, биеийн тулгуур чадвар сулрах зэрэгтэй холбон үздэг.
6. Чөмөгний тамир
🔸Чөмөг нь ясны доторх бүтцийг дүүргэн тэжээж, биеийн хүч тамир, мэдрэхүйн хэвийн үйл ажиллагааг дэмжинэ гэж уламжлалт онолд тайлбарладаг.
7. Дуслын тамир
🔸Дусал нь долоон тамирын хамгийн нарийн шим бөгөөд үржихүй, биеийн нөхөн төлжилт, амьдралын хүч чадалтай холбоотой гэж үздэг.
🔸ТАМИР ХЭРХЭН БҮРЭЛДДЭГ ВЭ?
▫️Идээ ундаа зөв боловсорч, тунгалаг ба цөв зохистой ялгарснаар эхлээд тунгалаг тамир бий болно. Улмаар нэг тамир нь дараагийн тамирыг дараалан тэжээн.
Тунгалаг
Цус
Мах
Өөх
Яс
Чөмөг
Дусал хэмээн боловсордог гэж уламжлалт анагаах ухаанд үздэг.
Иймээс хоол боловсруулах галын илч хэвийн байх нь долоон тамир зохистой бүрэлдэх чухал нөхцөл юм.
🔸ТАМИР АЛДАГДАХ” ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Тамир алдагдана гэдэг нь долоон тамирын аль нэг нь дутуудах, хэтрэх эсвэл чанар нь алдагдахыг хэлнэ.
Үүнд:
▫️Удаан хугацааны өвчин
Хоол тэжээлийн дутагдал
Хоолны шингэц муудах
Хэт их хөдөлмөр, ядрал
Нойр, амралт дутуу байх
Цус, шингэн ихээр алдах
Насжилт
Сэтгэл санааны удаан хугацааны хямрал зэрэг олон хүчин зүйл нөлөөлж болно.
▫️Тамир доройтсон үед амархан ядрах, сульдах, хоолны дуршил буурах, жин алдах, өнгө зүс доройтох, булчин сулрах зэрэг ерөнхий шинж илэрч болно.
🔸Тамир тэтгэх үндсэн зарчим
Өөрийн биеийн онцлогт тохирсон шим тэжээлтэй хоол хэрэглэх
Хоолны шингэцийг харгалзан идэх
Хангалттай унтаж амрах
Хэт ядрах, өлсөхөөс зайлсхийх
Тохирсон хөдөлгөөн хийх
Сэтгэл санаагаа тайван байлгах
Өвчнийг дур мэдэн эмчлэлгүй, мэргэжлийн эмчид үзүүлэх
Тамир бол нэг төрлийн “энерги” бус, хүний биеийг тэтгэн бүрдүүлэгч долоон үндсэн тамирын цогц ойлголт юм.
▫️Энэхүү мэдээлэл нь уламжлалт анагаах ухааны онолын тайлбар бөгөөд эмчийн үзлэг, оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй.
#МонголБариаЗасал #ДолоонТамир #УламжлалтАнагаахУхаан #ХийШарБадган #ТамирТэнхээ #ЭрүүлАмьдрал
