Ховд аймгийн "Янзагахан" 4 дүгээр цэцэрлэг

28/03/2026

АУТИЗМТАЙ ХҮҮХДИЙН ХӨГЖИЛД ААВЫН ОРОЛЦОО
Аутизмтай хүүхэд өсгөхөд аавын оролцоо бол “нэмэлт” биш зайлшгүй хэрэгцээ юм.

Аавууд оролцож эхлэхэд:
✨ Хүүхдийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгддэг
✨ Харилцааны чадвар сайжирдаг
✨ Сэтгэлзүйн аюулгүй байдал бүрддэг
✨ Гэр бүлийн уур амьсгал илүү тогтвортой болдог

💡 Аав та юу хийж чадах вэ?

📚 Хамт ном унш
– Богино, энгийн өгүүлбэртэй ном
– Зураг зааж ярилцах
– Төгс ойлгохыг шаардахгүй, хамт байх нь чухал

🎲 Хамт тогло
– Хүүхдийн сонирхлыг дага
– Давтагддаг энгийн тоглоом сонго
– “Зөв тоглох” биш, “хамт тоглох” чухал

🗣️ Харилц
– Нүд рүү нь харж, нэрийг нь дуудах
– Хариулах хугацаа өг
– Жижиг оролдлогыг ч магт

🛁 Өдөр тутмын үйлд оролц
– Хооллох, хувцаслах, угаах
– Алхам алхмаар хамт хий

❤️ Хамгийн чухал нь хүүхэд таны хэлсэн үгийг мартсан ч хамт өнгөрүүлсэн мэдрэмжийг хэзээ ч мартдаггүй.

Өдөрт ердөө 15–30 минутыг чанартай зарцуулахад хүүхдийн амьдралд асар том өөрчлөлт авчирна

27/02/2026

Хүүхдийг шалтагтай, шалтаггүй өглөөд хоцроогоод, чөлөө аваад байвал хамгийн түрүүнд сахилга бат алдагддаг.😢😢
Ханиад хүрэхийн төдийд цэцэрлэг, сургуульд явуулахгүй,
жижигхэн тавгүйрхлийг том шалтаг болгон
“Өнөөдөр яах вэ дээ” гэж хойшлуулсаар байвал
📌 Хүүхдэд хөгжил, төвөвшлийн хоцрогдол үүснэ.
📌 Ахиц удааширна.
📌 Өөртөө тавих шаардлага суларна.
📌 Аажмаар залхуурал хэвшил болно.
Цэцэрлэг, сургууль бол зөвхөн сургалт үйл ажиллагаа, хичээл заадаг газар биш.
Нийгэмших, зөв дадал хэвшилд суралцах, тэсвэр, хариуцлага, цагийн менежмент, хамтын орчинд байх чадварыг сургадаг газар.
Мэдээж өндөр халуурсан, халдвартай үед бол амраах ёстой.
Гэхдээ “ядарсан юм шиг байна”, “унтмаар байна” гэдэг нь
залхуурлын хамгийн том хэлбэр.
Өнөөдөр нэг өдөр таслах нь жижиг мэт боловч, жилийн төгсгөлд “хуримтлагдсан”хоцрогдол болдог.

Хариуцлага бол багаасаа тогтдог. 💛

27/02/2026

Горшокнд сууж бие засахгүй, урт хугацааны туршид живхэнд бие засах талаар бага насны хүүхэд судлаачийн дүгнэлтийг сонсоод их гайхлаа.

Энэ нь өнгөц харахад үйл хөдөлгөөний асуудал мэт харагдавч, мэдрэхүйтэй холбоотой асуудал байдаг байна.

Бага насны хүүхдүүд урт хугацааны туршид горшокнд сууж бие засаж чадахгүй байгаа хэрэг огт биш. Зүгээр л бие засах дохиог мэдрэхгүй болсон байдаг байна.

Памперсыг удаан хэрэглээд байхаар бие засах үйлдлийг тоохоо больчихдог байна.

Яг л анхаарах хэрэггүй нэг чихээр ороод нөгөө чихээр гарч байгаа дуу чимээ мэт хүлээн авдаг бололтой.

Тиймээс 4 настай хүүхдэд “бие засахаар бол хэлээрэй” гэсэн ч ойлгодоггүй байх нь.

Яагаад гэвэл бүгдийг нь шингээгээд авчихдаг памперстай 4 жил өнгөрөөсөн болохоор тэр.

Нойтон таагүй мэдрэмж авч байгаагүй. Тиймээс бие зассан ч тархи нь тэр мэдээллийг ойшоохгүй өнгөрөөдөг байна.

Хэдий хойно даавуун живх хэрэглээд үзсэн ч үр дүнгүй байдаг шалтгаан нь ийм байж.

Тиймээс асран хамгаалагч нь төвөгшөөлгүйгээр аль болох эртнээс хүүхдэдээ бие зассан гэх мэдрэмжийг мэдрүүлж 1,5-2 нас гэхэд горшокнд суулгаж сургах нь харин ч ажлаа хөнгөвчилсөн хэрэг болно.

Памперсны маркетинг нь “Аль болох удаан, ихээр нь хэрэглүүлэн борлуулалтаа өсгөх” зорилготой.
Мөн памперсны орцон дох хиймийн бодис нь арьсанд харшил өгөхөөс гадна, арьснаас бүрэн ангижиртлаа маш их хугацаа шаарддаг гэх мэт өөр асуудлууд ч байдаг байна.

Эрүүл даавуун живхээр хуурайлахыг уриалж байна.

26/02/2026

2–3 нас бол хүүхэд “өөрөө” гэж бие даахыг хүсдэг, сэтгэл хөдлөл ихтэй үе юм 💛
Энэ үед эцэг эхийн зөв хандлага маш чухал.
🗣 1. Хэл яриаг дэмжих
Өдөр бүр ярилцаж, хийж байгаа үйлдлийг нь тайлбарлаж хэлж өг
Ном уншиж, зураг заалган нэрлүүлэх
2–3 үгтэй өгүүлбэр хэлэхэд нь дэмжиж давтаж хэлэх
🧠 2. Танин мэдэхүй хөгжүүлэх
Өнгө, амьтан, эд зүйлийг тоглоомоор зааж сургах
Энгийн эвлүүлдэг тоглоом, шоо өрүүлэх
“Аваад өг”, “тавь” гэх мэт энгийн заавар өгөх
🏃 3. Хөдөлгөөнийг дэмжих
Аюулгүй орчинд гүйж, үсрэх боломж олгох
Сараачиж зурах, барьж атгах тоглоом өгөх
Хоолоо өөрөө идэхийг нь зөвшөөрөх
💛 4. Сэтгэл хөдлөлд анхаарах
Уйлж уурлах нь хэвийн гэдгийг ойлгох
Зандарч айлгах биш, тайвнаар тайлбарлах
“Чи уурлаж байна уу?” гэх мэтээр мэдрэмжийг нь нэрлэж өгөх
🤝 5. Дадал хэвшил
Тоглосон зүйлээ хамт хураах
Гар угаах, унтах цагийг тогтмол болгох
Өөрөөр нь хийлгэж, амжилтыг нь магтах
🌟 Хамгийн чухал нь
2–3 настай хүүхэд хайр, тэвчээр, ойлголтоор л хамгийн сайн хөгждөг.
Тэд төгс биш — харин суралцаж яваа бяцхан хүн шүү 💕

26/02/2026

19/02/2026

17/02/2026

ЦАГААН САР ХҮҮХДЭД ЯМАР МЭДРЭМЖ ӨГДӨГ ВЭ?

Хүүхдийн хувьд энэ өдөр:
🌞Өв уламжлалтайгаа холбогдох боломж
🌞Өөрийгөө “удмын нэг хэсэг” гэж мэдрэх мэдрэмж
🌞Ахмадаа хүндлэх соёл
🌞Гэр бүлийн дулаан уур амьсгал
🌞“Би ганцаараа биш” гэсэн аюулгүй мэдрэмж

Энэ бол
өөрийгөө удам, гэр бүлтэйгээ
холбон ойлгож эхлэх мөч.

Гэхдээ тэдний хувьд:
Олон хүн
Олон дуу чимээ
Олон үнэр
Олон асуулт
Олон газар.

Энэ бүхэн мэдрэлийн системд нь
Асар их ачаалал болж очдог.

Ийм үед хүүхдээ ойлгож,
тайвшруулах нь
эцэг эхийн үүрэг юм шүү.

🫰Тэр ичих нь хэвийн.
🫰Онгирч, чанга дуугарах нь ч хэвийн.
🫰 Ядарч уурлах нь ч хэвийн.

Энэ үед ээж аав та:

💫Бусдын хүүхэдтэй харьцуулахгүй байх
💫 Чимээгүй болгох гэж загнаж зандарахгүй байх
💫 Биед эвтэйхэн, тухтай хувцас өмсүүлэх
💫 Ядарвал түр завсарлага авч амрааж тайвшруулах
-💫Унтах цаг, идэх зүйлд нь анхаарах

Бусдыгаа хүндлэх чухал ч
хүүхдээ ч бас ХҮНДЭЛДЭГ байх хэрэгтэй.
Ингэж чадвал БИД уламжлалаа ч хадгална
хүүхдэд энэ баяр “ядаргаатай” биш,
“догдлон хүлээдэг”,
“харьяалагдах мэдрэмж өгдөг”
баяр болох юм💙

15/02/2026

Сэдэв:Бяцхан тогооч
Ахлах Б бүлэг
Бүлгийн багш Р.Баттунгалаг
Багшийн туслах Ц.Сүүнцэцэг