the tapestry of life

အဖေများနေ့ (Father's Day) - မေတ္တာတစ်ခုတည်းက ဖန်တီးခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့

ကျွန်တော်တို့ ဒီနေ့ခေတ် ဇွန်လတိုင်း ကျင်းပနေကျ "အဖေများနေ့" ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ စတင်ခဲ့တာပါ။

အဖေများနေ့ မွေးဖွားခြင်း

ခရစ်နှစ် ၁၉၀၉ ခုနှစ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်၊ စပိုကိန်းမြို့က ဆိုနိုရာ စမတ် ဒေါ့ဒ် (Sonora Smart Dodd) ဆိုတဲ့ အမျိုးသမီးက အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ်မှာ ချာ့ခ်မှာ မိခင်များနေ့ (Mother's Day) တရားတော်ကို နာကြားနေရင်း စိတ်ကူးတစ်ခု ဝင်လာခဲ့တယ်။

ဆိုနိုရာရဲ့ ဖခင် ဝီလျံ ဂျက်ဆင် စမတ် (William Jackson Smart) ဟာ ပြည်တွင်းစစ် စစ်ပြန်ကြီးတစ်ဦးပါ။ သူ့ဇနီး ဆုံးပါးသွားတဲ့အခါ သားသမီး ခြောက်ယောက်ကို တစ်ဦးတည်း ပျိုးထောင်ခဲ့ရတယ်။ ဆိုနိုရာက အကြီးဆုံးသမီးဖြစ်ပြီး ဖခင်ရဲ့ အနစ်နာခံမှုတွေကို ကိုယ်တွေ့မြင်ခဲ့ရတယ်။ မိခင်တွေအတွက် ဂုဏ်ပြုတဲ့နေ့ရှိသလို ဖခင်တွေအတွက်လည်း နေ့တစ်နေ့ ထားသင့်တယ်လို့ ခံစားမိခဲ့တယ်။

ဆိုနိုရာက ဒီစိတ်ကူးကို ဒေသခံ ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းတွေဆီ တင်ပြခဲ့တယ်။ သူမရဲ့ မေတ္တာပြည့်ဝတဲ့ စိတ်ကူးကို လူတိုင်းက ထောက်ခံခဲ့ကြတယ်။ ၁၉၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး အဖေများနေ့ကို စပိုကိန်းမြို့မှာ စတင်ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။

အံ့ဩစရာကောင်းတာက ဒီနေ့ဟာ ချက်ချင်း တရားဝင် အသိအမှတ်မပြုခံရပါဘူး။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြည်သူတွေကြားမှာ လူကြိုက်များလာခဲ့ပေမယ့် အစိုးရက တရားဝင် သတ်မှတ်ဖို့ ဝန်လေးခဲ့တယ်။ တချို့က ဒါဟာ စီးပွားဖြစ်ဖို့အတွက်သာလို့ ဝေဖန်ခဲ့ကြတယ်။

၁၉၆၆ ခုနှစ်မှာ သမ္မတ လင်ဒန် ဘီ ဂျွန်ဆင် (Lyndon B. Johnson) က ဇွန်လ တတိယပတ် တနင်္ဂနွေနေ့ကို အဖေများနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ဖို့ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ နောက်ဆုံး ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှာ သမ္မတ ရစ်ချက် နစ်ဆင် (Richard Nixon) က အဖေများနေ့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ တရားဝင် အမြဲတမ်းအားလပ်ရက်အဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တယ်။ ဆိုနိုရာရဲ့ စတင်မိတ်ဆက်မှုကနေ တရားဝင်ဖြစ်လာဖို့ နှစ်ပေါင်း ၆၀ ကျော် ကြာခဲ့ပါတယ်။

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက အဖေများနေ့ အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ

ဒီနေ့မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက နိုင်ငံပေါင်း ၁၁၀ ကျော်မှာ အဖေများနေ့ကို ကျင်းပကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရက်စွဲနဲ့ ဓလေ့ထုံးတမ်းတွေကတော့ တစ်နိုင်ငံနဲ့တစ်နိုင်ငံ မတူညီကြပါဘူး။

· ကက်သလစ်နိုင်ငံများ - ဥရောပက ကက်သလစ်နိုင်ငံအချို့မှာ အဖေများနေ့ကို မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ စိန့်ဂျိုးဇက် (St. Joseph) ပွဲတော်နေ့မှာ ကျင်းပကြတယ်။ ဒီဓလေ့ဟာ အလယ်ခေတ် (၁၅၀၈ ခုနှစ်ဝန်းကျင်) ကတည်းက ရှိခဲ့တာပါ။
· ဂျာမနီ - ဂျာမနီမှာ အဖေများနေ့ကို အီစတာပွဲတော်ပြီး ရက် ၄၀ မြောက်နေ့ (Ascension Day) မှာ ကျင်းပကြပြီး "ယောက်ျားများနေ့" လို့လည်း ခေါ်ကြတယ်။ အမျိုးသားတွေ ဝိုင်အူတောင်တွေနဲ့ ခရီးထွက်ပြီး ဘီယာသောက်ကာ ပျော်ပါးကြတယ်။
· ထိုင်း - ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့ကို အဖေများနေ့အဖြစ် ကျင်းပကြပြီး ဒါဟာ ဘူမိဘော (Bhumibol) ဘုရင်ကြီးရဲ့ မွေးနေ့လည်း ဖြစ်တယ်။ ဘုရင်ကို "နိုင်ငံ၏ဖခင်" အဖြစ် သတ်မှတ်ကြတယ်။
· တရုတ် - တရုတ်နိုင်ငံမှာ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့ကို အဖေများနေ့အဖြစ် ကျင်းပကြပြီး "၈၈" က "ဖေဖေ" လို့ အသံထွက်တဲ့ စကားလုံးနဲ့ ဆင်တူတာကြောင့်ပါ။ တရုတ်ပြည်မကြီးမှာတော့ တရားဝင်အဖေများနေ့ မရှိပေမယ့် လူအများက အမေရိကန်ရဲ့ ဇွန်လ တတိယပတ်ကိုပဲ လိုက်နာကြတယ်။
· မြန်မာ - မြန်မာနိုင်ငံမှာ အဖေများနေ့ကို တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ/မတ်လ) မှာ ကျင်းပကြပါတယ်။

ပန်းတွေရဲ့ အဓိပ္ပါယ်

ဆိုနိုရာ ဒေါ့ဒ်ရဲ့ မူလအဆိုပြုချက်အရ အဖေများနေ့မှာ နှင်းဆီပန်းကို သင်္ကေတအဖြစ် အသုံးပြုကြတယ်။ အနီရောင်နှင်းဆီက အသက်ရှင်တဲ့ဖခင်ကို ဂုဏ်ပြုတာ၊ အဖြူရောင်နှင်းဆီက ကွယ်လွန်သွားတဲ့ဖခင်ကို အောက်မေ့တဲ့ သင်္ကေတပါ။

ဒါကြောင့် အဖေများနေ့ဟာ မိခင်များနေ့လိုပဲ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာ မိဘတွေရဲ့ မေတ္တာကို ဂုဏ်ပြုတဲ့နေ့အဖြစ် တည်ရှိနေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ရဲ့ နောက်ကွယ်က ဇာတ်လမ်းကတော့ ဖခင်တစ်ယောက်ရဲ့ အနစ်နာခံမှုကို သမီးတစ်ယောက်က ဂုဏ်ပြုချင်တဲ့ ရိုးရှင်းတဲ့ မေတ္တာစိတ်ကနေ စတင်ခဲ့တာပါ။

#အဖေများနေ့ #ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ #သမိုင်းနောက်ခံ

ဘာသာတရား၏ အသုံးချခံသမိုင်း

ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်လှည့်ကြည့်ရင် ဘာသာတရားဟာ လူသားတွေရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လမ်းညွှန်ချက်တွေ ပေးအပ်ခဲ့တာ အမှန်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာက သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ ဘာသာတရားကို စစ်ပွဲတွေရဲ့ အကြောင်းပြချက်အဖြစ် အသုံးချခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေလည်း ပေါများခဲ့ပါတယ်။

ဘာသာတရားနဲ့ စစ်ပွဲ

ဘာသာတရားဟာ စစ်ပွဲတွေကို အစပြုတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းလို့ ပြောဖို့ထက် စစ်ပွဲတွေကို တရားမျှတအောင် ဖန်တီးဖို့ အသုံးချခံခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုရင် ပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်။ စစ်ပွဲတွေရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတွေဖြစ်တဲ့ မြေယာ၊ သယံဇာတ၊ နယ်နိမိတ် စတဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေကို ဘာသာရေးအသွင်ဆောင်ပြီး လူထုကို စည်းရုံးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ - ဘာသာတရား၏ အသုံးချခံရမှု

၁၁ ရာစုနှောင်းပိုင်းက စတင်ခဲ့တဲ့ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲတွေဟာ ဘာသာတရားကို စစ်ပွဲအတွက် အသုံးချခဲ့တဲ့ အကောင်းဆုံး ဥပမာတစ်ခုပါ။ ချာ့ခ်က ဂျေရုဆလင်မြို့တော်ကို ပြန်လည်သိမ်းယူဖို့ ဆိုတဲ့ ဘာသာရေးရည်ရွယ်ချက်နဲ့ စတင်ခဲ့ပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ မြေယာသိမ်းပိုက်မှု၊ လုယက်မှုတွေနဲ့ အာဏာရှင်တွေရဲ့ နိုင်ငံရေးအကျိုးအမြတ်တွေအတွက် အသုံးချခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဘာသာရေးကို စစ်ပွဲအတွက် အသုံးချခဲ့ပုံ အဆင့်ဆင့်

၁၊ တရားမျှတသောစစ်ပွဲ သီအိုရီ (Just War Theory) - ရှေးခေတ်ကတည်းက ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေဟာ စစ်ပွဲတွေကို တရားမျှတအောင် ဖန်တီးဖို့ "တရားမျှတသောစစ်ပွဲ" ဆိုတဲ့ အယူအဆကို တီထွင်ခဲ့ကြတယ်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ၊ ဂျူးဘာသာ စတဲ့ ဘာသာကြီးတွေမှာ ကိုယ့်ဘာသာရဲ့ ကိုယ်ပိုင် တရားမျှတသောစစ်ပွဲ အယူအဆတွေ ရှိခဲ့ကြတယ်။

၂၊ နတ်ဘုရားအလိုတော်ဖြင့် ခွင့်ပြုခြင်း - ဘိုင်ဇန်တိုင်း (အရှေ့ရောမ) အင်ပါယာမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အသုံးချပြီး စစ်ပွဲတွေကို "နတ်ဘုရားအလိုတော်ဖြင့် ခွင့်ပြုထားသော ကာကွယ်ရေးစစ်ပွဲ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့တယ်။ ရန်သူတွေက အင်ပါယာကို ခြိမ်းခြောက်နေတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ စစ်ပွဲအားလုံးကို ကာကွယ်ရေးစစ်ပွဲအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ဘုရားသခင်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်ရထားတယ်လို့ ယူဆခဲ့တယ်။

၃၊ ဘာသာရေးအခြေခံဝါဒ - ခေတ်သစ်ကမ္ဘာမှာ ဘာသာရေးအခြေခံဝါဒီအဖွဲ့အစည်းတွေဟာ ဘာသာရေးကျမ်းစာတွေကို ကိုယ်ပိုင်အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုပြီး စစ်ပွဲတွေကို တရားမျှတအောင် ဖန်တီးနေကြဆဲပါ။ အစ္စလာမ်ဘာသာမှာ ဗဟိုအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း မရှိတဲ့အတွက် လူပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက ကျမ်းစာတွေကို ကိုယ်ပိုင်အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုပြီး အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ဘုရားသခင်၏အလိုတော်အဖြစ် ကြေညာနေကြတယ်။

ဘာသာတရား၏ နှစ်ခွဖြစ်မှု

ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းမှာ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေဟာ မိမိတို့နိုင်ငံအတွက် ဘုရားသခင်၏ ထောက်ခံမှုရှိတယ်လို့ ကြေညာခဲ့ကြတယ်။ အင်္ဂလန်နဲ့ ဂျာမနီကြား စစ်မဖြစ်ခင် ကင်တာဘာရီ ဂိုဏ်းချုပ်က "၂၀ ရာစု ငြိမ်းချမ်းရေးမင်းသား၏ ဧဝံဂေလိခေတ်မှာ အင်္ဂလန်နဲ့ ဂျာမနီကြား စစ်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ စိတ်ကူးယဉ်လို့တောင် မရနိုင်" လို့ ပြောခဲ့ပေမယ့် စစ်ကြေညာပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေဟာ မိမိတို့နိုင်ငံဘက်က ရပ်တည်ခဲ့ကြတယ်။

ခေတ်သစ်ဥပမာများ

ရုရှားက ခရိုင်းမီးယားကို ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မှုမှာ ပူတင်က ရုရှားသြသဒေါက်ချာ့ခ်ကို ကျောထောက်နောက်ခံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့တယ်။ ၁၉ ရာစုက ရုရှားအင်ပါယာကြီးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ ကြိုးစားရာမှာ ချာ့ခ်ရဲ့ ထောက်ခံမှုကို ရယူခဲ့တယ်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာလည်း အီရတ်နဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန်စစ်ပွဲတွေအတွင်း ချာ့ခ်တွေဟာ အစိုးရရဲ့ စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုတွေကို ဆန့်ကျင်ဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့ပြီး တိတ်တဆိတ် ထောက်ခံခဲ့ကြတယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့

ဘာသာတရားဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ မေတ္တာတရားကို သွန်သင်တဲ့ မြင့်မြတ်တဲ့တရားတော်တွေ ဖြစ်ပေမယ့် အာဏာရှင်တွေနဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေက သူတို့ရဲ့ လောဘနဲ့ အာဏာရမှုအတွက် ဘာသာတရားကို လက်နက်အဖြစ် ပြောင်းလဲအသုံးချခဲ့ကြတယ်။

စစ်ပွဲတစ်ခုရဲ့ နောက်ကွယ်က အကြောင်းရင်းအစစ်အမှန်ကို သိချင်ရင် ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို လိုက်ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဘယ်သူတွေ အကျိုးအမြတ်ရသလဲ၊ ဘယ်လက်နက်ကုမ္ပဏီတွေ အမြတ်ထွက်သလဲ၊ ဘယ်နိုင်ငံရေးသမားတွေ အာဏာရသလဲဆိုတာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် စစ်ပွဲရဲ့ တကယ့်မျက်နှာစစ်ကို မြင်တွေ့ရမှာပါ။

ဘာသာတရားဟာ ဘယ်တော့မှ စစ်ပွဲကို မဖြစ်စေခဲ့ပါဘူး။ လူသားတွေရဲ့ လောဘနဲ့ အာဏာရမှုကသာ စစ်ပွဲတွေကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဘာသာတရားကို အဆိုပါစစ်ပွဲတွေအတွက် အကြောင်းပြချက်အဖြစ်သာ အသုံးပြုခဲ့တာပါ။

ရေး - မင်းခေတ်နောင်

#ဘာသာရေးနှင့်စစ်ပွဲ #ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ #သမိုင်း #ဗဟုတုသ

ငန်းတော်ကျား - မြန်မာ့မြွေဘုရင်

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာတွေ "နန်းတော်ကြား" လို့ ခေါ်ကြတဲ့ ဒီမြွေဟာ တကယ်တော့ ငန်းတော်ကျား (Banded Krait) လို့ အသိများတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒေသရင်း မြွေမျိုးစိတ်တစ်ခုပါ။ အဝါနဲ့အနက် လှလှပပ စင်းကြောင်းလေးတွေကြောင့် အလှဆုံးမြွေတွေထဲမှာ ပါဝင်ပြီး "မြွေဘုရင်" လို့တောင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။

ဘယ်မှာနေလဲ
ငန်းတော်ကြားကို မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေးတိုင်းတွေမှာ အဓိကတွေ့ရပြီး အလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဇုန်မှာ အဖြစ်များပါတယ်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အနီးကနေ ပေ ၃၀၀၀ အထိမှာ နေထိုင်ကျက်စားနိုင်ပါတယ်။

ထူးခြားချက်
ဒီမြွေက ညဘက်ကျက်စားတဲ့ သတ္တဝါဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ မျက်စိသူငယ်အိမ်က အမြဲကျယ်နေတဲ့အတွက် ညဘက်မှာ ကောင်းကောင်းမြင်နိုင်ပေမယ့် နေ့ဘက်အလင်းရောင် စူးရှတဲ့အခါ မျက်စိကန်းနေတတ်ပါတယ်။

စိတ်နေစရိုက်
ငန်းတော်ကြားက အတော်လေး တည်ငြိမ်ပြီး ရှက်တတ်တဲ့ မြွေမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ခြိမ်းခြောက်ခံရရင် ခေါင်းကို ကိုယ်အောက်မှာ ဝှက်ထားတတ်ပြီး ပြန်လည်ရန်မူလေ့ မရှိပါဘူး။ လယ်ထဲမှာ ငန်းတော်ကြားရှိရင် တခြားအဆိပ်ပြင်းမြွေတွေ မရှိတော့တဲ့အတွက် လယ်သမားတွေက သူ့ကို မသတ်ဘဲ လေးလေးစားစား နေရာပြောင်းခိုင်းတတ်ကြပါတယ်။

အဆိပ်အကြောင်း
နန်းတော်ကြားဟာ အဆိပ်ပြင်းမြွေတစ်မျိုးပါ။ သူ့ရဲ့အဆိပ်က အာရုံကြောစနစ်ကို ထိခိုက်စေတဲ့ neurotoxins အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အသက်ရှုကြပ်ကာ သေဆုံးစေနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ဝင်စားစရာက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမြွေအတွက် သီးသန့်အဆိပ်ဖြေဆေး မရှိသေးပါဘူး။ အကိုက်ခံရရင် အသက်ရှုစက် (ventilator) တပ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်က အဆိပ်ကို သူ့ဘာသာပြေပျောက်အောင် စောင့်ရတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

ရှေးယုံကြည်မှုနဲ့ အမှန်တရား
ရှေးလူကြီးတွေက ငန်းတော်ကျားပါးစပ်ထဲကို တခြားမြွေတွေက အခစားဝင်ရတယ်လို့ ယုံကြည်ခဲ့ကြပေမယ့် တကယ်တမ်းကျတော့ ငန်းတော်ကျားရဲ့အဆိပ်က သားကောင်ရဲ့ အာရုံကြောစနစ်ကို ပျက်စီးစေပြီး မလှုပ်ရှားနိုင်တော့တာကို မြင်ရတာပါ။

နန်းတော်ကြားက လူကို ရန်မူလေ့မရှိပေမယ့် မတော်တဆ ကိုက်မိရင် အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့အတွက် တွေ့ရင် ဝေးဝေးကနေ ရှောင်ရှားဖို့ အကောင်းဆုံးပါပဲ။

#ငန်းတော်ကျား #မြန်မာ့မြွေဘုရင် #တိရစ္ဆာန် #ဗဟုသုတ

ပုဂံခေတ်က အရည်းကြီးတွေနဲ့ ပန်းပို့ဓလေ့ဆိုတာ တကယ်ရှိခဲ့လား

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာတွေ ငယ်ငယ်ကတည်းက ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းမတိုင်ခင် အရည်းကြီး ၆၀,၀၀၀ လောက်ရှိပြီး သူတို့ရဲ့ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာမဲ့တဲ့ အပြုအမူတွေကြောင့် သမျိုးသမီးတွေကို လက်မထပ်ခင် အရည်းကြီးတွေဆီ တစ်ညတာ ပို့အပ်ရတယ်ဆိုတဲ့ ပန်းပို့ဓလေ့အကြောင်း ကြားဖူးကြမယ်ထင်တယ် ။ ဒါပေမယ့် ဒီဇာတ်လမ်းဟာ သမိုင်းအမှန်လား၊ ဒါမှမဟုတ် နှောင်းခေတ်က ဖန်တီးရေးသားထားတဲ့ ဇာတ်လမ်းလား။

သုတေသနပြုချက်တွေအရ ဦးကုလားရာဇဝင်ကြီးမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ဒီဖြစ်ရပ်တွေဟာ သမိုင်းအမှန်မဟုတ်ဘဲ စာပေဖန်တီးမှုတစ်ခုသာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဦးကုလားဟာ ကျမ်းပေါင်း ၁၀ ကျော်ကို ကိုးကားပြီး ရာဇဝင်ကြီးကို ပြုစုခဲ့တာဖြစ်ပေမယ့် အရည်းကြီးတွေနဲ့ ပန်းပို့ဓလေ့အကြောင်းကို သီရိလင်္ကာ မဟာဝံသကျမ်းထဲက အသောကမင်းနဲ့ ရဟန်းငယ် နိဂြောဓသာမဏေတို့ရဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ပုံစံပြောင်းပြီး ရေးသားထားတာဖြစ်တယ်။

မဟာဝံသကျမ်းအရ အသောကမင်းဟာ နတ်ဆိုးကိုးကွယ်မှုတွေနဲ့ သုံးနှစ်ကြာအောင် လမ်းမှားရောက်ခဲ့ပြီး ရဟန်းငယ် နိဂြောဓသာမဏေနဲ့ တွေ့ဆုံကာ အပ္ပမာဒတရားတော်ကို နာကြားပြီးမှ ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့တယ်။ သူဟာ သာသနာ့ဆန့်ကျင်ဘက် ဆရာ ၆၀,၀၀၀ ကို နှင်ထုတ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်း ၆၀,၀၀၀ ကို ပစ္စည်းလေးပါး ထောက်ပံ့ခဲ့တယ်။

ဦးကုလားဟာ ဒီဇာတ်လမ်းကို မြန်မာပြည်နဲ့ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲခဲ့တယ်။ အသောကမင်းအစား အနော်ရထာမင်း၊ နိဂြောဓသာမဏေအစား ရှင်အရဟံ၊ သာသနာ့ဆန့်ကျင်ဘက် ဆရာ ၆၀,၀၀၀ အစား အရည်းကြီး ၆၀,၀၀၀ အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့တယ်။ ဒါ့အပြင် ထိုင်း-ခမာ ဓလေ့တွေဖြစ်တဲ့ ပန်းပို့ခြင်းအကြောင်းကိုပါ ပုဂံခေတ်နဲ့ နှစ်ပေါင်း ၇၀၀ ကွာဝေးတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေအဖြစ် ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့တယ်။

ပါမောက္ခ ဒေါက်သာသန်းထွန်းက ဒါဟာစာပေဖန်တီးမှုတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး သမိုင်းအမှန်မဟုပ်ဘူးလို့ဆိုထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပုဂံခေတ်က အရည်းကြီးတွေနဲ့ ပန်းပို့ဓလေ့ဆိုတာ သမိုင်းအမှန်မဟုတ်ဘဲ အနော်ရထာမင်းရဲ့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေကို ပိုမိုထင်ရှားအောင် မီးမောင်းထိုးပြဖို့ နှောင်းခေတ်က ဖန်တီးရေးသားခဲ့တဲ့ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုသာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ခင်ဗျားကရော ဘယ်လိုထင်သလဲ ပြောပြခဲ့ပါအုံး။

#အနော်ရထာ #ပုဂံခေတ်သမိုင်း #အရည်းကြီး #ဦးကုလားရာဇဝင်

Jack the Ripper - သမိုင်း၏ ဖော်ထုတ်မရသော လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှု

Record of Ragnarok မှာ မြင်ခဲ့ရတဲ့ Jack The Ripper ဟာ လက်တွေ့သမိုင်းမှာလည်း ကမ္ဘာ့အကျော်ကြားဆုံး ဖော်ထုတ်မရသေးတဲ့ လူသတ်သမားအဖြစ် နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားခဲ့သူပါ။ကျွန်တော်အကြိုက်ဆုံး ဇာတ်ကောင်ပါ။

၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ လန်ဒန်မြို့ရဲ့ အမှောင်ဆုံးဆောင်းဦးရာသီ

၁၉ရာစုနှောင်းပိုင်း လန်ဒန်မြို့ရဲ့ အရှေ့ဘက် Whitechapel ခရိုင်ဟာ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေတဲ့ နေရာဖြစ်ခဲ့တယ်။ ၁၈၈၈ ခုနှစ်မှာ ထိုဒေသရဲ့ လူဦးရေဟာ ၈၀,၀၀၀ ခန့်အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး အလုပ်အကိုင်ရှားပါးမှု၊ အိုးအိမ်အခြေအနေဆိုးရွားမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်။ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကြောင့် အမျိုးသမီးအများအပြား ပြည့်တန်ဆာအလုပ်ကို ထိုးဆင်းခဲ့ကြရပြီး ပြည့်တန်ဆာ ၁၂၀၀ ခန့်နဲ့ ပြည့်တန်ဆာရုံ ၆၂ ခုအထိ ရှိခဲ့တယ်။

ဒီလိုနောက်ခံဆိုးရွားတဲ့အချိန်မှာပဲ ၁၈၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လကနေ နိုဝင်ဘာလအတွင်း အမျိုးသမီး ၅ ဦးဟာ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ လူသတ်မှုရဲ့ သားကောင်တွေ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။

သေဆုံးခဲ့ရသော အမျိုးသမီး ၅ ဦး (Canonical Five)

Jack The Ripper ရဲ့ သားကောင်တွေအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံထားကြတဲ့ အမျိုးသမီး ၅ ဦးရှိပါတယ်။

၁။ မေရီ အန်း နီကိုးလ်စ် (Mary Ann Nichols) - အသက် ၄၃ နှစ်။ ၁၈၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှာ Buck's Row မှာ ရုပ်အလောင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တယ်။ လည်ပင်းကို နှစ်ချက်ခွဲစိတ်ထားပြီး ဝမ်းဗိုက်ကို ခွဲထုတ်ထားခဲ့တယ်။

၂။ အန်နီ ချပ်မန်း (Annie Chapman) - အသက် ၄၇ နှစ်။ ၁၈၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ Hanbury Street က ခြံဝင်းတစ်ခုထဲမှာ ရုပ်အလောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့တယ်။ သူမရဲ့ သားအိမ်နဲ့ ဆီးအိမ်အပိုင်းအစတွေကို ခန္ဓာကိုယ်ကနေ ဖယ်ရှားခံထားရတယ်။

၃။ အဲလစ်ဇဘက် စထရိုက် (Elizabeth Stride) - အသက် ၄၅ နှစ်။ ၁၈၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ မနက် ၁ နာရီအချိန်ခန့်မှာ Berner Street က Dutfield's Yard မှာ ရုပ်အလောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့တယ်။ လည်ပင်းကို ဖြတ်ထားပေမယ့် တခြားအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေကိုတော့ ထိခိုက်မှုမရှိဘူး။

၄။ ကက်သရင်း အယ်ဒိုးစ် (Catherine Eddowes) - အသက် ၄၆ နှစ်။ စထရိုက်ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို တွေ့ရှိပြီး ၄၅ မိနစ်အကြာမှာပဲ Mitre Square မှာ သူမရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့တယ်။ လည်ပင်းကို ဖြတ်ထားပြီး ဝမ်းဗိုက်ကို ခွဲထုတ်ကာ ဘယ်ဘက်ကျောက်ကပ်နဲ့ သားအိမ်ကို ဖယ်ရှားခံထားရတယ်။

၅။ မေရီ ဂျိန်း ကယ်လီ (Mary Jane Kelly) - အသက် ၂၅ နှစ်။ ၁၈၈၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှာ Miller's Court က တည်းခိုခန်းအခန်းထဲမှာ အပြင်းထန်ဆုံး ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရတယ်။

ရာဇဝတ်မှုရဲ့ ထူးခြားချက်များ

ဒီလူသတ်မှုတွေရဲ့ ထူးခြားချက်က သားကောင်တွေရဲ့ လည်ချောင်းကို ဖြတ်ပြီး ဝမ်းဗိုက်ကို ခွဲထုတ်ကာ အတွင်းအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေကို ဖယ်ရှားခဲ့တာပါ။ ဒီလိုခွဲစိတ်မှုမျိုးက လူသတ်သမားမှာ ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ဗဟုသုတရှိတယ်လို့ ထင်ကြေးပေးစရာ ဖြစ်စေခဲ့တယ်။

စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာက သားကောင်တွေအားလုံးဟာ ပြည့်တန်ဆာတွေဖြစ်ပြီး လူသတ်မှုတွေက ညဘက် ဒါမှမဟုတ် အရုဏ်တက်ချိန်တွေမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။

လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော စာများနှင့် နာမည်ဇစ်မြစ်

"Jack the Ripper" ဆိုတဲ့ နာမည်ဟာ ၁၈၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှာ သတင်းဌာနတစ်ခုကို ပို့ထားတဲ့ "Dear Boss" လို့ခေါ်တဲ့ စာတစ်စောင်ကနေ စတင်ခဲ့တာပါ။ ဒီစာကို လူသတ်သမားကိုယ်တိုင် ရေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ သတင်းစာဆရာတွေရဲ့ လက်ချက်ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆခဲ့ကြတယ်။

နောက်ထပ်အရေးပါတဲ့ စာကတော့ "From Hell" လို့ခေါ်တဲ့ စာဖြစ်ပြီး ဒီစာနဲ့အတူ လူ့ကျောက်ကပ်တစ်ခြမ်းပါ ပါလာခဲ့တယ်။

သံသယရှိသူများ

နှစ်ပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ကြာအောင် Jack The Ripper ရဲ့ အထောက်အထားကို ဖော်ထုတ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြပေမယ့် ဒီနေ့အထိ အတိအကျ မဖော်ထုတ်နိုင်သေးပါဘူး။ သံသယရှိသူပေါင်း ၁၀၀ ကျော် ရှိခဲ့ပြီး အကျော်ကြားဆုံးတွေကတော့ -

၁။ အာရွန် ကော့စမင်စကီး (Aaron Kosminski) - ပိုလန်လူမျိုး ဂျူးတစ်ယောက်၊ စိတ်ရောဂါရှိသူ။ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ အဓိက စုံစမ်းစစ်ဆေးသူတွေက သူ့ကို အဓိကသံသယရှိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့တယ်။

၂။ မွန်တက်ဂျူ ဒရူအစ် (Montague Druitt) - ရှေ့နေတစ်ယောက်

၃။ ကာလ် ဖိုင်ဂန်ဘောင် (Carl Feigenbaum) - ဂျာမန်သင်္ဘောသား

၄။ ဝေါ်လတာ ဆစ်ကတ် (Walter Sickert) - ပန်းချီဆရာ

၅။ ပရင့်စ် အဲလ်ဘတ် ဗစ်တာ (Prince Albert Victor) - ဗစ်တိုးရီးယားဘုရင်မကြီးရဲ့ မြေး

Jack The Ripper ရဲ့ ဆန်းကြယ်မှု

· သူဟာ ဘယ်တော့မှ အဖမ်းမခံခဲ့ရဘူး
· သူ့ရဲ့အထောက်အထားဟာ ယနေ့အထိ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုအဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲ
· "Jack the Ripper" ဆိုတဲ့ နာမည်က သတင်းစာဆရာတွေ ဖန်တီးခဲ့တာ ဖြစ်နိုင်တယ်
· သားကောင်တွေဟာ အမျိုးသမီး ၅ ဦး ဖြစ်ပြီး အားလုံးက ပြည့်တန်ဆာတွေ ဖြစ်တယ်

နိဂုံး

သမိုင်းမှာ Jack The Ripper ဟာ ဘယ်တော့မှ အဖမ်းမခံခဲ့ရဘဲ သူ့ရဲ့အထောက်အထားဟာ ယနေ့အထိ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုအဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲပါ။ ဒီရာဇဝတ်မှုတွေဟာ ဗစ်တိုးရီးယားခေတ် လန်ဒန်ရဲ့ အမှောင်ဘက်ခြမ်းကို ဖော်ထုတ်ပြသခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာ အကျော်ကြားဆုံး မဖြေရှင်းနိုင်သေးတဲ့ လူသတ်မှုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ မမေ့သင့်တာက Jack The Ripper ဆိုတဲ့ နာမည်ကျော်ကြားမှုအောက်မှာ အမျိုးသမီး ၅ ဦးရဲ့ အသက်တွေ ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်ဆိုတာပါပဲ။ သူတို့ရဲ့ နာမည်တွေကို သမိုင်းမှာ မှတ်တမ်းတင်ထိုက်ပါတယ်။

#ဗြိတိန်သမိုင်း #ရာဇဝတ်မှုသမိုင်း

အိမ်မြွေ (Rat Snake)

ကျွန်တော်တို့ ရွာတွေ၊ မြို့တွေမှာ အလွယ်တကူတွေ့ရတတ်တဲ့ အိမ်မြွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အများဆုံး မြွေမျိုးစိတ်တစ်ခုပါ။ နာမည်အတိုင်းပဲ လူတွေနေထိုင်ရာ အနီးအနားမှာ ကျက်စားလေ့ရှိပြီး လယ်သမားတွေရဲ့ မိတ်ဆွေကောင်းလို့တောင် ခေါ်လို့ရပါတယ်။

အိမ်မြွေကို သိပ္ပံအရ Ptyas mucosa လို့ခေါ်ပြီး အင်္ဂလိပ်လို Oriental Ratsnake သို့မဟုတ် Indian Rat Snake လို့ခေါ်ပါတယ်။ Colubridae မျိုးရင်းထဲမှာ ပါဝင်ပြီး အာရှတိုက်တစ်ခွင်မှာ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ အိမ်မြွေ၊ ရွှေလျှော်မြွေ စသဖြင့် ဒေသအလိုက် အမျိုးမျိုးခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။

အိမ်မြွေဟာ အလယ်အလတ်တန်းစားကနေ အကြီးစားအထိ ရှိနိုင်တဲ့ မြွေမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ အရွယ်ရောက်ပြီး အိမ်မြွေတစ်ကောင်ဟာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ပေ ၆ ပေကနေ ၇ ပေ (၂ မီတာခန့်) အထိ ရှည်လျားပြီး အချို့အကောင်ကြီးတွေဆိုရင် ပေ ၁၀ ကျော် (၃ မီတာကျော်) အထိတောင် ရှိနိုင်ပါတယ်။

အိမ်မြွေရဲ့ အရောင်ဟာ နေထိုင်ရာဒေသနဲ့ အသက်အရွယ်ပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။ အများအားဖြင့် အညိုရောင်၊ သံလွင်စိမ်း ဒါမှမဟုတ် အဝါရောင်ဖျော့ဖျော့ လေးတွေ ရှိကြပါတယ်။ ကျောဘက်မှာ အနက်ရောင် အကွက်လေးတွေ ဒါမှမဟုတ် စင်းကြောင်းလေးတွေ ပါတတ်ပြီး ဝမ်းဗိုက်ပိုင်းကတော့ အဝါရောင်ဖျော့ဖျော့ ဒါမှမဟုတ် ခရင်မ်ရောင်လေး ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

အိမ်မြွေတွေဟာ လူတွေနေထိုင်ရာ အနီးအနားကို နှစ်သက်တဲ့အတွက် ရွာတွေ၊ လယ်ကွင်းတွေ၊ ဥယျာဉ်ခြံတွေ၊ တောအုပ်စပ်တွေ မှာ အများဆုံးတွေ့ရပါတယ်။ သူတို့ဟာ မြေပြင်မှာလည်းကျက်စားနိုင်သလို သစ်ပင်တွေပေါ်မှာလည်း ကျက်စားနိုင်တဲ့ စွယ်စုံရသတ္တဝါတွေပါ။

အိမ်မြွေဆိုတဲ့ နာမည်အတိုင်းပဲ သူတို့ရဲ့ အဓိက အစာကတော့ ကြွက် ပါပဲ။ ဒါ့အပြင် ဖား၊ အိမ်မြှောင်၊ ငှက်ငယ်လေးတွေ၊ ငှက်ဥ စတာတွေကိုလည်း စားသုံးပါတယ်။ တစ်ခါတစ်လေ တခြားမြွေငယ်လေးတွေကိုတောင် စားတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လယ်သမားတွေအတွက် ကြွက်အန္တရာယ်ကို သဘာဝကျကျ ကာကွယ်ပေးတဲ့ မိတ်ဆွေကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။

အိမ်မြွေဟာ အဆိပ်လုံးဝမရှိတဲ့ မြွေဖြစ်ပါတယ်။ လူကို ဘာအန္တရာယ်မှ မပြုနိုင်ပါဘူး။ ခြိမ်းခြောက်ခံရရင် ခုခံဖို့အတွက် ကိုက်တတ်ပေမယ့် အဆိပ်မရှိတဲ့အတွက် ကြောင်တစ်ကောင်ကိုက်သလောက်ပဲ နာကျင်မှုရှိပါတယ်။

အိမ်မြွေတွေဟာ နေ့ခင်းဘက်မှာ ကျက်စားလေ့ရှိပါတယ်။ မြန်ဆန်သွက်လက်ပြီး အန္တရာယ်နဲ့ကြုံရင် သစ်ပင်တွေပေါ်ကို အလျင်အမြန်တက်ပြေးတတ်ပါတယ်။ ဥအုပြီး သားပေါက်တဲ့ မြွေမျိုးဖြစ်ပြီး တစ်ကြိမ်ကို ဥ ၆ လုံးကနေ ၂၀ လုံးအထိ အုလေ့ရှိပါတယ်။

အိမ်မြွေတွေဟာ ကြွက်တွေကို ထိန်းချုပ်ပေးခြင်းအားဖြင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် အလွန်အရေးပါပါတယ်။ ကြွက်တွေဟာ စပါးခင်းတွေ၊ သီးနှံတွေကို ဖျက်ဆီးတတ်တဲ့အတွက် အိမ်မြွေတွေက သူတို့ကို သဘာဝကျကျ ထိန်းချုပ်ပေးနေတာပါ။ ဒါကြောင့် အိမ်မြွေတွေကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဟာ ကြွက်ပေါက်ပွားမှုကို အားပေးရာရောက်ပြီး လယ်သမားတွေအတွက် ဆုံးရှုံးမှုတွေ ပိုများလာစေနိုင်ပါတယ်။

မြန်မာလူမျိုးတွေဟာ အိမ်မြွေကို အိမ်တွင်းမြွေလို့ သတ်မှတ်ပြီး အိမ်ဝင်းအတွင်းမှာ အိမ်မြွေတွေ့ရင် မသတ်ဖြတ်သင့်ဘူးလို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။ တချို့ဒေသတွေမှာ အိမ်မြွေဟာ အိမ်ရှင်ကို ကံဉာဏ်ပေးတယ်လို့တောင် ယူဆကြပါတယ်။

ဒါကြောင့် အိမ်မြွေဟာ လူသားတွေအတွက် ဘာအန္တရာယ်မှမရှိဘဲ ဂေဟစနစ်အတွက် အကျိုးပြုတဲ့ သတ္တဝါကောင်းလေးတစ်ကောင် ဖြစ်ပါတယ်။ မြွေဆိုတာနဲ့ ကြောက်လန့်ပြီး သတ်ပစ်တာမျိုး မလုပ်ဘဲ သူ့ရဲ့အကျိုးပြုပုံကို နားလည်ပေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

#အိမ်မြွေ #တိရစ္ဆာန် #ဗဟုသုတ

(Sasaki Kojiro) - ပျံလွှားသော ဓားပညာရှင်

ကျွန်တော်တို့ Record of Ragnarok မှာ မြင်ခဲ့ရတဲ့ Sasaki Kojiro ဟာ ဂျပန်သမိုင်းမှာ အထင်ရှားဆုံး ဓားပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မိယာမိုတို မူဆာရှိနဲ့ ဂန်ရူးဂျီမာကျွန်းပေါ်က ကျော်ကြားတဲ့ ဓားပြိုင်ပွဲကြောင့် လူသိများခဲ့သူပါ ။ ဒါပေမယ့် သူ့အကြောင်း လေ့လာကြည့်ရင် စိတ်ဝင်စားစရာ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုတွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။

ဘဝအစနှင့် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုများ

Sasaki Kojiro ကို ခရစ်နှစ် ၁၅၈၅ ခန့်က ဂျပန်နိုင်ငံ ဖုခုအိစီရင်စုမှာ မွေးဖွားခဲ့တယ်လို့ ယူဆကြပါတယ် ။ ဒါပေမယ့် သူ့ဘဝအကြောင်း တိတိကျကျ သိရှိရတဲ့ အချက်အလက်တွေက အင်မတန်နည်းပါးပါတယ်။ တချို့သမိုင်းပညာရှင်တွေက သူဟာ တကယ့်လက်တွေ့သမိုင်းမှာ မရှိခဲ့ဘူးလို့တောင် ဆိုကြပါတယ် ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူ့အကြောင်း မှတ်တမ်းအားလုံးဟာ မူဆာရှိနဲ့ ဓားပြိုင်ပွဲကိုပဲ ဗဟိုပြုနေပြီး တခြားဘဝဖြစ်စဉ်တွေအတွက် ခိုင်မာတဲ့ အထောက်အထား မရှိလို့ပါပဲ ။

ဓားပညာသင်ကြားမှုနှင့် ဂန်ရူးကျောင်းတော်တည်ထောင်ခြင်း

Kojiro ဟာ ဂျပန်ရှေးအကျဆုံး ဓားပညာရပ် "ချူဂျေားရူး" ကို ဆရာကြီး တိုဒဆိုင်ဂင် သို့မဟုတ် ခါနီမခိ ဂျိဆိုင်းထံမှ သင်ကြားခဲ့ရတယ် ပါတယ်။ ထူးခြားချက်က သူ့ရဲ့ဆရာတွေက တိုတောင်းတဲ့ဓား (ကိုဒါချိ) ကို ကျွမ်းကျင်ပေမယ့် Kojiro ကတော့ ရှည်လျားတဲ့ဓား (နိုဒါချိ) ကို ပိုနှစ်သက် ခဲ့တာပါ။ ဆရာ့ညီကို အနိုင်ယူပြီးနောက်မှာ သူဟာ ခရီးလှည့်လည်ကာ ကိုယ်ပိုင်ဓားပညာကျောင်း "ဂန်ရူး (Ganryu)" ကို တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။

အထင်ကရ လက်နက်နှင့် လက်နက်ပညာ

Kojiro ရဲ့ အထူးခြားဆုံးလက်နက်ကတော့ "မိုနိုဟိုရှိဇာအို (Monohoshi Zao)" လို့ခေါ်တဲ့ အလွန်ရှည်လျားတဲ့ ဓားရှည်ကြီးပါပဲ။ ဒီဓားကို "အဝတ်လှန်းတံ" လို့ အဓိပ္ပါယ်ရပြီး သာမန်ကတာနာဓား (၇၀ စင်တီမီတာ) ထက် ၉၀ စင်တီမီတာအထက် ရှည်လျားပါတယ်။ ဒီဓားကို ကျော်ကြားတဲ့ လက်ရာမြောက် ပန်းပဲဆရာ "ဘိဇန်အိုဆာဖုနေးနာဂမိစု (Bizen Osafune Nagamitsu)" က သွန်းလုပ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

သူ့ရဲ့ ကျော်ကြားတဲ့ လက်နက်ပညာကတော့ "ဆွာဘမေဂဲရှိ (Tsubame Gaeshi)" သို့မဟုတ် "ပျံလွှားငှက် ပြန်လှည့်ခြင်း" ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလက်နက်ကို ပျံသန်းနေတဲ့ ပျံလွှားငှက်ရဲ့ အမြီးလှုပ်ရှားမှုကို အတုယူပြီး ဖန်တီးထားတာလို့ ဆိုပါတယ်။ အပေါ်က အပြင်းဓားချက်ချပြီး ချက်ချင်းပဲ အောက်ကနေ အပေါ်ကို ပြန်ခုတ်တဲ့ အလွန်လျင်မြန်တဲ့ နှစ်ချက်တွဲ လက်နက်ဖြစ်တယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။

ဂန်ရူးဂျီမာကျွန်း ဓားပြိုင်ပွဲ

ခရစ်နှစ် ၁၆၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ Sasaki Kojiro နဲ့ Miyamoto Musashi တို့ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံ အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဖူနာရှီမာရေလက်ကြားထဲက ကျွန်းငယ်လေးမှာ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီကျွန်းကို ယနေ့ခေတ်မှာ Kojiro ကို ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ "ဂန်ရူးဂျီမာ (Ganryujima)" လို့ပင် ခေါ်တွင်နေပါတယ်။

ဒီဓားပြိုင်ပွဲရဲ့ အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေကတော့ မှတ်တမ်းအမျိုးမျိုးမှာ ကွဲပြားနေပါတယ်။ လူသိအများဆုံး ဇာတ်လမ်းအရတော့ Musashi က ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ နောက်ကျမှ ရောက်ရှိလာပြီး လှေလှော်တက်ကို ထွင်းထုထားတဲ့ Kojiro ရဲ့ဓားထက် တစ်လက်မခန့် ပိုရှည်တဲ့ သစ်သားဓား (ဘိုခန်) ကို အသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ Kojiro က ဒေါသအမျက်ထွက်ကာ တိုက်ခိုက်ရာကနေ Musashi က လှည့်ထွက်ပြီး ဦးခေါင်းကို ပြန်လည်ထိုးနှက်ခဲ့တယ် လိုဆိုပါတယ်။

နိဂုံး

Kojiro ဟာ ရှုံးနိမ့်ပြီး သေဆုံးခဲ့ရပေမယ့် ဂျပန်သမိုင်းနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုမှာ ရိုသေလေးစားခံရတဲ့ ဓားပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲပါ။ မူဆာရှိကိုယ်တိုင် နောက်ပိုင်းမှာ Kojiro ဟာ သူ့ဘဝတစ်လျှောက် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသူတွေထဲမှာ အပြင်းထန်ဆုံး ပြိုင်ဘက်ဖြစ်တယ်လို့ ချီးကျူးခဲ့ပါတယ် ။

ယနေ့ခေတ်မှာတော့ Kojiro ရဲ့ဇာတ်လမ်းကို ဝတ္ထု (Musashi ဝတ္ထု)၊ ရုပ်ရှင်၊ မန်ဂါ (Vagabond) နဲ့ အန်နီမေ (Record of Ragnarok, Fate/stay night) တွေအပြင် ဗီဒီယိုဂိမ်းတွေမှာပါ ထည့်သွင်းသရုပ်ဖော်နေကြဆဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် Sasaki Kojiro ဟာ သမိုင်းမှာ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဖြစ်ပေမယ့် ဂျပန်လူမျိုးတွေရဲ့ စိတ်နှလုံးသားထဲမှာတော့ ထာဝရစွဲမှတ်နေမယ့် ဂန္တဝင် ဓားပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဦးမှာပါ။

#ဂျပန်သမိုင်း #ဓားပညာရှင် #ဂန်ရူးဂျီမာ

Lü Bu (ဖုန်းရှီယန်) - သမိုင်းထဲက ပျံသန်းသော စစ်သူကြီး

ကျွန်တော်တို့ Record of Ragnarok မှာ မြင်ခဲ့ရတဲ့ Lü Bu ဟာ လက်တွေ့သမိုင်းမှာလည်း တရုတ်ပြည်ရဲ့ နာမည်အကြီးဆုံး စစ်သူကြီးတစ်ဦးပါ။ သူ့ရဲ့ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကြောင့် "ပျံသန်းသော စစ်သူကြီး (Flying General)" လို့ နာမည်ပြောင်ရခဲ့သူပါ ။

ဘဝအစနှင့် ပထမဆုံးသစ္စာဖောက်မှု

Lü Bu ကို ခရစ်နှစ် ၁၆၁ မတိုင်မီက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်း အတွင်းမွန်ဂိုလီးယားပြည်နယ်၊ ဝူယွမ်ခရိုင် (ယခု ဘောင်တိုမြို့) မှာ မွေးဖွားခဲ့တယ် ။ သူဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက လေးပစ်၊ မြင်းစီးအတတ်နဲ့ ကာယဗလ ထူးချွန်သူဖြစ်တယ် ။

သူ့ရဲ့ စစ်မှုထမ်းဘဝအစမှာ ဒင်ယွမ်ဆိုတဲ့ စစ်သူကြီးလက်အောက်က စတင်ခဲ့တယ်။ ဒင်ယွမ်က သူ့ကို ချစ်ခင်ယုံကြည်ပြီး ရာထူးအဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့်ပေးခဲ့တယ် ။ ဒါပေမယ့် ခရစ်နှစ် ၁၈၉ မှာ ဒေါင်းကျော့ဆိုတဲ့ အာဏာရှင်စစ်သူကြီးက ဒင်ယွမ်ကို လုပ်ကြံဖို့ Lü Bu ကို လာဘ်ထိုးခဲ့တယ်။ Lü Bu က ဒင်ယွမ်ကို သစ္စာဖောက်ပြီး ခေါင်းဖြတ်ကာ ဒေါင်းကျော့ထံ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့တယ် ။ ဒေါင်းကျော့ကလည်း သူ့ကို သားအရင်းလို သဘောထားပြီး ယုံကြည်ခဲ့တယ် ။

ဒုတိယသစ္စာဖောက်မှုနှင့် ဒေါင်းကျော့သတ်ဖြတ်ခြင်း

ဒေါင်းကျော့ဟာ လူကြမ်းတမ်းပြီး ဒေါသကြီးသူဖြစ်တယ်။ တစ်ခါတလေ ဒေါသထွက်ရင် Lü Bu ကို လှံတံတွေ ပစ်ပေါက်တတ်တယ် ။ ဒါ့အပြင် Lü Bu ဟာ ဒေါင်းကျော့ရဲ့ မိန်းမအပျိုတော်တစ်ယောက်နဲ့ လျှို့ဝှက်ချစ်ကြိုက်နေတာကြောင့် ဒေါင်းကျော့သိသွားမှာကို စိုးရိမ်နေရတယ် ။

အဲဒီအချိန်မှာ ဝမ်ယွန်ဆိုတဲ့ အစိုးရအရာရှိက ဒေါင်းကျော့ကို ဖယ်ရှားဖို့ ကြံစည်နေတယ်။ Lü Bu ကို ဆက်သွယ်ပြီး "မင်းက သူနဲ့ သွေးသားတော်စပ်တာမှ မဟုတ်တာ၊ သူ့သားအရင်းလို့ ပြောရုံနဲ့ ဘာဖြစ်လို့ သူ့အတွက် အသက်စွန့်ရမှာလဲ" လို့ နားချခဲ့တယ် ။ ဒါနဲ့ ခရစ်နှစ် ၁၉၂ မှာ Lü Bu က ဒေါင်းကျော့ကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ကြံခဲ့တယ် ။ ဒေါင်းကျော့သေဆုံးပြီးနောက် ဧကရာဇ်က Lü Bu ကို "ဝမ်ဘုရင် (Marquis of Wen)" ဘွဲ့အပ်နှင်းခဲ့တယ် ။

လှည့်လည်သွားလာခြင်းနှင့် ကျော်ကြားသော မြင်း "Red Hare"

ဒေါင်းကျော့နောက်လိုက်တွေက လက်စားချေဖို့ လာတဲ့အခါ Lü Bu ဟာ ချန်အန်မြို့တော်ကနေ ထွက်ပြေးခဲ့ရတယ် ။ နောက်ပိုင်းနှစ်တွေမှာ ယွမ်ရှု၊ ယွမ်ရှောင်း၊ ကျန်းယန်း စတဲ့ စစ်သူကြီးတွေဆီ တစ်လှည့်စီ ခိုလှုံခဲ့ရတယ် ။

ဒီအချိန်မှာ Lü Bu ရဲ့ နာမည်ကျော် မြင်း "Red Hare (赤兔)" အကြောင်း ထင်ရှားလာတယ်။ ဒီမြင်းဟာ တစ်နေ့ကို လီ ၁၀၀၀ (ကီလိုမီတာ ၄၀၀ ခန့်) ပြေးနိုင်တယ်လို့ ဆိုကြတယ် ။ တခေတ်လုံးက စကားပုံတစ်ခုအရ "လူသားတွေထဲမှာ Lü Bu၊ မြင်းတွေထဲမှာ Red Hare" လို့ အဆိုရှိခဲ့တယ် ။

ယွမ်ရှောင်းလက်အောက်မှာ ရှိစဉ် ချန်ယန်ဆိုတဲ့ သူပုန်ခေါင်းဆောင်ကို တိုက်ခိုက်ရာမှာ Lü Bu ဟာ Red Hare ကိုစီးပြီး ရန်သူတပ်ကို ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့တယ် ။ ဒါပေမယ့် ယွမ်ရှောင်းက သူ့ကို မယုံကြည်တဲ့အတွက် Lü Bu ထပ်ပြေးရပြန်တယ် ။

လျူပေကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ရှုခရိုင်သိမ်းပိုက်ခြင်း

ခရစ်နှစ် ၁၉၅ မှာ Lü Bu ဟာ လျူပေဆီ အလာခံခဲ့တယ်။ လျူပေက ကြိုဆိုပြီး ခိုလှုံခွင့်ပေးခဲ့တယ် ။ ဒါပေမယ့် မကြာခင်မှာပဲ Lü Bu က လျူပေကို သစ္စာဖောက်ပြီး ရှုခရိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်တယ် ။ ဒါဟာ သူ့ရဲ့ တတိယမြောက် သစ္စာဖောက်မှုဖြစ်တယ်။

ခရစ်နှစ် ၁၉၆ မှာ ယွမ်ရှုက လျူပေကို တိုက်ခိုက်ဖို့ ဂျီလင်ဆိုတဲ့ စစ်သူကြီးကို စေလွှတ်တယ်။ Lü Bu က လျူပေဘက်က ကြားဝင်ဖျန်ဖြေဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်။ သူက စခန်းချရာနေရာမှာ လှံတိုင်တစ်ခုစိုက်ပြီး "ကျုပ်ရဲ့မြားက ဒီလှံရဲ့ အဖျားကို ထိရင် ခင်ဗျားတို့ စစ်ပြေငြိမ်းလိုက်ကြ" လို့ ပြောတယ်။ ပြီးတော့ လှံအဖျားကို မြားနဲ့ တစ်ချက်တည်း ထိမှန်အောင် ပစ်နိုင်ခဲ့တယ် ။ ဒါက သမိုင်းမှာ ကျော်ကြားတဲ့ "လှံတိုင်ပစ် ဖျန်ဖြေခြင်း" ဖြစ်တယ်။

နောက်ဆုံးနေ့ရက်များ

ခရစ်နှစ် ၁၉၈ မှာ Lü Bu က ယွမ်ရှုနဲ့ ပြန်ပေါင်းပြီး ကောင်းစေးနဲ့ လျူပေတို့ရဲ့ ပူးပေါင်းတပ်ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတယ် ။ ရှယ်ဖိုင်မြို့မှာ ဝိုင်းထားခံရပြီး ရေကြီးတဲ့ဒဏ်ကိုပါ ခံခဲ့ရတယ် ။

Lü Bu ဟာ စစ်အတွင်း အရက်သောက်သုံးခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့တယ် ။ ဒါက သူ့ရဲ့လက်အောက်ခံ ဟိုချန်၊ ဆုန်းရှန်း၊ ဝေရှု တို့ကို မကျေနပ်ဖြစ်စေပြီး သူ့ကို သစ္စာဖောက်ကာ ကောင်းစေးဘက်ကို ပြောင်းသွားကြတယ် ။ ခရစ်နှစ် ၁၉၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်မှာ Lü Bu လက်နက်ချအညံ့ခံခဲ့ပြီး ကောင်းစေးရဲ့ အမိန့်နဲ့ ကွပ်မျက်ခြင်းခံခဲ့ရတယ် ။

နိဂုံး

Lü Bu ဟာ စစ်ရေးစွမ်းရည် ထူးချွန်ပေမယ့် သစ္စာဖောက်လေ့ရှိတဲ့ စရိုက်ကြောင့် သမိုင်းမှာ နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားခဲ့တယ် ။ သူ့ကို "အကြိမ်ကြိမ် သခင်ပြောင်းသူ (Slave of Three Surnames)" လို့တောင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြတယ် ။ သူဟာ လက်အောက်ငယ်သားတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းမရှိဘဲ လူတိုင်းကို အမြဲသံသယကြီးတတ်တဲ့အတွက် နောက်ဆုံးမှာ ကျဆုံးရတာဖြစ်တယ် ။

၁၄ ရာစုက ဝတ္ထုကျော် "Three Kingdoms" မှာတော့ Lü Bu ရဲ့ ဘဝဖြစ်ရပ်တွေကို သရုပ်ဖော်ထားပြီး Diaochan ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကောင်နဲ့ အချစ်ရေးဇာတ်လမ်းတွေပါ ထည့်သွင်းဖွဲ့ဆိုထားတယ် ။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့သမိုင်းမှာတော့ Lü Bu ဟာ တရုတ်ပြည်ရဲ့ အစွမ်းထက်ဆုံး စစ်သူကြီးတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံထားရဆဲပါ။

#ဖုန်းရှီယန် #တရုတ်သမိုင်း #သုံးပြည်ထောင်ခေတ်

အထင်အမြင်လွဲခံခဲ့ရတဲ့ စောလူးမင်း

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာရာဇဝင်ကို လေ့လာဖူးသူတိုင်း စောလူးမင်းဆိုတာနဲ့ "မင်းဆိုး" "မင်းညစ်" "လောင်းကစားသမား" ဆိုတဲ့ နာမည်တွေနဲ့ပဲ မှတ်မိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်က မြစ်သားမြို့မှာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ကျောက်စာတစ်ချပ်ကြောင့် ဒီအမြင်တွေ တော်တော်လေး ပြောင်းလဲသွားခဲ့ရပါတယ် ။
စောလူးမင်းဟာ ပုဂံခေတ်ကို တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ အနော်ရထာမင်းကြီးရဲ့ သားတော်ဖြစ်ပြီး ခရစ်နှစ် ၁၀၇၇ ကနေ ၁၀၈၄ အထိ ခုနစ်နှစ်ကြာ ထီးနန်းစိုးစံခဲ့ပါတယ် ။ သူ့ရဲ့ တော်ဝင်ဘွဲ့အမည်အပြည့်အစုံကတော့ "ၐြီဝဇြာဗရဏ တြိဘုပတိ" (ကျက်သရေရှိသော မိုးကြိုးအရှင် သုံးလူ့သခင်) ဖြစ်ပါတယ် ။

ရာဇဝင်တွေက စောလူးမင်း

ရှေးရာဇဝင်ကြီးတွေဖြစ်တဲ့ ဦးကုလားရာဇဝင်နဲ့ မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်တော်ကြီးတွေမှာ စောလူးမင်းအကြောင်း ဖော်ပြရာမှာ ငယ်ငယ်က စားတော်ခွံ့မင်္ဂလာပြုတုန်းက ပြင်ထားတဲ့ ကြက်ဥကို မစားဘဲ အောက်တစ်ဆင့်က ကြက်ဥကို စားမိတဲ့အတွက် ပညာရှိတွေက "သည်မင်းသားတွင် ရွေ့မင်းစဉ်ပြတ်လတ္တံ့" လို့ ဆိုခဲ့တယ်လို့ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါတယ် ။

ဒါ့အပြင် သူ့ရဲ့ နို့စို့ဖက်ဖြစ်တဲ့ ငရမန်ကန်းနဲ့ ကြွေအန်ကစားပွဲမှာ ငရမန်က နိုင်လို့ လက်ခမောင်းခတ်တဲ့အခါ "နင် ငါ့ကို အန်တစ်ပွဲမျှနိုင်သည်ကို လက်ပမ်းပေါက်ထ၍ ခတ်သည်ကား နင်ယောက်ျားဟုတ်နိုးသော်၊ နင်စားသော ပဲခူးနှင့်ပုန်စားလေ" လို့ မိန့်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းတွေကြောင့် စောလူးမင်းဟာ လောင်းကစားသမား၊ စကားမဆင်ခြင်တတ်သူအဖြစ် သမိုင်းမှာ အထင်ကြီးခံခဲ့ရတာပါ ။

ကျောက်စာအသစ်တွေ့ရှိမှု

၂၀၁၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ မြစ်သားမြို့က ပေတောပရဟိတကျောင်းအတွင်းကနေ သမိုင်းတန်ဖိုးကြီးမားတဲ့ ကျောက်စာတစ်ချပ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ် ။ ဒီကျောက်စာဟာ ရာဇကုမာရ မြစေတီကျောက်စာထက်တောင် နှစ်ပေါင်း ၆၀ လောက် စောတဲ့ စောလူးမင်းလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၄၁၅ (ခရစ်နှစ် ၁၀၅၃) ခုနှစ်က ရေးထိုးခဲ့တဲ့ ကျောက်စာဖြစ်ပါတယ် ။

ဒီကျောက်စာဟာ စောလူးမင်းရဲ့ မိဖုရား သီရိစန္ဒာဒေဝီ (မဏိစန္ဒာ) တည်ထားခဲ့တဲ့ မဟာအနုရုဒ္ဓါဒေဝါရာမကျောင်းရဲ့ ကျောက်စာဖြစ်ပြီး ဘာသာစကား ၆ မျိုး (မွန်၊ မြန်မာ၊ ပါဠိ၊ ပျူ၊ ဂျွမ်းနဲ့ ဂုံရှမ်း) နဲ့ ရေးထိုးထားတာ တွေ့ရှိရပါတယ် ။

ဒီတွေ့ရှိမှုရဲ့ အဓိကအချက်တွေက

၁။ ပညာရေးအဆင့်အတန်း - ကျောက်စာမှာ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးနဲ့ ရေးထိုးထားတာကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် စောလူးမင်းလက်ထက်မှာ ပညာရှင်တွေ၊ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးကို တတ်ကျွမ်းသူတွေ ရှိခဲ့တယ်ဆိုတာ ပြသနေပါတယ် ။

၂။ မြန်မာစာ ပေါ်ပေါက်မှု - ဒီကျောက်စာမှာ မြန်မာစာလုံး "မလ္လစ်သာ" ကို တွေ့ရှိရတဲ့အတွက် စောလူးမင်းလက်ထက်မှာတင် မြန်မာစာ စတင်ပေါ်ပေါက်နေပြီဆိုတာကို သက်သေပြနေပါတယ် ။

၃။ စောလူးမင်းရဲ့ ပုံရိပ်အသစ် - မွန်ကျောက်စာပညာရှင် နိုင်ဘရှင်က ဒီကျောက်စာပါ အထောက်အထားတွေအရ စောလူးမင်းဟာ လောင်းကစားနဲ့ ပျော်ပါးနေတဲ့ မင်းတစ်ပါးလို့ အများထင်ထားတဲ့အချက်ဟာ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ် ။

ဘာသာပေါင်းစုံ ကျောက်စာရဲ့ အရေးပါမှု

စောလူးမင်းကျောက်စာဟာ မြစေတီကျောက်စာလိုမျိုး အကြောင်းအရာတစ်ခုတည်းကို ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးနဲ့ ရေးထိုးထားတာမျိုး မဟုတ်ပဲ၊ အကြောင်းအရာ အမျိုးမျိုးကို ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးနဲ့ ရေးထိုးထားတာ ဖြစ်ပါတယ် ။ ဒါက စောလူးမင်းလက်ထက်မှာ လူမျိုးပေါင်းစုံ အတူတကွ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ခဲ့ကြောင်းနဲ့ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးကို တတ်ကျွမ်းတဲ့ ပညာရှင်တွေ ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြနေပါတယ် ။

နိဂုံးချုပ်

စောလူးမင်းဟာ နန်းသက်တိုတောင်းပြီး မွန်သူပုန်ထလို့ စစ်ရှုံးခဲ့ရတာ အမှန်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် သူ့ကို မင်းဆိုး၊ မင်းညစ်လို့ တံဆိပ်ကပ်ပစ်လိုက်တာကတော့ မတရားဘူးလို့ ဆိုရမှာပါ။ အခုလတ်တလော တွေ့ရှိချက်တွေအရ စောလူးမင်းဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ပြီး ကျောင်းကန်ဘုရားတွေ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့တဲ့ မင်းကောင်းတစ်ပါး ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားတွေ ပေါ်ပေါက်လာနေပါတယ် ။

သမိုင်းဆိုတာ တစ်ချိန်က ရေးသားခဲ့တဲ့အတိုင်း အမြဲမှန်နေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ခေတ်အဆက်ဆက် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုအသစ်တွေအရ သမိုင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ လိုအပ်တယ်ဆိုတာကို စောလူးမင်းရဲ့ ဇာတ်လမ်းက သွန်သင်ဆုံးမနေပါတယ်။ ဆွေးနွေးချင်တာနဲ့ နောက်ထက်သိချင်ထဲအရာတွေရှိရင် com မှာ ရေးခဲ့ကျပါ။
#စောလူးမင်း #ပုဂံခေတ် #မြန်မာ့သမိုင်း #ကျောက်စာ

နှင်းဆီစစ်ပွဲများ (The Wars of the Roses)

မာတိကာ

1. နိဒါန်း
2. စစ်ပွဲ၏အမည်နှင့် သင်္ကေတများ
3. နောက်ခံသမိုင်းနှင့် အကြောင်းရင်းများ
· ပြဿနာအမွေခံ ဆဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီ
· ပြင်သစ်နှင့် အနှစ်တရာစစ်ပွဲ၏ အကျိုးဆက်
· ပဒေသရာဇ်စနစ်၏ အားနည်းချက်များ
4. ရန်ဘက်ပြုနေသော အိမ်နှစ်အိမ်၏ ထီးနန်းဆက်ခံခွင့်ပြဿနာ
5. စစ်ပွဲ၏ပထမအဆင့် (၁၄၅၅-၁၄၆၁)
· စိန့်အယ်လ်ဘန်စ် ပထမအကြိမ်တိုက်ပွဲ (၁၄၅၅)
· ဝိတ်ဖီးလ်ဒ် တိုက်ပွဲနှင့် ယောက်မြို့စားကြီး ကျဆုံးခြင်း (၁၄၆၀)
· တောင်တန် တိုက်ပွဲ (၁၄၆၁)
6. ပထမဆုံး ယောက်မင်းဆက် အက်ဒွပ် ဘုရင် (၁၄၆၁-၁၄၇၀)
7. ဘုရင်ချလုပ်သူ (Kingmaker) ၏သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဟင်နရီ ပြန်လည်နန်းတက်ခြင်း (၁၄၇၀-၁၄၇၁)
8. အက်ဒွပ် ပြန်လည်အောင်ပွဲခံခြင်း (၁၄၇၁)
· ဘားနက် တိုက်ပွဲ
· တူက်စဘူရီ တိုက်ပွဲ
9. ငြိမ်းချမ်းရေးကာလနှင့် အက်ဒွပ် ကွယ်လွန်ခြင်း (၁၄၇၁-၁၄၈၃)
10. နောက်ဆုံးအဆင့်: တတိယမြောက် ရစ်ချတ်နှင့် မျှော်စင်မှ မင်းသားလေးများ (၁၄၈၃-၁၄၈၅)
11. ဘော့စ်ဝါ့သ် ကွင်းပြင်တိုက်ပွဲနှင့် တူဒါမင်းဆက် စတင်ခြင်း (၁၄၈၅)
12. နိဂုံး

၁။ နိဒါန်း

Wars of the Roses (နှင်းဆီစစ်ပွဲများ) သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ထီးနန်းကို လုယူရန်အတွက် ပြင်သစ်နွယ်ဖွား ပလန်တာဂျနက် (Plantagenet) မင်းဆက်မှ အကိုင်းအခက်နှစ်ခုဖြစ်သော လန်ကာစတာ (Lancaster) အိမ်တော်နှင့် ယောက် (York) အိမ်တော်တို့အကြား နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်ကြာ (၁၄၅၅-၁၄၈၇) ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြည်တွင်းစစ်များ ဖြစ်သည်။ ဤစစ်ပွဲများသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့ပြီး အလယ်ခေတ်၏အဆုံးနှင့် တူဒါ (Tudor) မင်းဆက်သစ်၏ အစကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။

၂။ စစ်ပွဲ၏အမည်နှင့် သင်္ကေတများ

စစ်ပွဲ၏အမည်သည် ရန်ဘက်ပြုအိမ်နှစ်အိမ်၏ သင်္ကေတများဖြစ်သော ယောက်အိမ်တော်၏ နှင်းဆီဖြူ နှင့် လန်ကာစတာအိမ်တော်၏ နှင်းဆီနီ တို့မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် လန်ကာစတာအိမ်တော်၏ နှင်းဆီနီသင်္ကေတသည် စစ်ပွဲအတွင်းကထက် စစ်ပွဲအပြီး ဟင်နရီ တူဒါ (သတ္တမမြောက် ဟင်နရီ) အောင်ပွဲခံပြီးမှသာ ကျယ်ပြန့်စွာ စတင်သုံးစွဲလာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က လူအများစုသည် ၎င်းတို့၏ ဒေသခံမှူးမတ်များ၏ လိုဂိုသင်္ကေတများ (ဥပမာ - ဝက်ဖြူ၊ နေရောင်ခြည်) အောက်တွင်သာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ "Wars of the Roses" ဟူသော ဝေါဟာရသည် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်း စာရေးဆရာ ဆာဝေါ်လတာ စကော့ (Sir Walter Scott) ၏ ဝတ္ထုကြောင့် လူသိများလာခြင်းဖြစ်သည်။

၃။ နောက်ခံသမိုင်းနှင့် အကြောင်းရင်းများ

ပြဿနာအမွေခံ ဆဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီ

စစ်ပွဲ၏အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ဆဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီ (Henry VI) ဘုရင်၏ အားနည်းသော အုပ်ချုပ်မှုပင်ဖြစ်သည်။ ဟင်နရီသည် အသက် ၉ လအရွယ်တွင် ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကြီးပြင်းလာချိန်တွင် နိုင်ငံရေးကို စိတ်ဝင်စားမှုနည်းပါးကာ အားနည်းသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် စိတ်ကျန်းမာရေးချို့တဲ့မှုကိုပါ ခံစားခဲ့ရပြီး ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် စိတ်ကစဉ့်ကလျားဖြစ်ကာ လပေါင်းများစွာ အုပ်ချုပ်နိုင်စွမ်းမရှိဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်တွင် သူ၏ရည်မှန်းချက်ကြီးသော ပြင်သစ်မိဖုရား အန်ဂျူ၏ မာဂရက် (Margaret of Anjou) နှင့် အကြံပေးမှူးမတ်များက နိုင်ငံကို စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြရသည်။

ပြင်သစ်နှင့် အနှစ်တရာစစ်ပွဲ၏ အကျိုးဆက်

ဟင်နရီ၏ လက်ထက်တွင် အင်္ဂလန်သည် ပြင်သစ်နှင့် အနှစ်တရာစစ်ပွဲ (Hundred Years' War) ကို ဆက်လက်ဆင်နွှဲနေရဆဲဖြစ်သည်။ ဟင်နရီသည် စစ်ပွဲကိုအဆုံးသတ်ရန် ငြိမ်းချမ်းရေးကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံး ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် ကယ်လေး (Calais) မြို့မှအပ ပြင်သစ်နယ်မြေအားလုံးနီးပါးကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ဤရှုံးနိမ့်မှုသည် အင်္ဂလန်ပြည်သူများအကြား မကျေနပ်မှုကြီးမားစေခဲ့ပြီး ဘုရင်၏ဩဇာအာဏာကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။

ပဒေသရာဇ်စနစ်၏ အားနည်းချက်များ

ထိုခေတ်ကာလတွင် မှူးမတ်ကြီးများသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်တပ်မတော်များကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော အင်အားကြီးမားသူများဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤသည်ကို "ပဒေသရာဇ်စနစ်ပျက် (Bastard Feudalism)" ဟုခေါ်ပြီး မှူးမတ်များသည် ဘုရင်၏အခွင့်အာဏာကိုပင် စိန်ခေါ်နိုင်လောက်အောင် အင်အားကြီးမားလာခဲ့သည်။

၄။ ရန်ဘက်ပြုနေသော အိမ်နှစ်အိမ်၏ ထီးနန်းဆက်ခံခွင့်ပြဿနာ

ဤပြဿနာအားလုံး၏အခြေခံမှာ တတိယမြောက် အက်ဒွပ် (Edward III) ဘုရင်၏ သားမြေးများအကြား ထီးနန်းဆက်ခံခွင့် ပြဿနာပင်ဖြစ်သည်။

· လန်ကာစတာအိမ်တော် (House of Lancaster): တတိယမြောက် အက်ဒွပ်၏ တတိယမြောက်သား ဂွန်၏ ဂျွန် (John of Gaunt) မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဆဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီသည် ဤအကိုင်းအခက်မှ ဖြစ်သည်။
· ယောက်အိမ်တော် (House of York): တတိယမြောက် အက်ဒွပ်၏ စတုတ္ထမြောက်သား လန်ဂလေ၏ အယ်ဒမက် (Edmund of Langley) မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ထို့ပြင် ယောက်မြို့စားကြီး ရစ်ချတ် (Richard, Duke of York) သည် အက်ဒွပ်၏ ဒုတိယမြောက်သား (လီယွန်နယ် - Lionel of Antwerp) ၏ မျိုးဆက်မှတစ်ဆင့်လည်း ဆင်းသက်လာသောကြောင့် လန်ကာစတာအိမ်တော်ထက် ထီးနန်းဆက်ခံပိုင်ခွင့် ပိုမိုအားကောင်းသည်ဟု ယောက်ဘက်မှ ငြင်းခုံခဲ့သည်။

ဟင်နရီ၏ အုပ်ချုပ်မှုအားနည်းချက်နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများကြောင့် ယောက်မြို့စားကြီး ရစ်ချတ်သည် မိမိကိုယ်ကို ထီးနန်းအဆက်ခံထိုက်သူအဖြစ် ခံယူလာခဲ့သည်။

၅။ စစ်ပွဲ၏ပထမအဆင့် (၁၄၅၅-၁၄၆၁)

စိန့်အယ်လ်ဘန်စ် ပထမအကြိမ်တိုက်ပွဲ (၁၄၅၅)

ဟင်နရီ စိတ်ကျန်းမာရေးပြန်ကောင်းလာပြီး ယောက်မြို့စားကြီးအား ရာထူးမှဖယ်ရှားကာ သူ၏ရန်ဘက်များကို ပြန်လည်ခန့်အပ်လိုက်သောအခါ ယောက်မြို့စားကြီးသည် မိမိ၏လုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်လာသည်။ ၁၄၅၅ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ယောက်မြို့စားကြီးနှင့် ဝါဝစ်မြို့စားကြီး (Earl of Warwick) တို့သည် စိန့်အယ်လ်ဘန်စ် (St Albans) တွင် ဘုရင့်တပ်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အောင်ပွဲရခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲကို နှင်းဆီစစ်ပွဲများ၏ ပထမဆုံးတိုက်ပွဲအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ယောက်မြို့စားကြီးသည် ဘုရင်ခံ (Lord Protector) အဖြစ် ပြန်လည်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။

ဝိတ်ဖီးလ်ဒ် တိုက်ပွဲနှင့် ယောက်မြို့စားကြီး ကျဆုံးခြင်း (၁၄၆၀)

စစ်ပွဲသည် ၁၄၅၉ ခုနှစ်တွင် ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ ယောက်မြို့စားကြီးသည် အိုင်ယာလန်သို့ ခေတ္တထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင် ဝါဝစ်နှင့်အတူ ပြန်လည်ကာ နောက်သ်မတ်တန် (Northampton) တိုက်ပွဲတွင် ဟင်နရီကို ထပ်မံဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။ ယောက်မြို့စားကြီးသည် ထီးနန်းကိုတိုက်ရိုက်လုယူရန်ကြိုးစားသော်လည်း မှူးမတ်များ၏သဘောတူညီမှုမရသဖြင့် ဟင်နရီသေမှသာ ထီးနန်းဆက်ခံမည်ဟူသော သဘောတူညီချက် (Act of Accord) ကိုရယူခဲ့သည်။ သို့သော် မိဖုရား မာဂရက်က ဤသဘောတူညီချက်ကို လက်မခံဘဲ မြောက်ပိုင်းတွင် တပ်များစုဆောင်းကာ ၁၄၆၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း ဝိတ်ဖီးလ်ဒ် (Wakefield) တိုက်ပွဲတွင် ယောက်မြို့စားကြီးကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယောက်မြို့စားကြီး ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ သူ၏ခေါင်းကို ဖြတ်ကာ စက္ကူသရဖူဆောင်းပြီး ယောက်မြို့ရိုးတံခါးတွင် ပြသခဲ့သည်။

တောင်တန် တိုက်ပွဲ (၁၄၆၁)

ယောက်မြို့စားကြီး၏ သားအကြီးဆုံး အက်ဒွပ် (Edward, Earl of March) သည် ခမည်းတော်၏အရေးကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၄၆၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ယောက်ရှိုင်ယာခရိုင် တောင်တန် (Towton) ၌ နှစ်ဖက်စလုံးမှ စစ်သည် ၅၀,၀၀၀ ခန့်ပါဝင်သော သွေးထွက်သံယိုအပြင်းထန်ဆုံး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နှင်းမုန်တိုင်းကြားတွင် အက်ဒွပ်၏တပ်များက လန်ကာစတာတပ်ကို ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပြီး စစ်သည် ၂၈,၀၀၀ ခန့်သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ဤအောင်ပွဲကြောင့် အက်ဒွပ်သည် လန်ဒန်မြို့သို့ ချီတက်ကာ စတုတ္ထမြောက် အက်ဒွပ် (Edward IV) အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့သည်။ ဟင်နရီ၊ မာဂရက်နှင့် သားတော်တို့သည် စကော့တလန်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။

၆။ ပထမဆုံး ယောက်မင်းဆက် အက်ဒွပ် ဘုရင် (၁၄၆၁-၁၄၇၀)

စတုတ္ထမြောက် အက်ဒွပ်သည် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် အင်္ဂလန်၏ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူ၏အုပ်စိုးမှုသည် ပထမပိုင်းတွင် အတော်အတန်တည်ငြိမ်ခဲ့သော်လည်း သစ္စာခံမှူးမတ်များနှင့် ဆက်ဆံရေးတဖြည်းဖြည်းယိုယွင်းလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သူ့ကိုနန်းတင်ပေးခဲ့သော ဝါဝစ်မြို့စားကြီး (ဘုရင်ချလုပ်သူ - Kingmaker) နှင့် ဆက်ဆံရေးမှာ အဓိကပြဿနာဖြစ်ခဲ့သည်။ အက်ဒွပ်သည် ဝါဝစ်၏အကြံဉာဏ်ကိုမယူဘဲ အဆင့်အတန်းနိမ့်သော အဲလိဇဘက် ဝုဒ်ဗီးလ် (Elizabeth Woodville) နှင့် လျှို့ဝှက်လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သူမ၏ဆွေမျိုးများကို ရာထူးအဆင့်ဆင့်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဤအချက်က ဝါဝစ်ကို အလွန်ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။

၇။ ဘုရင်ချလုပ်သူ (Kingmaker) ၏သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဟင်နရီ ပြန်လည်နန်းတက်ခြင်း (၁၄၇၀-၁၄၇၁)

ဝါဝစ်သည် အက်ဒွပ်၏ညီ ကလရင့်စ်မြို့စား ဂျော့ခ်ျ (George, Duke of Clarence) နှင့် ပူးပေါင်းကာ ၁၄၆၉ ခုနှစ်တွင် အက်ဒွပ်ကို ပုန်ကန်ခဲ့သည်။ အက်ဒွပ်ကို ခေတ္တဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ရသည်။ မအောင်မြင်သောအခါ ဝါဝစ်သည် ပြင်သစ်သို့ထွက်ပြေးကာ မိဖုရားဟောင်း မာဂရက်နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်။ ၁၄၇၀ ခုနှစ်တွင် ဝါဝစ်သည် ပြင်သစ်အကူအညီဖြင့် အင်္ဂလန်ကိုကျူးကျော်ခဲ့ပြီး အက်ဒွပ်သည် နယ်သာလန်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ ဝါဝစ်သည် ဆဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီကို ထောင်မှထုတ်ကာ ပြန်လည်နန်းတင်ခဲ့သည်။ ဤကာလကို "ဟင်နရီ၏ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး (Readeption of Henry VI)" ဟုခေါ်သည်။

၈။ အက်ဒွပ် ပြန်လည်အောင်ပွဲခံခြင်း (၁၄၇၁)

ဘားနက် တိုက်ပွဲ

ဘာဂန်ဒီမြို့စား၏အကူအညီဖြင့် အက်ဒွပ်သည် ၁၄၇၁ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် အင်္ဂလန်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၁၄၇၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြောက်ဘက် ဘားနက် (Barnet) ၌ ဝါဝစ်၏တပ်နှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့ရာ မြူခိုးထူထပ်သော ရှုပ်ထွေးသည့်တိုက်ပွဲတွင် အက်ဒွပ်က အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ဝါဝစ် ကျဆုံးခဲ့သည်။

တူက်စဘူရီ တိုက်ပွဲ

ထိုနေ့၌ပင် မာဂရက်နှင့် သားတော် အက်ဒွပ်တို့သည် အင်္ဂလန်အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် ဆိုက်ရောက်လာခဲ့သည်။ အက်ဒွပ်သည် မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် တူက်စဘူရီ (Tewkesbury) ၌ ၎င်းတို့၏တပ်ကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လန်ကာစတာတပ်များ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ဟင်နရီ၏သားတော် အက်ဒွပ် ကျဆုံးခဲ့သည်။ မာဂရက်ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး ဟင်နရီကိုလည်း လန်ဒန်မျှော်စင်တွင် ပြန်လည်အကျဉ်းချခဲ့ကာ ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည် (အက်ဒွပ်၏အမိန့်ဖြင့် လုပ်ကြံခံရသည်ဟု ယူဆရ)။

၉။ ငြိမ်းချမ်းရေးကာလနှင့် အက်ဒွပ် ကွယ်လွန်ခြင်း (၁၄၇၁-၁၄၈၃)

တူက်စဘူရီအောင်ပွဲအပြီးတွင် အက်ဒွပ်သည် နှစ်ပေါင်း ၁၂ နှစ်ကြာ ငြိမ်းချမ်းစွာ အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၄၈၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် သူသည် အသက် ၄၀ အရွယ်၌ ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။

၁၀။ နောက်ဆုံးအဆင့်: တတိယမြောက် ရစ်ချတ်နှင့် မျှော်စင်မှ မင်းသားလေးများ (၁၄၈၃-၁၄၈၅)

အက်ဒွပ် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သူ၏ ၁၂ နှစ်အရွယ်သားအကြီးဆုံးမှာ ပဉ္စမမြောက် အက်ဒွပ် (Edward V) အဖြစ် နန်းတက်ရန်ရှိသည်။ အက်ဒွပ်၏ညီ ဂလောက်စတာမြို့စား ရစ်ချတ် (Richard, Duke of Gloucester) သည် ဘုရင်ခံအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ သို့သော် ရစ်ချတ်သည် လူငယ်ဘုရင်နှင့် သူ၏ညီငယ်ကို လန်ဒန်မျှော်စင်တွင် အကျဉ်းချခဲ့ပြီး အက်ဒွပ်၏လက်ထပ်မှုမှာ တရားမဝင်ကြောင်း ကြေညာကာ သားတော်များကို တရားမဝင်သားများအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ထီးနန်းကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ သူသည် တတိယမြောက် ရစ်ချတ် (Richard III) အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့သည်။ မျှော်စင်အတွင်းရှိ မင်းသားလေးနှစ်ပါး (Princes in the Tower) မှာ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီး ရစ်ချတ်၏အမိန့်ဖြင့် လုပ်ကြံခံရသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အများစုက ယူဆကြသည်။ ဤအဖြစ်အပျက်က ရစ်ချတ်၏လူကြိုက်များမှုကို အကြီးအကျယ်ထိခိုက်စေခဲ့သည်။

၁၁။ ဘော့စ်ဝါ့သ် ကွင်းပြင်တိုက်ပွဲနှင့် တူဒါမင်းဆက် စတင်ခြင်း (၁၄၈၅)

ဤမငြိမ်မသက်မှုများကြားတွင် လန်ကာစတာအိမ်တော်နှင့် အဝေးတော်ဆွေဖြစ်သော ဟင်နရီ တူဒါ (Henry Tudor) သည် ပြည်ပရောက် လန်ကာစတာဘက်တော်သားများ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၄၈၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် သူသည် ဝေလနယ်မှတစ်ဆင့် တပ်ဖွဲ့ငယ်တစ်ခုဖြင့် အင်္ဂလန်ကိုကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လက်စတာရှိုင်ယာခရိုင် ဘော့စ်ဝါ့သ် ကွင်းပြင် (Bosworth Field) ၌ ရစ်ချတ်၏တပ်နှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအလယ်တွင် ရစ်ချတ်၏မဟာမိတ်အချို့ (စတန်လေညီအကိုများ - Stanley brothers) က ဟင်နရီဘက်သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သဖြင့် ရစ်ချတ်၏တပ်များ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ရစ်ချတ်ကိုယ်တိုင် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ဟင်နရီသည် စစ်မြေပြင်တွင် သတ္တမမြောက် ဟင်နရီ (Henry VII) အဖြစ် ဘုရင်ကြေညာခံရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် စတုတ္ထမြောက် အက်ဒွပ်၏သမီး အဲလိဇဘက် (Elizabeth of York) နှင့် လက်ထပ်ကာ နှင်းဆီနီနှင့် နှင်းဆီဖြူကို ပေါင်းစည်းကာ တူဒါနှင်းဆီ (Tudor Rose) အဖြစ် သင်္ကေတပြုခဲ့သည်။

၁၂။ နိဂုံး

ဘော့စ်ဝါ့သ်တိုက်ပွဲသည် နှင်းဆီစစ်ပွဲများ၏ အဓိကအဆုံးသတ်ဖြစ်သော်လည်း ၁၄၈၇ ခုနှစ် စတုတ်ခ် ဖီးလ်ဒ် (Stoke Field) တိုက်ပွဲအထိ ယောက်ဘက်မှ အကြွင်းအကျန်များ၏ ပုန်ကန်မှုများ ဆက်လက်ရှိခဲ့သည်။ ဤစစ်ပွဲများသည် ပလန်တာဂျနက်မင်းဆက်ကို ချုပ်ငြိမ်းစေခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံကို နှစ်ပေါင်း ၁၁၇ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်မည့် တူဒါမင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်စေခဲ့သည်။ တူဒါမင်းဆက်လက်ထက်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသည် အားကောင်းသော ဗဟိုအာဏာစနစ်ကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပြီး အလယ်ခေတ်ကာလကို ကျော်လွှားကာ ခေတ်သစ်ကမ္ဘာသို့ ခြေလှမ်းစတင်နိုင်ခဲ့သည်။

#နှင်းဆီစစ်ပွဲများ #အင်္ဂလန်သမိုင်း #ဗဟုသုတ #သမိုင်း #ပလန်တာဂျနက် #တူဒါမင်းဆက် #စတုတ္ထမြောက်အက်ဒွပ် #တတိယမြောက်ရစ်ချတ်