Mufti Muhammad Nurullah

https://youtu.be/p8wF6SdqmaI?si=FSM6xqe416tixgkC

#ဒိုအာယူနွတ်စ်၏ရှင်းလင်းချက်#မွဖ်သီနူရွလ္လာဟ် ***inurullah #မွဖ်သီနူရွလ္လာဟ် ***i nurullah myanmar #ဗယာန် 2026မွဖ်သီမုဟမ္မဒ်နူရွလ္လာဟ် B.E ( Civil ) မဒါးဗလီ(၁၃၆)လမ်းနှင့်လမ်း - ၄၀ ဗလီရှေ့.....

“နဟ်ဝ်” “ဆွရ်ဖ်” ပညာရပ်တွေနဲ့ပါတ်သက်ပြီး အင်မတန် ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင်သလို ပညာအရည်အချင်းအလွန်ကောင်းတဲ့ ဆရာ တစ်ပါးဖြစ်တဲ့ ဂျာမေအဟ် ဇွီယာအွလ်ကုရ်အာန်ရဲ့ ဟဒီးဆ်ကျမ်းပြဆရာ မွဖ်သီ နူရွလ်အမီးန် (ကာစေမီ) ရဲ့ သင်တန်းဖြစ်ပါတယ်။
မော်လဝီကျောင်းသားများနဲ့ မော်လဝီပြီးထားပြီးနောက် ပြန်လေ့လာချင်သူတွေအတွက် အလွန်အကျိုးရှိမယ့် တက်ရောက်သင့်တဲ့ သင်တန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

မနေ့က ကျွန်တော်ရေးခဲ့တဲ့ သမိုင်းမှာ “ဇာသေစလာစိလ်” စစ်ပွဲ battle of chains က လက်ရှိ ကူဝိတ်နိုင်ငံ ကာဇွေမဟ် ဒေသမှာ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ အဲ့ဒီမှာ ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ က ပါရှန် စစ်သူကြီး ဟုရ်မုဇ်ကို အနိုင်ရခဲ့တယ်။ ဒါဟာ ပါရှန်းဒေသကို ဆွာဟာဗဟ်တို့ ပထမဆုံး အောင်နိုင်မှု ရပြီး ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့တယ်။
အဲ့ဒီနေရာနဲ့ ဟောမုဇ်ရေလက်ကြားနဲ့ အတော်လေး အလှမ်းဝေးတယ်။ ဒီအတွက် ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န် ဝလီးဒ်ؓ က ပါရှန်းထဲကို ရှေ့ဆက်တိုးဝင်သွားပေမယ့် ရေလက်ကြားနေရာအထိတော့ မရောက်ခဲ့ဘူး။

အဲ့ဒီနောက်ပိုင်းမှာ ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ က ဟဂျ်သွားလုပ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒပြင်းပြပြီး ဘယ်သူ့ကိုမှ အသိမပေးဘဲ မက္ကာဟ်ကို ရုပ်တရက် ထွက်လာလိုက်တယ်။ ဟဂျ်ပြီးနောက် အီရတ်ကို ပြန်သွားခဲ့တယ်။ ဒါကို ဟဇရသ် အဗူဗကရ် ဆွိဒ္ဒီးက်ؓ သိသွားတဲ့အခါ နောက်နောက် အဲ့ဒီလို မထွက်လာဖို့ ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ သခင်ကို စာရေးအကြောင်းကြားခဲ့တယ်။

အဲ့ဒီနောက်ပိုင်းမှာ ရှားမ် ဆီရီယားနယ်စပ်မှာ ပြင်းထန်တဲ့ စစ်ပွဲတွေ ဖြစ်နေတယ်။ အဲ့ဒီနေရာမှ ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ လို ပုဂ္ဂိုလ် ပိုပြီး လိုအပ်နေတယ်။ အဲ့ဒီအတွက် ဟဇရသ် အဗူဗကရ် ဆွိဒ္ဒီးက်ؓ က ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ ကို ရှားမ် နယ်စပ်ကို ရွှေ့ပြောင်း တာဝန်ပေးလိုက်တယ်။

ပါရှန်းဖက်မှာ ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ မရှိတဲ့နောက်ပိုင်း ဆက်ပြီး တာဝန်ယူခဲ့တာက ဟဇရသ် မုစန်နား ဗင်န်ဟာရိစဟ် ؓ ဖြစ်တယ်။ ဟဇရသ် မုစန်နား ဗင်န်ဟာရိစဟ် ؓ ဟာ တော်တော်လေး ရှေ့ဆက်ပြီး ကြိုးပမ်းခဲ့တယ်။ ပါရှန်းတွေရဲ့ ပုန်ကန်မှုတွေကိုလည်း ရင်ဆိုင် တွန်းလှန်ခဲ့တယ်။ အခက်အခဲများစွာကို ရင်ဆိုင်ကြိုပမ်းရင်း ဟဇရသ် မုစန်နား ဗင်န်ဟာရိစဟ်ؓ ဟာ ကွယ်လွန်သွားရှာခဲ့တယ်။ အီရတ် အီရန် ဒေသတွေကို အောင်နိုင်ခြင်းမှာ ဟဇရသ် မုစန်နား ဗင်န်ဟာရိစဟ်ؓ ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ တော်တော်လေး အရေးပါလှတယ်။

အဲ့ဒီအချိန် ဟဇရသ် အုမရ်ؓ ရဲ့ ခေလာဖသ် ရဲ့ ကာလကို ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်တယ်။ ဟဇရသ် အုမရ်ؓ ဟာ ဟဇရသ် မုစန်နား ဗင်န်ဟာရိစဟ်ؓ ရဲ့နေရာမှာ ဟဇရသ် စအဒ်ဗင်န်အဗီဝကားဆွ်ؓ ကို တာဝန်ပေးခဲ့တယ်။
နောက်ဆုံး ဟဇရသ် ဟဇရသ် စအဒ်ဗင်န်အဗီဝကားဆွ်ؓ ဦးဆောင်နေတဲ့ အချိန်မှာ ကာဒီစီယဟ် စစ်ပွဲဖြစ်ခဲ့တယ်။ ကာဒီစီယဟ်စစ်ပွဲဟာ ပါရှန်း အင်ပါယာကို လုံးဝ ချည့်နဲ့ ပြုန်းတီးစေခဲ့တယ်။
ပါရှန်းတို့ရဲ့ နန်းစိုက်မြို့ကိုပါ အောင်နိုင်ခဲ့တယ်။

ပါရှန်းဘုရင် ကိစ်ရာရဲ့ သရဖူနဲ့ လက်ကောက်ဟာ ဟဇရသ် အုမရ်ؓ ဆီရောက်လာတယ်။ တစ်ချိန်က တမန်တော်မြတ် ﷺ ဟိဂျ်ရသ် ခရီးစဉ်မှာ တမန်တော်မြတ် ﷺ ကို ဖမ်းဆီးဖို့လာတဲ့ စုရာကဟ်ဗင်န် မာလိက်ؓ ကို တမန်တော်မြတ် ﷺ ကြိုတင်ပြောခဲ့တဲ့စကား ပြန်အောက်မေ့ကြတယ်။ တမန်တော်မြတ် ﷺ ရဲ့ မုအ်ဂျေဇဟ် ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တယ်။
ဟဇရသ် အုမရ်ؓ က စုရာကဟ် ဗင်န် မာလိက်ؓ ကို အဲ့ဒီသရဖူနဲ့ လက်ကောက်ကို ဝတ်ခိုင်းပြီး ဝံ့ကြွားစွာ သက်ဗီးရ်ဆိုခိုင်းခဲ့တယ်။
နောက်ဆုံးမှာ ပါရှန်း အိမ်ရှေ့မင်းသား ဟုရ်မုဇာန်းပါ ဖမ်းဆီးခံရပြီး ဟဇရသ် အုမရ်ؓ ရှေ့ရောက်လာတယ်။ ဒီအိမ်ရှေ့မင်းသားက ဟဇရသ် အနတ်စ် ؓ ရဲ့ အစ်ကိုဟဇရသ် ဗရားအ် ဗင်န် မာလိက်ؓ ကို ရှဟီးဒ် လုပ်ခဲ့သူဖြစ်တယ်။ ပါရှန်း အိမ်ရှေ့မင်းသား ဟုရ်မုဇားန်က ဟဇရသ် အုမရ်ရဲ့ အရှေ့ရောက်တော့ ရေသောက်ဖို့ ရေတောင်းတယ်။ ရေယူလာပေးတော့ သူက ရေသောက်နေတဲ့ အချိန် သတ်ခံရမှာ စိုးလို့ မသောက်ရဲဘူးလို့ ပြောတယ်။ ဟဇရသ် အုမရ်ؓ က لابأس علیک حتی تشربه မင်း ရေမသောက်ရသေးမချင်း ဘာမှ စိတ်မပူနဲ့ လို့ ကတိပေးလိုက်တယ်။ သူက ချက်ချင်းပဲ ရေခွက်ကို ပစ်ချပြီး ရေတွေ သွန်လိုက်တယ်။
ဒီ အိမ်ရှေ့မင်းသားက လှည့်စားလိုက်တာ ဖြစ်တယ်။ သို့ပေမယ့် ဟဇရသ် အနတ်စ်ؓ ကိုယ်တိုင်ကော ဟဇရသ် ဇုဘိုင်းရ်ؓ တို့ကပါ သူ့ကို သတ်ခွင့်မရှိတော့ဘူးလို ဟဇရသ် အုမရ်ကို တင်ပြကြတယ်။
နောက်ဆုံး ဟဇရသ် အုမရ်ؓ က မိမိကတိစကားအတိုင်း သူ့ကို လွတ်ငြိမ်းပေးလိုက်တယ်။ ပြီးတော့အစ္စလာမ်ဖက်ကို ဖိတ်ခေါ်တယ်။ မင်းသား ဟုရ်မုဇာန်က ချက်ချင်းပဲ အစ္စလာမ် သာသနာကို လက်ခံလိုက်တယ်။ ဟဇရသ် အုမရ်ؓ က ဝမ်းသာပြီး ဟုရ်မုဇာန်ကို ဒိရ်ဟမ် ၂၀၀၀ နဲ့ မဒီနဟ်မှာ အိမ်တစ်လုံး ချီးမြှင့်လိုက်တယ်။
تاریخ امت مسلمہ
‏မှ ကောက်နှုတ် တင်ပြပါတယ်

မွဖ်သီ နူရွလ္လာဟ် B.E (Civil)

ဒီတလောမှာ “ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား” ဆိုတာ သတင်းတွေမှာ ရေပန်းအစားဆုံး စကားလုံးဖြစ်တယ်။
ဟောမုဇ် ရဲ့ အသံထွက်အမှန်က “ဟုရ်မုဇ်” ဖြစ်တယ်။ “ဟုရ်မုဇ်” ဆိုတာ အဲ့ဒီ နယ်ပယ်တဝိုက်မှာ အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ ပါရှန်း စစ်သူကြီး တစ်ယောက်ရဲ့ နာမည် ဖြစ်တယ်။

စစ်သူကြီး ဟုရ်မုဇ်က တော်တော်ကို ဆိုးသွမ်းသူ ဖြစ်တယ်။ ပြည်သူတွေ အပေါ်မှာလည်း တော်တော် နိုင်ထက်စီးနင်း လုပ်တယ်။ နောက်ဆုံး လူတွေက သူ့ကို မုန်းလွန်းလို့ သူ့နာမည်ကို လူတွေပါးစပ်ဖျားထဲမှာ အဆဲစကားလုံးအဖြစ် အသုံးပြုကြတယ်။

အဲ့ဒီလိုနဲ့ ဟိဂျ်ရီ ၁၂ ခုနှစ်မှာ ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ ရဲ့ စစ်တပ်က အဲ့ဒီဒေသအနားကို ရောက်သွားတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်က ဟဇရသ် အဗူဗကရ် ဆွိဒ္ဒီးက် (ရသွေ့) ရဲ့ ခေလာဖသ်ကာလ ဖြစ်တယ်။

ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ က ဟုရ်မုဇ်ဆီ ဒီလို စာပို့လိုက်တယ်။ “အစ္စလာမ်သာသနာကို လက်ခံလိုက်ပါ (သို့မဟုတ်) အခွန်ပေးဆောင်ပြီး အစ္စလာမ့်အင်ပါယာအောက်ထဲ ဝင်လိုက်ပါ။ ပြန်ပြီးတိုက်ခိုက်မယ်ဆိုရင် ခင်ဗျား အရက်ကြိုက်တာထက်ပိုပြီး ကျုပ်တို့က အလ္လာဟ်လမ်းမှာ တိုက်ခိုက်ရတာကို ပိုနှစ်သက်တဲ့သူတွေဖြစ်တယ်။”

ဟုရ်မုဇ်က ချက်ချင်းပဲ ပြန်တိုက်ခိုက်မယ်ဆိုပြီး သူကိုယ်တိုင်ကော သူ့ရဲ့ လက်ရွေးစင်တိုက်ခိုက်ရေးသမားတွေကော အုပ်စုလိုက် ထွက်လာခဲ့တယ်။ သူ့စစ်သားတွေကို ရှုံးတဲ့အခါ ထွက်မပြေးရအောင် သံကြိုးတွေ ချည်ပေးထားတယ်။ အဲ့ဒီအတွက် စစ်ပွဲနာမည်က “ဇာသုစ်စလာစိလ်” လို့ ကျော်ကြားခဲ့တယ်။ “စလာစိလ်” ဆိုတာ အရဗီလို သံကြိုး၊ ချိန်းကြိုးတွေလို့ အဓိပ္ပါယ် ရတယ်။

ဒီစစ်ပွဲက မွတ်စ်လင်မ်တွေနဲ့ ပါရှန်းတွေကြားမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးစစ်ပွဲဖြစ်တယ်။ စစ်မြေပြင်မှာ ဟဇရသ်ခါလိဒ်ဗင်ဝလီးဒ် (ရသွေ့) နဲ့ ဟုရ်မုဇ် တို့မြင်းကိုယ်စီ စီးပြီး ထိပ်တိုက် စီးချင်းထိုးကြတယ်။ ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ က ဟုရ်မုဇ်ကို လုံးဝ လှုပ်မရအောင် ဆွဲချုပ်လိုက်တယ်။ အဲ့ဒီအချိန် ဟုရ်မုဇ်ရဲ့ ဘက်တော်သား တစ်ယောက်က ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ ဆီ ပြေးဝင်လာတယ်။ အနားမှာ ရှိနေတဲ့ ဆွဟာဗီ ဟဇရသ် ကအ်ကာအ်ဗင်န်အမရ်ؓ က ချက်ချင်းပဲ သူ့ကို တားဆီး ရှင်းလင်းလိုက်တယ်။ နောက်ဆုံးမှာ ဟဇရသ် ခါလိဒ်ဗင်န်ဝလီးဒ်ؓ ရဲ့ လက်ထဲမှာပဲ ဟုရ်မုဇ်က အဆုံးသတ်သွားရတယ်။ ဟုရ်မုဇ်ရဲ့ ဘက်တော်သားတွေလည်း သံကြိုးတွေကို ချိုးဖြတ်ပြီး ထွက်ပြေးသွားကြကုန်တယ်။

ဒါဟာ ပါရှန်းဒေသအချို့ကို ပထမဆုံး အောင်နိုင်မှု ရခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်။
ဆွဟာဗဟ်တွေဟာ ဒေသတွေကို အောင်နိုင်တဲ့အခါ နာမည်တွေပြောင်းပစ်တာ၊ ဒေသရဲ့ယဉ်ကျေးမှုတွေကို ဖျောက်ဖျက်တာတွေ လုပ်လေ့မရှိဘူး။

ဒီရေလက်ကြားရဲ့ နာမည်က ဟောမုဇ် ဖြစ်တာ တချို့က ဒီစစ်သူကြီးကို အစွဲပြုပြီးထားတာလို့ ပြောသလို တချို့က ဟုရ်မုဇ်ဆိုတဲ့ ဇိုရိုအက်စတာတို့ရဲ့ ဘုရားနာမည်ကို အစွဲပြုပြီးထားတာ လို့လည်း ဆိုကြတယ်။

အစ္စလာမ့်သမိုင်းနဲ့ ဆွဟာဗဟ်တွေရဲ့ ရဲရင့်မှုကို သိရလေအောင် တင်ပြရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

မွဖ်သီ နူရွလ္လာဟ် B.E (Civil)