25/05/2026
၁။ "Nanoscience and Nano technology"
- နာနိုစကေး (nanoscale) က ဘယ်လောက်အထိ သေးငယ်သလဲဆိုတာကို သိရပါမယ်။
ဘယ်ဘက်အစွန်းမှာရှိတဲ့ "Atom (0.1 nm)" ကနေစပြီး ညာဘက်အစွန်းက "Hair (60 µm)" အထိ ဆက်စပ်မှုတွေကို ပိုမိုထင်ရှားတဲ့ မြှားအမှတ်အသားတွေနဲ့ ပြသထားပါတယ်။
A strand of human hair: ~80,000 to 100,000 nm wide.
A sheet of paper: ~100,000 nm thick.
A red blood cell: ~7,000 to 8,000 nm in diameter.
DNA double helix: ~2.5 nm wide.
A single water molecule: ~0.3 nm wide.
"သင့်ဆံပင်တစ်ပင်ရဲ့ အကျယ်က နာနိုမီတာ ၅၀,၀၀၀ လောက်ရှိပါတယ်" ဆိုတဲ့ နှိုင်းယှဉ်ချက်လေးတစ်ခုကို ပိုမိုမြင်သာတဲ့ ရုပ်ပုံလေးနဲ့အတူ ထည့်သွင်းပေးထားပါတယ်။
Nanoscience နဲ့ Nanotechnology ဆိုတာ အက်တမ် (atoms) နဲ့ မော်လီကျူး (molecules) အဆင့်လောက်အထိ အလွန်သေးငယ်တဲ့ အရာဝတ္ထုတွေကို ကိုင်တွယ်၊ လေ့လာ၊ တီထွင်ရတဲ့ ဘာသာရပ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနှစ်ခုဟာ သီးခြားစီမဟုတ်ဘဲ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေပါတယ်—Nanoscience က အခြေခံသီအိုရီတွေကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး Nanotechnology က အဲဒီသီအိုရီတွေကို လက်တွေ့အသုံးချ ပစ္စည်းတွေဖြစ်အောင် ဖန်တီးတာပါ။
ဒီဘာသာရပ်မှာ အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါ အပိုင်း ၄ ပိုင်းကို နက်နက်နဲနဲ လေ့လာကြရပါတယ်။
၁။ Nanomaterials (နာနိုပစ္စည်းများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို လေ့လာခြင်း)
နမူနာအားဖြင့် ကာဗွန် (Carbon) ကို သာမန်အတိုင်းဆိုရင် ခဲတံဆွဲတဲ့ ခဲသား (Graphite) အဖြစ် မြင်တွေ့ရပေမယ့်၊ သူ့ကို နာနိုအဆင့် ပုံဆောင်ခဲ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြောင်းလဲလိုက်တဲ့အခါ ထူးခြားတဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရလာပါတယ်။ အဲဒါတွေကို အဓိက လေ့လာရပါတယ်-
Carbon Nanotubes: ကာဗွန်အက်တမ်တွေကို ပြွန်ချောင်းလေးတွေဖြစ်အောင် လိပ်ထားတဲ့ ပုံစံပါ။ သံမဏိထက် အဆပေါင်းများစွာ ပေါ့ပါးပြီး ပိုမိုခိုင်ခံ့တဲ့အပြင် လျှပ်စစ်စီးကူးမှုလည်း ကောင်းမွန်ပါတယ်။
Fullerenes (Buckyballs): ကာဗွန်အက်တမ် ၆၀ ကို ဘောလုံးပုံစံ ဖွဲ့စည်းထားတာဖြစ်ပြီး ဆေးဝါးသယ်ဆောင်တဲ့နေရာတွေမှာ သုံးပါတယ်။
Quantum Dots: အလင်းရောင်နဲ့ ထိတွေ့ရင် အရောင်အမျိုးမျိုး တောက်ပနိုင်တဲ့ နာနိုအဆင့် semiconductor (တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်း) အမှုန်လေးတွေ ဖြစ်ပြီး ခေတ်ပေါ် TV screen (QLED) တွေမှာ သုံးပါတယ်။
၂။ Characterization Tools (နာနိုအဆင့်ကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးသည့် ကိရိယာများ)
နာနိုအဆင့်မှာ ရှိတဲ့အရာတွေဟာ သာမန် optical microscope (အလင်းသုံးအဏုကြည့်မှန်ပြောင်း) တွေနဲ့ ကြည့်လို့မမြင်ရပါဘူး။ ဒါကြောင့် သူတို့ကို မြင်နိုင်၊ တိုင်းတာနိုင်ဖို့ အဆင့်မြင့် နည်းပညာသုံး ကိရိယာတွေအကြောင်း လေ့လာရပါတယ်-
Scanning Electron Microscope (SEM): အီလက်ထရွန်တန်းတွေကို သုံးပြီး ပစ္စည်းတွေရဲ့ မျက်နှာပြင် ပုံသဏ္ဌာန်ကို အသေးစိတ် ပုံဖော်ပေးတာပါ။
Transmission Electron Microscope (TEM): အီလက်ထရွန်တွေကို ပစ္စည်းရဲ့အတွင်းထဲအထိ ဖြတ်သန်းသွားစေပြီး အက်တမ်တွေရဲ့ စီစဉ်ဖွဲ့စည်းပုံအထိ မြင်ရအောင် ကြည့်တာပါ။
Atomic Force Microscope (AFM): အလွန်သေးငယ်တဲ့ အပ်ဖျားလေးတစ်ခုနဲ့ ပစ္စည်းရဲ့မျက်နှာပြင်ကို ထိတွေ့ရွေ့လျားစေပြီး နာနိုအဆင့် flat ဖြစ်မဖြစ် (သို့) ပုံသဏ္ဌာန်ကို တိုင်းတာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ Nanofabrication (နာနိုပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ပုံ နည်းလမ်းများ)
နာနိုအဆင့် ပစ္စည်းတွေကို ဘယ်လိုပုံဖော် ထုတ်လုပ်မလဲဆိုတဲ့ ချဉ်းကပ်ပုံ (Approach) ၂ မျိုးကို လေ့လာရပါတယ်-
Top-Down Approach: ပစ္စည်းအကြီးကြီးတစ်ခုကို နာနိုအဆင့်အထိ သေးငယ်သွားအောင် ဖြတ်တောက်၊ ပုံဖော်တဲ့ နည်းလမ်းပါ။ (ဥပမာ- Computer chips တွေထဲက နာနိုကွန်ပျူတာ ထရန်စစ်စတာတွေကို လေဆာနဲ့ ပုံဖော်တာမျိုး)
Bottom-Up Approach: အက်တမ်နဲ့ မော်လီကျူးလေးတွေကို ဓာတုဗေဒနည်းအရ တစ်ခုချင်းစီ စုစည်းပြီး မိမိလိုချင်တဲ့ နာနိုဖွဲ့စည်းပုံရအောင် အောက်ခြေကနေ အထက်ကို တည်ဆောက်ယူတဲ့ နည်းလမ်း ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ Applications of Nanotechnology (လက်တွေ့ အသုံးချမှုများ)
ဒီဘာသာရပ်ဟာ ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒနဲ့ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တွေ အားလုံး ဆုံတွေ့တဲ့ ဘာသာရပ် (Interdisciplinary) ဖြစ်တာမို့ နယ်ပယ်စုံမှာ အသုံးချပုံတွေကို လေ့လာရပါတယ်-
Medicine (Targeted Drug Delivery): ဆေးဝါးတွေကို နာနို capsule လေးတွေထဲ ထည့်သွင်းပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ပျက်စီးနေတဲ့ ဆဲလ် (ဥပမာ- ကင်ဆာဆဲလ်) ဆီကို တိုက်ရိုက်ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတဲ့ စနစ်တွေကို လေ့လာရပါတယ်။
Energy: ပိုမိုပေါ့ပါးပြီး စွမ်းအင်သိုလှောင်မှုအားကောင်းတဲ့ Lithium-ion ဘက်ထရီတွေ၊ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ကို ပိုမို စုပ်ယူနိုင်တဲ့ Solar cells တွေ ထုတ်လုပ်ဖို့ လေ့လာရပါတယ်။
Catalysis (ဓာတ်ကူပစ္စည်း): နာနိုအမှုန်တွေဟာ Surface area (မျက်နှာပြင်ဧရိယာ) အလွန်ကျယ်ပြောသွားတဲ့အတွက် ဓာတုဗေဒဖြစ်စဉ်တွေကို အဆပေါင်းများစွာ ပိုမိုမြန်ဆန်စေတဲ့ ဓာတ်ကူပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးချပုံကို လေ့လာရပါတယ်။
ဒါ့ကြောင့် Nanoscience and nanotechnologyသည်ဝတ္ထုတွေကို နာနိုအဆင့်အထိ သေးငယ်အောင် လုပ်လိုက်တဲ့အခါ ၎င်းတို့ရဲ့ Physical, Chemical နဲ့ Optical ဂုဏ်သတ္တိတွေ ဘာကြောင့် ထူးခြားဆန်းပြားစွာ ပြောင်းလဲသွားလဲ ဆိုတာကို အဖြေရှာပြီး၊ အဲဒီအချက်ကို အခြေခံကာ လူသားတွေအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ နည်းပညာတွေ ဖန်တီးဖို့ လေ့လာရတဲ့ ဘာသာရပ် ဖြစ်ပါတယ်။
