07/02/2026
https://www.facebook.com/100053828408825/posts/1446232060514394/?mibextid=rS40aB7S9Ucbxw6v
မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် တိုင်းရင်းသားနယ်မြေများ၏ နိုင်ငံရေးအလှည့်အပြောင်းများတွင် အဓိကကျခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်များစွာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ယနေ့ အပိုင်း (၄၁) မှာတော့ ပင်လုံညီလာခံကို ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) အဖွဲ့မှ ဖဒိုဝိရီကျော်၊ စောစံကေးနှင့် ဦးချစ်တီး တို့နဲ့အတူ လည်းလေ့လာသူအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် အခြေခံအုတ်မြစ်ချခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည့် သထုံဦးလှဖေ "ဖြားဗွာလှဖေ" အကြောင်း တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။
ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဦးလှဖေကို ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၌ ဖွားမြင်ခဲ့ပါတယ်။ မိဘများမှာ ဦးဒွန်းနှင့် ဒေါ်နန်းဆီးတို့ ဖြစ်ကြပြီး မွေးချင်း (၃) ဦးအနက် အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်ပါတယ်။ သူသည် ဘဝခရီးတစ်လျှောက်တွင် အိမ်ထောင်သုံးဆက် ရှိခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးအိမ်ထောင်ဖက်မှာ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ကျောက္ကဆျားရွာမှ ဒေါ်ဟုံဗဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်း၏ သားသမီးများအနက် သားဖြစ်သူ ဦးခွန်စံလွင် ဟာဆိုရင် ယနေ့ခေတ် ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
ဦးလှဖေသည် မိမိ၏ ဇာတိမြေနှင့် မော်လမြိုင်မြို့တို့တွင် အခြေခံပညာ ဆည်းပူးခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဂုဏ်ထူးဘွဲ့ (B.Sc Hons) ကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ထို့နောက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်သို့ ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေဘွဲ့ (B.L) ကို ရရှိခဲ့သည့်အတွက် ထိုခေတ်ကာလ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များအကြားတွင် အလွန်ရှားပါးသည့် ပညာတတ် ရှေ့နေတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများကြားတွင် ဦးလှဖေသည် အရေးပါသော အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၃ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးကြေညာပြီးနောက်တွင် သစ်တောနှင့် သတ္တုဝန်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ ဤသည်မှာ ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အတွေ့အကြုံများကို ပိုမိုရင့်ကျက်စေခဲ့သည့် ကာလတစ်ခုပင် ဖြစ်ပါတယ် ။
ဦးလှဖေသည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် "ပအိုဝ်းတောင်သူအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်" ကို မိမိ၏ ဇာတိမြေ သထုံမြို့၌ အောင်မြင်စွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ထို့အပြင် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ၌ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သမိုင်းဝင် ပင်လုံညီလာခံသို့လည်း လေ့လာသူအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းသည် ဒေသတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်များကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီး အမျိုးသားရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအခန်းကဏ္ဍများတွင် ပိုမိုဦးဆောင် ပါဝင်လာခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်အတွင်း ဒေသတွင်း အပြောင်းအလဲများအပြီးတွင် ဦးလှဖေသည် ပအိုဝ်းလူမျိုးများအတွက် သီးသန့်ရပ်တည်မည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းသည် မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ငွေကျပ် (၁၅) သိန်းကို အသုံးပြုကာ လိုအပ်သည့် လက်နက်များ ဖြည့်တင်းပြီး "ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ)" ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဤနေ့ရက်သည် ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုအတွက် အလွန်အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေ့ရက်တစ်ရက်ပင် ဖြစ်ပါတယ်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဦးလှဖေ ဦးဆောင်သော အဖွဲ့သည် ထိုစဉ်က အစိုးရ၏ မူဝါဒအရ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ကာ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့ပါတယ်။ ထို့နောက် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဥပဒေတွင်းမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ၎င်း၏ "ပအမဖ" အဖွဲ့မှ အမတ်သုံးဦး ရွေးကောက်ခံခဲ့ရပြီး ဦးလှဖေကိုယ်တိုင်လည်း ပါလီမန်အမတ်အဖြစ် လူထုကို ကိုယ်စားပြုခွင့် ရရှိခဲ့ပါတယ်။
၁၉၆၁ ခုနှစ် တောင်ကြီးညီလာခံတွင် ဦးလှဖေသည် တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများနှင့် "ဖက်ဒရယ်မူ" ဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းမှုများ၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်အရေးဆိုခဲ့ပါတယ်။ ထို့နောက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းသားကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူကာ ရန်ကုန်မြို့၌ လူထုတစ်သိန်းကျော် တက်ရောက်သည့် ဆန္ဒပြပွဲကို ဦးဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ထိုပွဲတွင် အမျိုးသားစာဆိုကြီး ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း နှင့်အတူ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားတန်းတူရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လူထုအင်အားကို ထင်ထင်ရှားရှား ပြသနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်အထိ ဦးလှဖေသည် (၇) နှစ်ကြာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ ယုံကြည်ချက်မှာ ယိုင်နဲ့သွားခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မိမိယုံကြည်ရာ နယ်မြေများသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် "ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး" (ရလလဖ) ၌ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ချိန်အထိ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။
ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများအတွက် တစ်ဘဝလုံး မြှုပ်နှံခဲ့သည့် ဦးလှဖေသည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ပင်တွန်ရွာ၌ ရင်ကြပ်ရောဂါဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းချန်ထားခဲ့သည့် အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ယနေ့တိုင် ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့၏ ဂုဏ်ဆောင်သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရစ်နေဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးလှဖေ (ခေါ်) ဖြားဗွာလှဖေ၏ ဘဝခရီးလမ်းသည် ခေတ်ပညာတတ် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် မိမိယုံကြည်ချက်အပေါ် မမှိတ်မသုန် ရပ်တည်သွားပုံကို ထင်ဟပ်နေပါတယ် ဖြစ်ပါတယ် တယ်။ သူသည် လန်ဒန်ပြန် ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း သက်သောင့်သက်သာရှိသော ဘဝကို မရွေးချယ်ဘဲ ပင်လုံညီလာခံမှသည် တောတောင်အနှံ့ တိုင်းရင်းသားတန်းတူရေးအတွက် ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော လမ်းစဉ်ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ် တယ်။
၎င်း၏ ဘဝကပေးသော အဓိကသင်ခန်းစာမှာ "အမျိုးသားရေးလုပ်ငန်းသည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအကျိုးစီးပွားထက် သာလွန်ရမည်" ဆိုသည့် အချက်ပင် ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးဆိုသည်မှာ ရာထူးအာဏာထက် မိမိလူမျိုးနှင့် တိုင်းပြည်အပေါ် ထားရှိသော "သစ္စာတရား" သာလျှင် အဓိကဖြစ်ကြောင်း ဦးလှဖေ၏ ဘဝက သက်သေပြနေပါတယ်။
အပိုင်း (၄၂) ဆက်ရန်.....
#မောင်စွယ်စုံကျမ်း #ဗဟုသုတ #သမိုင်းကပေးတဲ့ဘဝသင်ခန်းစာများ #အပိုင်း၄၁ #ဦးလှဖေ #ပအိုဝ်းခေါင်းဆောင် #ပင်လုံညီလာခံ #ဦးခွန်စံလွင်
