03/08/2026
ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းထားတဲ့ မိဘများ နားလည်ပေးသင့်တဲ့ ကိစ္စတချို့ ရှိပါတယ်။
၁။ မိမိရင်သွေးကို သင်တဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမရဲ့ ဖုန်းနံပါတ်ကို တောင်းရင် ကျောင်းက မပေးတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ဆရာ၊ ဆရာမရဲ့ စာသင်ကြားမှုကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေနိုင်လို့၊
(ခ) ဆရာ၊ ဆရာမရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ချိန်ကို ကျူးကျော်မိသလို ဖြစ်နိုင်လို့၊
(ဂ) ကျောင်းက ခွင့်မပြုနိုင်တဲ့ မိမိရင်သွေးကို ကျူရှင်ခေါ်သင်တာမျိုးကို တားဆီးနိုင်ဖို့၊
(ဃ) မလိုလားအပ်တဲ့ ဆက်နွယ်မှုတွေ ဖြစ်မလာစေဖို့တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - မိမိရင်သွေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ အသေးစိတ် ဆွေးနွေးလိုရင် ကြိုတင် Appointment ရယူပြီး ကျောင်းတွင် သွားရောက်ဆွေးနွေးရမှာပါ။
၂။ မိမိရင်သွေးနဲ့ တခြားကလေး ရန်ဖြစ်ကြရင် တစ်ဘက်မိဘ ဖုန်းနံပါတ်ကို တောင်းရင် ကျောင်းက မပေးတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က)မိဘအချင်းချင်း တိုက်ရိုက်ပြောဆိုရာကနေ စိတ်လိုက်မာန်ပါဖြစ်ပြီး ပြဿနာပိုကြီးသွားနိုင်လို့၊
(ခ)ကျောင်းရဲ့ ကြားဝင်ဖြေရှင်းပေးမှုကသာ ပိုမိုမျှတပြီး ကလေးတွေရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုကို လျော့ကျစေနိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကျောင်းအုပ်ကြီး သို့မဟုတ် တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံပြီး ကျောင်းရဲ့ တရားဝင် ဖြေရှင်းပေးမှုကို ယုံကြည်စွာ လက်ခံပါ။ လိုအပ်ပါက ကျောင်းရဲ့ စီစဉ်ပေးမှုဖြင့်သာ နှစ်ဖက်မိဘ တွေ့ဆုံရမှာပါ။
၃။ ကျောင်းချိန်အတွင်း စာသင်ခန်းထဲအထိ မိဘများ ဝင်ရောက်ခွင့် မပြုတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) သင်ကြားရေးကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေလို့၊ (ခ) တခြားကလေးတွေရဲ့ အာရုံစူးစိုက်မှုကို ပျက်ပြားစေလို့၊
(ဂ) ကျောင်းလုံခြုံရေးစနစ်အရ စိစစ်ရန် လိုအပ်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကလေးကို ပစ္စည်းပေးစရာရှိလျှင် သို့မဟုတ် တွေ့ဆုံလိုလျှင် ဧည့်ကြိုကောင်တာ (Reception)မှာ အကြောင်းကြားပြီး စောင့်ဆိုင်းရမှာပါ။
၄။ ကျောင်းဆင်းချိန် နောက်ကျမှ လာကြိုတဲ့အခါ ကျောင်းက သတိပေးတာ သို့မဟုတ် ဒဏ်ကြေးတပ်တာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ဆရာ၊ ဆရာမတွေနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေမှာလည်း သတ်မှတ်ထားတဲ့ အလုပ်ချိန်ရှိလို့၊
(ခ) ကလေးငယ်အနေနဲ့ အခြားသူငယ်ချင်းတွေ ပြန်သွားချိန်မှာ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့အတွက် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုနဲ့ အထီးကျန်မှု ဖြစ်နိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - သတ်မှတ်ချိန်အတွင်း အမီလာကြိုရမှာပါ။ (သို့မဟုတ်) အခက်အခဲရှိပါက ကြိုတင်အကြောင်းကြားပြီး ကျောင်းကြိုပို့ယာဉ် စီစဉ်ရမှာပါ။
၅။ ကလေးနေမကောင်းဖြစ်နေချိန် (ဖျားနာ၊ ကူးစက်တတ်သော ရောဂါဖြစ်ချိန်) ကျောင်းလွှတ်တာကို လက်မခံတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) အခြားကျောင်းသားတွေကို ရောဂါကူးစက်နိုင်လို့၊
(ခ) နေမကောင်းတဲ့ကလေးကိုယ်တိုင်လည်း စာသင်ခန်းထဲမှာ အာရုံမစိုက်နိုင်ဘဲ ပိုပြီး ပင်ပန်းနိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကလေးကို အိမ်မှာ အပြည့်အဝ အနားယူစေပြီး ခွင့်တိုင်ကြားရမှာပါ။ လွတ်သွားတဲ့ သင်ခန်းစာတွေအတွက် ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ ကျောင်းနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။
၆။ မိမိကလေးကို အခြားအခန်း (သို့မဟုတ်) အခြားဆရာနဲ့ ပြောင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုတာကို ချက်ချင်း လက်မခံတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကျောင်းအနေနဲ့ အခန်းတစ်ခန်းချင်းစီရဲ့ ကလေးအရေအတွက်၊ သင်ကြားမှုစံနှုန်းနဲ့ ကလေးတွေရဲ့ အချိုးအစားကို စနစ်တကျ မျှတအောင် တွက်ချက် (Balance) လုပ်ထားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကလေးရဲ့ သင်ယူမှု အခက်အခဲကို အတိအကျ ဆွေးနွေးပြီး ဆရာ၊ မိဘ၊ ကျောင်း ပူးပေါင်းဖြေရှင်းမယ့် နည်းလမ်းကို ရှာဖွေရမှာပါ။
၇။ စာမေးပွဲ အမှတ်စာရင်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆရာ၊ ဆရာမတွေကို တိုက်ရိုက် ဖိအားပေး မေးမြန်းခွင့် မပြုတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) အကဲဖြတ်မှုတွေဟာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အမှတ်ပေးစည်းမျဉ်း (Marking Schemes) တွေအတိုင်း စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ထားတာဖြစ်ပြီး ဆရာတစ်ဦးတည်းရဲ့ သဘောဆန္ဒသက်သက် မဟုတ်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - အမှတ်စာရင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြန်လည်သိရှိလိုပါက ကျောင်းရဲ့ တာဝန်ရှိသူများထံ တရားဝင် စိစစ်ပေးရန် တောင်းဆိုပါ။
၈။ တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်းတွေ၊ ဖုန်း၊ လက်ဝတ်ရတနာတွေ ကျောင်းယူလာခွင့် မပြုတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ပျောက်ဆုံး၊ ပျက်စီးတဲ့အခါ တာဝန်ယူရခက်ခဲလို့၊
(ခ) ကလေးတွေအကြား လူတန်းစား ခွဲခြားမှုလို ခံစားချက်မျိုး ဖြစ်လာနိုင်လို့၊
(ဂ) စာသင်ခန်းထဲမှာ သင်ကြားမှုအပေါ် အာရုံစိုက်မှု အားနည်းစေလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကျောင်းက သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကျောင်းဝတ်စုံနဲ့ လိုအပ်တဲ့ သင်ထောက်ကူပစ္စည်းများကိုသာ သေချာစွာ ထည့်ပေးပါ။
၉။ ကျောင်းက စီစဉ်ပေးတဲ့ အစားအသောက် (သို့မဟုတ်) အစီအစဉ်တွေကို မိမိကလေးအတွက် သီးသန့် ချွင်းချက်လုပ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတာကို မလိုက်လျောနိုင်တာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကျောင်းဆိုတာ အများနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး စံလုပ်ထုံးလုပ်နည်း (SOPs) တွေနဲ့အညီ ညီတူမျှတူ စနစ်တကျ လည်ပတ်နေရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကျန်းမာရေးအရ ဓာတ်မတည့်မှု (Allergy) ရှိပါက ဆရာဝန်လက်မှတ်ဖြင့် ကြိုတင်အကြောင်းကြားထားပြီး၊ အခြားအကြိုက်မတူမှုများအတွက် မိမိဘာသာ အိမ်မှ ထုပ်ပိုးထည့်ပေးလိုက်ရမှာပါ။
၁၀။ ကျောင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မကျေနပ်ချက်တွေကို လူမှုကွန်ရက် (Social Media) ပေါ်မှာ တိုက်ရိုက် ရေးသားတာကို တားမြစ်ထားတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ပြဿနာကို အမှန်တကယ် ပြေလည်အောင် မဖြေရှင်းနိုင်တဲ့အပြင်၊ ကျောင်းရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ဆရာ/မတွေရဲ့ သိက္ခာနဲ့ အခြားကလေးတွေရဲ့ လုံခြုံရေး၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာတွေကို ထိခိုက်စေနိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - မကျေနပ်ချက်၊ အကြံပြုချက် ရှိပါက ကျောင်းရဲ့ စီမံခန့်ခွဲသူတွေနဲ့ တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပါ (သို့မဟုတ်) အကြံပြုစာပုံး (Suggestion Box) ကနေတဆင့် တရားဝင် အသိပေးပါ။
၁၁။ ကျောင်းက စီစဉ်တဲ့ ပြင်ပလေ့လာရေးခရီး (Field Trips) တွေမှာ မိဘတွေ လိုက်ပါခွင့်မပြုတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကလေးတွေရဲ့ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကို တည်ဆောက်ပေးချင်လို့၊
(ခ) ဆရာ/မတွေရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှာ အများနဲ့ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်တတ်တဲ့ စိတ်ဓာတ် ပျိုးထောင်ပေးချင်လို့၊
(ဂ) မိဘပါတဲ့ကလေးနဲ့ မပါတဲ့ကလေးကြားမှာ ခံစားချက် ကွာဟမှု မဖြစ်စေချင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကျောင်းက တာဝန်ယူ စီစဉ်ပေးတဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ယုံကြည်စိတ်ချစွာ အပ်နှံပေးပါ။
၁၂။ ကလေးရဲ့ အိမ်စာ (Homework) နဲ့ ပရောဂျက်တွေကို မိဘက ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ပေးတာကို လက်မခံတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကလေးရဲ့ တကယ့် နားလည်တတ်ကျွမ်းမှုကို ဆရာ၊ ဆရာမတွေက အမှန်တကယ် အကဲဖြတ်နိုင်ဖို့၊
(ခ) ကလေးကိုယ်တိုင် ကြိုးစားအားထုတ်လိုစိတ်နဲ့ တာဝန်ယူမှုရှိလာစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - မိဘအနေနဲ့ လိုအပ်တဲ့ အကြံဉာဏ်နဲ့ လမ်းညွှန်မှုသာ ပေးပြီး ကလေးကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်နိုင်အောင် အားပေးကူညီပါ။
၁၃။ ကျောင်းဝတ်စုံနဲ့ ဆံပင်ပုံစံ (Grooming) ကို တင်းကျပ်စွာ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ထားတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေအကြား တန်းတူညီမျှမှုရှိစေဖို့၊
(ခ) စည်းကမ်းလိုက်နာတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကောင်းတွေ ငယ်စဉ်ကတည်းက ကိန်းအောင်းသွားစေဖို့၊
(ဂ) ကျောင်းရဲ့ ပုံရိပ်နဲ့ အသွင်အပြင်ကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကျောင်းက ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု စည်းကမ်းချက်များကို မိဘကိုယ်တိုင်က ကလေးကို သေချာစွာ ရှင်းပြပြီး လိုက်နာစေပါ။
၁၄။ ကလေးအချင်းချင်း ပြဿနာဖြစ်တဲ့အခါ တစ်ဖက်ကလေးကို ချက်ချင်း ကျောင်းထုတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတာကို မလိုက်လျောတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကျောင်းဆိုတာ ကလေးတွေ အမှားကနေ သင်ခန်းစာယူပြီး ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့ အခွင့်အရေးပေးရမယ့် နေရာဖြစ်လို့၊
(ခ) ပြဿနာတိုင်းမှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း၊ အဆင့်ဆင့် သတိပေးတဲ့ စနစ် (Disciplinary Procedures) ရှိပြီး အဲ့ဒီအတိုင်းသာ စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ကျောင်းရဲ့ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မတီက စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး ချမှတ်တဲ့ မျှတသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နားလည်လက်ခံပေးပါ။
၁၅။ ကျောင်းအဝင်အထွက် အချိန်တွေမှာ ဆရာ၊ ဆရာမတွေကို တားပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာ မေးမြန်းဆွေးနွေးတာကို ခွင့်မပြုတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ဆရာ၊ ဆရာမတွေဟာ အဲ့ဒီအချိန်မှာ ကလေးတွေရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ အဝင်အထွက်ကို အဓိက အာရုံစိုက်နေရလို့၊
(ခ) အခြားမိဘတွေရဲ့ အချိန်ကို နှောင့်နှေးစေနိုင်လို့၊
(ဂ) လမ်းကြိုလမ်းကြားမှာ ကလေးရဲ့ အကြောင်းကို ဆွေးနွေးခြင်းဟာ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် မဆန်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - အရေးကြီးကိစ္စရှိပါက ကျောင်းရုံးခန်းသို့ ဆက်သွယ်ပြီး ဆရာ၊ ဆရာမအား တွေ့ဆုံရန် သတ်မှတ်ချိန် (Appointment) ရယူပါ။
၁၆။ ကလေး ကျန်ခဲ့တဲ့ ပစ္စည်းတွေ (စာအုပ်၊ ထမင်းဘူး၊ ရေဘူး) ကို နေ့စဉ်ရက်ဆက် လာပို့ခွင့် မပြုတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကလေးတွေအနေနဲ့ ကိုယ့်ပစ္စည်းကိုယ် တာဝန်ယူ ပြင်ဆင်တတ်တဲ့ အလေ့အကျင့် (Responsibility) ပျောက်ဆုံးသွားနိုင်လို့၊
(ခ) ကျောင်းရုံးခန်းနဲ့ သင်ကြားရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ညအိပ်ရာမဝင်ခင်ကတည်းက မနက်ဖြန်အတွက် လိုအပ်တဲ့ ကျောင်းသုံးပစ္စည်းတွေကို ကလေးကိုယ်တိုင် စစ်ဆေးထည့်သွင်းတတ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးပါ။
၁၇။ ဆရာ၊ ဆရာမတွေနဲ့ ကျောင်းဝန်ထမ်းတွေကို ရိုင်းစိုင်းစွာ ဆက်ဆံတာ၊ အော်ဟစ်ပြောဆိုတာမျိုးကို လုံးဝ လက်မခံတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကျောင်းဟာ အပြန်အလှန် လေးစားမှုကို အခြေခံတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ဖြစ်ရမှာဖြစ်လို့၊
(ခ) လူကြီးတွေရဲ့ အပြုအမူကို ကလေးတွေက အတုယူ သင်ယူတတ်ကြလို့၊
(ဂ) ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ လုပ်ငန်းခွင် လုံခြုံရေးနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကို ကာကွယ်ပေးရန် ကျောင်းမှာ တာဝန်ရှိလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ ရှိလာပါက ရုံးခန်းတွင် တာဝန်ရှိသူများနှင့်သာ အေးချမ်းစွာ တရားဝင် လာရောက်ဆွေးနွေး အဖြေရှာပါ။
၁၈။ စာသင်နှစ်အတွင်းမှာ မိသားစုခရီးရှည်ထွက်ဖို့ ရက်ရှည်ခွင့်ယူတာကို အားမပေးတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ဆက်တိုက်သွားနေတဲ့ သင်ခန်းစာတွေ၊ စာမေးပွဲတွေနဲ့ လွဲချော်သွားပြီး ကလေးအတွက် သင်ယူမှု နောက်ကျကျန်ရစ်နိုင်လို့၊
(ခ) အတန်းတွင်း အုပ်စုဖွဲ့ လုပ်ဆောင်ရတဲ့ ပရောဂျက်တွေမှာ အခြားကလေးတွေကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - မိသားစုခရီးစဉ်များကို ကျောင်းပိတ်ရက်ရှည် (School Holidays) များနှင့် ကိုက်ညီအောင် ကြိုတင် စီစဉ်ပါ။ လွှဲမရှောင်သာပါက ကျောင်းအုပ်ကြီးထံ ကြိုတင်ခွင့်တိုင်ပါ။
၁၉။ ကျောင်းရဲ့ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း (Curriculum) နဲ့ သင်ကြားရေးနည်းစနစ်တွေကို မိဘက မိမိစိတ်တိုင်းကျ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခွင့် မပြုတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကျောင်းရဲ့ သင်ရိုးနဲ့ သင်ကြားမှုစနစ်များဟာ စနစ်တကျ လေ့လာရေးဆွဲထားတဲ့ Standard တွေဖြစ်လို့၊
(ခ) ဆရာတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းနဲ့ သင်ကြားရေး လွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိခိုက်စေနိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - သင်ကြားရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အကြံပြုလိုပါက မှတ်ချက်ပေးစာ (Feedback) ရေးသားနိုင်ပြီး ကျောင်းရဲ့ ပညာရေးစံနှုန်းများကို ယုံကြည်ပေးပါ။
၂၀။ ကျောင်းလခနဲ့ အခြားကျသင့်ငွေတွေကို သတ်မှတ်ရက်ထက် ကျော်လွန်ပြီးမှ ပေးသွင်းတဲ့အခါ ဒဏ်ကြေးတပ်တာ (သို့မဟုတ်) သတိပေးတာပါ။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -
(က) ကျောင်းရဲ့ ဘဏ္ဍာရေး စီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ လည်ပတ်မှု ယန္တရားတွေ ကြန့်ကြာမှုမရှိစေဖို့၊
(ခ) အချိန်မီ ပေးသွင်းတဲ့ မိဘတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပါက တရားမျှတမှု ရှိစေဖို့နဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို အားလုံး တပြေးညီ လိုက်နာစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း - ငွေသွင်းရမည့် နောက်ဆုံးရက် (Due Date) များကို သတိပြုပြီး အချိန်မီ ပေးသွင်းပါ။ အခက်အခဲရှိပါက ကျောင်းဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲသူများထံ ကြိုတင် အသိပေး ဆွေးနွေးပါ။
Crd.
#နိုင်ဝင်းလတ်_ဂုဏ်ထူးဇီဝ
