Novel Computer Training Center

အင်တာနက်ကြည့်နေရင်းနဲ့ မလိုချင်တဲ့ ကြော်ငြာတွေ ခဏခဏ တက်လာလို့ စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ဖူးပါသလား?

Browser (Chrome, Edge, Firefox) တွေမှာ ကြော်ငြာတွေကို ပိတ်ရုံတင်မကဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဝဘ်ဆိုက်တွေက ခိုးယူမကြည့်ရှုနိုင်အောင် ကာကွယ်ပေးမယ့် Extension လေးတွေအကြောင်းကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

ဘာကြောင့် Browser Extension တွေကို သုံးသင့်တာလဲ?
၁။ ကြည်လင်ပြတ်သားစွာ ဖတ်ရှုနိုင်ခြင်း: ဝဘ်ဆိုက်တွေမှာ စာဖတ်နေရင်း ကြားဖြတ်တက်လာတဲ့ ဗီဒီယိုကြော်ငြာတွေနဲ့ ပုံတွေကို ဖယ်ရှားပေးတဲ့အတွက် အာရုံစိုက်ရ ပိုလွယ်ကူစေပါတယ်။

၂။ အင်တာနက် အမြန်နှုန်း တက်လာခြင်း: ကြော်ငြာတွေကို Load လုပ်စရာ မလိုတော့တဲ့အတွက် ဝဘ်ဆိုက်တွေ ပွင့်လာတာ ပိုမို မြန်ဆန်လာပါတယ်။

၃။ Privacy လုံခြုံခြင်း: ကိုယ်ဘာတွေ ရှာဖွေနေလဲဆိုတာကို ကုမ္ပဏီတွေက Track လုပ်ပြီး စောင့်ကြည့်တာမျိုးတွေကို တားဆီးပေးပါတယ်။

အသုံးပြုရန် အကောင်းဆုံး Extension (၃) ခု
၁။ uBlock Origin (ကြော်ငြာပိတ်ရန် အကောင်းဆုံး) ဒါကတော့ နာမည်အကြီးဆုံးနဲ့ အပေါ့ပါးဆုံး Adblocker ဖြစ်ပါတယ်။ YouTube က ကြော်ငြာတွေအပြင် ဝဘ်ဆိုက်တွေက မလိုအပ်တဲ့ ပေါ့ပ်အပ် (Pop-up) ကြော်ငြာတွေကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ စက်ကိုလည်း လေးလံခြင်း မရှိစေပါဘူး။

၂။ Privacy Badger (စောင့်ကြည့်သူများကို တားဆီးရန်) ဒီ Extension ကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ အင်တာနက် အသုံးပြုမှု အလေ့အထကို ခိုးယူလေ့လာနေတဲ့ Trackers တွေကို အလိုအလျောက် ရှာဖွေပြီး ပိတ်ဆို့ပေးပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် လုံခြုံရေးအတွက် အလွန် အသုံးဝင်ပါတယ်။

၃။ Bitwarden (Password များ သိမ်းဆည်းရန်) Browser မှာ Password တွေကို ရိုးရိုးတန်းတန်း သိမ်းမယ့်အစား ဒီ Extension ကို သုံးပြီး သိမ်းတာက ပိုမို လုံခြုံပါတယ်။ အကောင့်တွေအများကြီးရဲ့ Password ကို တစ်နေရာတည်းမှာ စနစ်တကျ သိမ်းထားနိုင်ပါတယ်။

Extension များကို ဘယ်လို ထည့်သွင်းမလဲ?
၁။ Chrome Browser ကို ဖွင့်ပြီး "Chrome Web Store" သို့ သွားပါ။

၂။ ရှာဖွေရေးဘောက်စ်မှာ အပေါ်က အမည်တွေကို ရိုက်ရှာပါ။

၃။ "Add to Chrome" ကို နှိပ်ပြီး ခဏစောင့်လိုက်ရုံနဲ့ အသင့် အသုံးပြုနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အကြံပြုချက် - Extension တွေ အများကြီး ထည့်ထားရင် Browser ကို လေးလံစေနိုင်တာကြောင့် ကိုယ်တကယ် လိုအပ်တဲ့ (၂) ခု သို့မဟုတ် (၃) ခုလောက်ကိုပဲ ရွေးချယ် အသုံးပြုသင့်ပါတယ်။ မသုံးတော့တဲ့ Extension တွေကိုလည်း ပုံမှန် ပြန်လည် ဖယ်ရှားပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

PDF ဖိုင်တွေကို ပြင်ဆင်ဖို့အတွက် Software အကြီးကြီးတွေ ဝယ်ယူတပ်ဆင်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။

ရုံးလုပ်ငန်းတွေမှာ PDF ဖိုင်တွေကို တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ပေါင်းချင်တာ၊ စာမျက်နှာတွေ ခွဲထုတ်ချင်တာ ဒါမှမဟုတ် ဖိုင်ဆိုဒ် (File Size) လျှော့ချချင်တာမျိုးတွေအတွက် အလွန်လွယ်ကူတဲ့ အွန်လိုင်း Tool လေးတွေကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

ဘာကြောင့် အွန်လိုင်း PDF Tools တွေကို သုံးသင့်တာလဲ?

၁။ အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်ခြင်း: Adobe Acrobat Pro လိုမျိုး ဈေးကြီးတဲ့ Software တွေ ဝယ်စရာမလိုဘဲ အခမဲ့ သုံးနိုင်ပါတယ်။

၂။ နေရာမရွေး သုံးနိုင်ခြင်း: ဖုန်းမှာဖြစ်စေ၊ ကွန်ပျူတာမှာဖြစ်စေ Browser (Chrome/Edge) ရှိရုံနဲ့ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။

၃။ မြန်ဆန်ခြင်း: ဖိုင်ကို Upload တင်၊ ပြင်ဆင်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း Download ပြန်ရယူနိုင်တဲ့အတွက် အချိန်ကုန်သက်သာစေပါတယ်။

ရုံးလုပ်ငန်းမှာ အသုံးအများဆုံး လုပ်ဆောင်ချက်များ
၁။ PDF များကို ပေါင်းစည်းခြင်း (Merge PDF):
ဖိုင်အဆင့်ဆင့် ဖြစ်နေတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို PDF တစ်ခုတည်းဖြစ်အောင် တစ်ဆက်တည်း ပေါင်းပေးနိုင်ပါတယ်။

၂။ PDF များကို ခွဲထုတ်ခြင်း (Split PDF):
စာမျက်နှာ ၁၀၀ ပါတဲ့ PDF ထဲကမှ ကိုယ်လိုအပ်တဲ့ စာမျက်နှာ အနည်းငယ်ကိုပဲ သီးသန့် ခွဲထုတ်ယူနိုင်ပါတယ်။

၃။ ဖိုင်ဆိုဒ် လျှော့ချခြင်း (Compress PDF):
Email ပို့တဲ့အခါ ဖိုင်ဆိုဒ်ကန့်သတ်ချက် ရှိတတ်ပါတယ်။ PDF ရဲ့ အရည်အသွေး (Quality) မကျသွားစေဘဲ ဖိုင်ဆိုဒ်ကို အဆမတန် လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

၄။ ဖိုင်အမျိုးအစား ပြောင်းလဲခြင်း (Convert PDF):
PDF ကနေ Word/Excel ပြောင်းတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ဓာတ်ပုံ (JPG) ဖိုင်တွေကို PDF အဖြစ် ပြောင်းတာမျိုးတွေကို စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

အသုံးပြုရန် အကောင်းဆုံး Website (၃) ခု
iLovePDF.com: အသုံးပြုရတာ အရမ်းရိုးရှင်းပြီး Functions စုံလင်တဲ့အတွက် အညွှန်းဆုံး Tool တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

SmallPDF.com: ဒီဇိုင်းလှပပြီး မြန်ဆန်ပါတယ်။ တစ်နေ့ကို ဖိုင်အကန့်အသတ်နဲ့ အခမဲ့ သုံးနိုင်ပါတယ်။

PDF2Go.com: PDF ပေါ်မှာ စာသားတွေ ရိုက်တာ၊ အမှတ်အသား ခြစ်တာတွေ (Editing) လုပ်ဖို့အတွက် ပိုမို အဆင်ပြေပါတယ်။

သတိပြုရန် အချက် -
ဒီ Tool တွေဟာ အွန်လိုင်းကနေ အလုပ်လုပ်တာဖြစ်တဲ့အတွက် အလွန်လျှို့ဝှက်တဲ့ (Highly Confidential) ရုံးစာတွေ၊ ဘဏ်အချက်အလက်တွေ ပါတဲ့ ဖိုင်တွေကိုတော့ အွန်လိုင်းမှာ တင်ပြီး မလုပ်သင့်ပါဘူး။ သာမန်ရုံးစာတွေနဲ့ ဖိုင်တွေအတွက်တော့ စိတ်ချလက်ချ သုံးနိုင်ပါတယ်။

ဖိုင်တွေ ရှာမတွေ့တော့လို့ ဒါမှမဟုတ် မှားဖျက်မိလို့ စိတ်ညစ်ဖူးပါသလား?

ကွန်ပျူတာတစ်လုံးမှာ Skill တွေ ဘယ်လောက်ရှိရှိ ကိုယ့်ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ Data တွေကို စနစ်တကျ မသိမ်းဆည်းတတ်ရင် အလုပ်မှာ အချိန်ကုန်ပြီး အခက်အခဲ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဖိုင်တွေ ပျောက်မသွားအောင်နဲ့ လိုတဲ့အချိန် စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း ရှာတွေ့နိုင်မယ့် "Professional ဆန်ဆန် ဖိုင်သိမ်းဆည်းနည်း" လေးတွေကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ Desktop ပေါ်မှာ အကုန်မပုံထားပါနဲ့
ဒါက လူအတော်များများ လုပ်လေ့ရှိတဲ့ အမှားပါ။ Desktop ပေါ်မှာ ဖိုင်တွေ အပုံလိုက်ရှိနေရင် စက်ဖွင့်တာ နှေးစေသလို Windows Error တက်လို့ စက်ပြန်တင်ရရင် ဖိုင်တွေ ဆုံးရှုံးဖို့ အခွင့်အလမ်း ပိုများပါတယ်။ Shortcut လေးတွေလောက်ပဲ ထားသင့်ပါတယ်။

၂။ Drive ခွဲပြီး သိမ်းဆည်းပါ (Partitioning)
သင့်ရဲ့ Data တွေကို Windows တင်ထားတဲ့ C Drive ထဲမှာ (Desktop, Documents, Downloads) မသိမ်းပါနဲ့။ တခြား D Drive သို့မဟုတ် E Drive တစ်ခုခွဲပြီး သီးသန့်သိမ်းပါ။ ဒါဆိုရင် Windows ပျက်သွားခဲ့ရင်တောင် သင့်ဖိုင်တွေက တခြား Drive ထဲမှာ ဘေးကင်းနေမှာပါ။

၃။ Folder Structure စနစ်တကျ တည်ဆောက်ပါ
ဖိုင်တွေကို ရှုပ်ပွမနေအောင် Category အလိုက် ခွဲခြားပါ။ ဥပမာ - Project A (Folder) > Images (Sub-folder), Documents (Sub-folder), Final Output (Sub-folder) ဆိုပြီး အဆင့်ဆင့် ခွဲသိမ်းတာက ရှာရတာ အရမ်းလွယ်ကူစေပါတယ်။

၄။ ဖိုင်အမည် (Naming) ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပေးပါ
"Final", "Final-1", "Final-Final" ဆိုတဲ့ နာမည်မျိုးတွေ ပေးမယ့်အစား "နေ့စွဲ_ဖိုင်အမည်_ဗားရှင်း" ပုံစံမျိုး သုံးပါ။ ဥပမာ - 2024-03-05_Proposal_v1.docx ဒီလိုပေးထားရင် ဘယ်ဖိုင်က အသစ်ဆုံးလဲဆိုတာ ချက်ချင်းသိနိုင်ပါတယ်။

၅။ 3-2-1 Backup စနစ်ကို အသုံးပြုပါ
ဒါက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက IT ပညာရှင်တွေ သုံးတဲ့ နည်းလမ်းပါ။
၃ - ဖိုင်ရဲ့ မိတ္တူ (၃) ခု ရှိပါစေ။ (Original + Backup ၂ ခု)
၂ - မတူညီတဲ့ Device (၂) မျိုးမှာ သိမ်းပါ။ (စက်ထဲမှာ တစ်ခု၊ External Hard Drive ထဲမှာ တစ်ခု)
၁ - အနည်းဆုံး တစ်ခုကိုတော့ Cloud (Google Drive / OneDrive) ပေါ်မှာ တင်ထားပါ။
- အရေးကြီးတဲ့ ဖိုင်တွေကို တစ်ပတ်တစ်ခါ ပုံမှန် Backup လုပ်တဲ့ အလေ့အကျင့် လုပ်ထားပါ။

စက်ဆိုတာ ဘယ်အချိန် ပျက်မလဲ မသိနိုင်လို့ "ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းက ကုသခြင်းထက် ပိုကောင်းပါတယ်"။

သင့်ရဲ့ ကွန်ပျူတာထဲမှာရော ဖိုင်တွေကို ဘယ်လိုမျိုး စနစ်တကျ သိမ်းလေ့ရှိလဲ? ကိုယ်သုံးနေတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေကို ကွန်မန့်မှာ မျှဝေပေးခဲ့ပါဦး။

Monitor ဝယ်တဲ့အခါ Screen Size တစ်ခုတည်း ကြည့်လို့ မရပါဘူး! Panel အမျိုးအစား (IPS, VA, TN) တွေရဲ့ ကွာခြားချက်ကို သိထားမှ အမှားကင်းပါလိမ့်မယ်။

Monitor တစ်လုံးရဲ့ စျေးနှုန်းနဲ့ အရည်အသွေးကို အဓိက သတ်မှတ်ပေးတာကတော့ သူ့မှာ သုံးထားတဲ့ "Panel အမျိုးအစား" ပါပဲ။ ကိုယ်က ဘာအလုပ်အတွက် သုံးမှာလဲပေါ်မူတည်ပြီး ဘယ်အမျိုးအစားကို ရွေးသင့်လဲဆိုတာ ဖတ်ကြည့်ရအောင်။

၁။ TN Panel (Twisted Nematic)
ဒါကတော့ အသုံးအများဆုံးနဲ့ စျေးအသက်သာဆုံး Panel ပါ။

အားသာချက်: Response Time (တုံ့ပြန်မှုနှုန်း) အရမ်းမြန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် Gaming ဆော့တဲ့သူတွေ သဘောကျကြပါတယ်။

အားနည်းချက်: အရောင်အသွေး (Color) မစိုပြေပါဘူး။ အဆိုးဆုံးကတော့ "Viewing Angle" ပါပဲ။ ဘေးစောင်းကကြည့်ရင် ဒါမှမဟုတ် အပေါ်အောက်ကြည့်ရင် အရောင်တွေ ပျက်သွားတာ (သို့မဟုတ်) အမည်းရောင်ကြီး ဖြစ်သွားတာမျိုး ကြုံရတတ်ပါတယ်။

ဘယ်သူတွေအတွက်လဲ: စျေးသက်သက်သာသာနဲ့ Game ကိုပဲ အာရုံစိုက်ဆော့မယ့်သူတွေအတွက်ပါ။

၂။ VA Panel (Vertical Alignment)
ဒါကတော့ TN နဲ့ IPS ကြားထဲက အလယ်အလတ် အမျိုးအစားပါ။

အားသာချက်: Contrast Ratio (အလင်းအမှောင် ကွာခြားမှု) အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အမည်းရောင်ကို တကယ်အမည်းရောင်အတိုင်း ပြပေးနိုင်လို့ ရုပ်ရှင်ကြည့်တဲ့အခါ အရမ်းလှပါတယ်။

အားနည်းချက်: Response Time နည်းနည်းနှေးတဲ့အတွက် မြန်ဆန်တဲ့ Game တွေဆော့ရင် အရိပ်လိုက်တာမျိုး (Ghosting) ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဘယ်သူတွေအတွက်လဲ: ရုပ်ရှင်ကြည့်တာ ဝါသနာပါသူတွေနဲ့ ရုံးလုပ်ငန်းသုံးမယ့်သူတွေအတွက်ပါ။

၃။ IPS Panel (In-Plane Switching)
ဒါကတော့ အခုခေတ်မှာ လူကြိုက်အများဆုံးနဲ့ အကောင်းဆုံး Panel လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။

အားသာချက်: အရောင်အသွေး (Color Accuracy) အစစ်မှန်ဆုံးနဲ့ အလှဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အားသာချက်တစ်ခုက Viewing Angle အရမ်းကောင်းလို့ ဘယ်ထောင့်ကကြည့်ကြည့် အရောင်ပြောင်းမသွားပါဘူး။

အားနည်းချက်: စျေးနှုန်းကတော့ တခြား Panel တွေထက် ပိုများတတ်ပါတယ်။ အမှောင်ထဲမှာသုံးရင် Screen ဘေးတွေက အလင်းပြန်တာမျိုး (IPS Glow) အနည်းငယ် ရှိတတ်ပါတယ်။

ဘယ်သူတွေအတွက်လဲ: Graphic Designer တွေ၊ Video Editor တွေ၊ ဓာတ်ပုံပြင်တဲ့သူတွေနဲ့ Professional အလုပ်လုပ်သူတိုင်းအတွက် မရှိမဖြစ်ပါ။

- အခုခေတ်မှာတော့ Graphic အလုပ်တွေအတွက်ရော၊ ရုံးလုပ်ငန်းတွေအတွက်ပါ အဆင်ပြေဆုံးဖြစ်တဲ့ IPS Panel ကိုပဲ ရွေးချယ်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်ဗျာ။ စျေးနည်းနည်း ပိုပေးရပေမဲ့ သင့်မျက်စိအတွက်ရော၊ အလုပ်အတွက်ပါ တန်ဖိုးရှိမှာပါ။

သင့် Monitor ကရော ဘယ် Panel အမျိုးအစားလဲ? ဒါမှမဟုတ် ဝယ်ဖို့ စဉ်းစားနေရင် ဘယ်တစ်ခုကို ပိုကြိုက်လဲဆိုတာ ကွန်မန့်မှာ ပြောခဲ့ပါဦးနော်။

Laptop ကိုင်ကြည့်လိုက်ရင် ပူကျစ်နေသလား? ကွန်ပျူတာ အပူလွန်ကဲခြင်း (Overheating) ကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ?

ကွန်ပျူတာတစ်လုံး နှေးကွေးသွားရခြင်း၊ အလိုအလျောက် ပိတ်သွားရခြင်းတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ "အပူချိန်" က တရားခံဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ အပူဒဏ်ကြောင့် စက်ရဲ့သက်တမ်း မတိုသွားစေဖို့ ဒီအချက် (၅) ချက်ကို လိုက်နာကြည့်ရအောင်။

၁။ လေဝင်လေထွက်ကို မပိတ်မိပါစေနဲ့

ဒါက အဖြစ်အများဆုံးပါ။ Laptop တွေရဲ့ အောက်ခြေ ဒါမှမဟုတ် ဘေးဘက်မှာ အပူထွက်ပေါက်တွေ ပါရှိပါတယ်။ စက်ကို အိပ်ရာပေါ်၊ ဆိုဖာပေါ် ဒါမှမဟုတ် ခေါင်းအုံးပေါ်တင်သုံးရင် အဲဒီအပေါက်တွေ ပိတ်သွားပြီး အပူပြန်ကန်တတ်ပါတယ်။ အမြဲတမ်း မာကျောတဲ့ စားပွဲပေါ်မှာပဲ တင်သုံးပါ။

၂။ ဖုန်နဲ့ အမှိုက်တွေကို ပုံမှန်ရှင်းပေးပါ

စက်ကို သုံးတာ ကြာလာတာနဲ့အမျှ အပူစုပ်ထုတ်ပေးတဲ့ ပန်ကာ (Fan) တွေမှာ ဖုန်တွေ တက်လာတတ်ပါတယ်။ ဖုန်တွေကြောင့် ပန်ကာ လည်နှုန်းနှေးသွားရင် စက်က သိသိသာသာ ပူလာမှာပါ။ (၆) လ တစ်ခါလောက်တော့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ဆိုင်မှာ အမှုန်အမွှားလေးတွေ ရှင်းထုတ်ခိုင်းသင့်ပါတယ်။

၃။ မလိုအပ်တဲ့ Software တွေ ပိတ်ထားပါ

Software တွေ အများကြီး တစ်ပြိုင်တည်း ဖွင့်ထားရင် CPU က အလုပ်ပိုလုပ်ရပြီး အပူပိုထွက်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် Background မှာ ကိုယ်မသိဘဲ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ Apps တွေကို Task Manager ထဲမှာ သွားပိတ်ထားတာက စက်ကို အေးစေပါတယ်။

၄။ Cooling Pad သုံးစွဲပါ

စက်ကို အချိန်အကြာကြီး သုံးရတဲ့သူတွေ (သို့မဟုတ်) Game ဆော့တဲ့သူတွေအတွက် Cooling Pad (ပန်ကာပါတဲ့ အောက်ခံခုံ) သုံးတာက တကယ်ကို ထိရောက်ပါတယ်။ သူက စက်ထဲကို လေအေး ပိုဝင်အောင် ကူညီပေးလို့ အပူချိန်ကို အများကြီး လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

၅။ Thermal Paste ပြန်လဲပေးပါ (Advanced)

Laptop ဝယ်ထားတာ (၂) နှစ်၊ (၃) နှစ်ကျော်ပြီဆိုရင် CPU ပေါ်က အပူစုပ်ပေးတဲ့ "Thermal Paste" တွေက ခြောက်သွားတတ်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ပန်ကာဘယ်လောက်လည်လည် စက်က ပူနေမှာပါ။ အဲဒီအခါမျိုးမှာ ဆိုင်မှာ Thermal Paste အသစ် ပြန်ထည့်ခိုင်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

Note - Laptop ကို အပူချိန်အရမ်းများတဲ့ နေရာတွေ (ဥပမာ- နေပူထဲ ရပ်ထားတဲ့ ကားထဲ) မှာ ပစ်မထားပါနဲ့။ အပြင်က အပူချိန်ကလည်း စက်ရဲ့ Internal Parts တွေကို အမြန်ဆုံး ပျက်စီးစေနိုင်လို့ပါ။

သင့် Laptop ရော သုံးနေရင်းနဲ့ ခဏခဏ ပူတက်လာတတ်လား? ဘယ်လိုအချိန်မျိုးမှာ အပူဆုံးလဲဆိုတာ ကွန်မန့်မှာ ပြောပြခဲ့ပါဦး။

Laptop Battery သက်တမ်းကို သိသိသာသာ ပိုကြာအောင် လုပ်နည်းများ

Laptop တစ်လုံး ဝယ်ပြီးတဲ့အခါမှာ Battery ကောင်းဖို့တင် မကဘဲ ကိုယ်တိုင်ကလည်း စနစ်တကျ သုံးတတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ "ဝယ်တုန်းကတော့ အားအကြာကြီးခံပြီး အခုမှ ဘာလို့ ချက်ချင်းကုန်နေတာလဲ" ဆိုတဲ့သူတွေအတွက် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်နိုင်မယ့် နည်းလမ်း (၅) ခုကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ Screen Brightness ကို လိုအပ်သလောက်ပဲ ထားပါ
Battery ကို အစားဆုံးက Screen ပါပဲ။ အလင်းကို အဆုံးထိ တင်သုံးမယ့်အစား ကိုယ့်မျက်စိနဲ့ အဆင်ပြေမယ့် အနေအထား (ဥပမာ- ၅၀% ဝန်းကျင်) မှာပဲ ထားသုံးတာက Battery Life ကို သိသိသာသာ ပိုခံစေပါတယ်။ Auto-brightness (ရှိရင်) ဖွင့်ထားတာ ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။

၂။ "Best Power Efficiency" Mode ကို ပြောင်းသုံးပါ
Windows မှာ Battery Icon လေးကို နှိပ်ပြီး Power Mode ကို "Best power efficiency" ပြောင်းထားပါ။ ဒါဆိုရင် Windows က Battery အကုန်သက်သာအောင် Background က လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အလိုအလျောက် ထိန်းညှိပေးသွားမှာပါ။

၃။ မလိုအပ်တဲ့ Background Apps တွေ ပိတ်ထားပါ
ကိုယ်အခု မသုံးတဲ့ Browser Tab တွေ၊ Software တွေနဲ့ အနောက်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ Apps တွေကို ပိတ်ထားပါ။ အထူးသဖြင့် Bluetooth နဲ့ တည်နေရာ (Location) တွေကို မသုံးတဲ့အခါ ပိတ်ထားတာက Battery အပိုကုန်တာကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
Task Manager → Startup tab မှာ မလိုအပ်တာ Disable လုပ်ထားနိုင်ပါတယ်။

၄။ စက်ကို အပူလွန်ကဲအောင် မထားပါနဲ့
Battery ရဲ့ အကြီးမားဆုံး ရန်သူက "အပူ" ပါ။ Laptop ကို အိပ်ရာပေါ်၊ ဆိုဖာပေါ်မှာ တင်သုံးတာမျိုး ရှောင်ပါ။ လေဝင်လေထွက် ပိတ်သွားရင် စက်ပူလာပြီး Battery သက်တမ်းကို မြန်မြန် ပျက်စီးစေပါတယ်။ မာကျောတဲ့ စားပွဲပေါ်မှာ တင်သုံးတာ ဒါမှမဟုတ် Cooling Pad သုံးတာက အကောင်းဆုံးပါ။

၅။ ၂၀% နဲ့ ၈၀% စည်းကမ်းကို လိုက်နာပါ
ဒါက Battery Health အတွက် အရေးကြီးဆုံးပါ။ Battery ကို ၀% ထိ ကုန်အောင် မသုံးပါနဲ့ (အနည်းဆုံး ၂၀% မှာ အားပြန်သွင်းပါ)။ ပြီးတော့ အမြဲတမ်း ၁၀၀% ပြည့်အောင် သွင်းထားမယ့်အစား ၈၀% ဒါမှမဟုတ် ၉၀% လောက်မှာ ဖြုတ်သုံးတာက Battery Cycle သက်တမ်းကို ပိုရှည်စေပါတယ်။

Note: စက်ကို တစ်ပတ်၊ နှစ်ပတ်လောက် မသုံးဘဲ ပစ်ထားတော့မယ်ဆိုရင် Battery ကို ၁၀၀% အပြည့် သွင်းမထားပါနဲ့။ ၅၀% ဝန်းကျင်လောက်မှာပဲ ထားပြီး ပိတ်ထားတာက Battery ရဲ့ Chemical ပျက်စီးမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်ဗျာ။
နောက်တစ်ခု အနေနဲ့ Battery life လျော့လာတာနဲ့ Battery health လျော့လာတာ ဟာ မတူပါဘူး။
🔹 Battery life ဆိုတာက တစ်ခါ အားသွင်းတာ နဲ့ သုံးနိုင်တဲ့ အချိန်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါတယ်၊
🔹 Battery health ဆိုတာက Battery capacity ဘယ်လောက်ကျန်လဲဆိုတာ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနည်းလမ်းလေးတွေကို သုံးပြီး သင့် Laptop ရဲ့ Battery ကို အကောင်းဆုံး ကာကွယ်လိုက်ပါ။ တခြား ဘာတွေ ထပ်သိချင်သေးလဲ ကွန်မန့်မှာ ရေးပေးခဲ့ပါဦးနော်။

Laptop တစ်လုံး ဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် Battery Life ကြာရှည်ခံဖို့ ဘာတွေကြည့်ရမလဲ?

Laptop ဝယ်တဲ့အခါ “အားဘယ်လောက်ခံလဲ?” လို့မေးရင် “၄ နာရီ၊ ၅ နာရီ ခံပါတယ်” လို့ဖြေလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီနာရီက အမြဲတမ်း မတိကျပါဘူး။

တကယ်တမ်း Laptop တစ်လုံးရဲ့ Battery ကောင်း၊ မကောင်း ကိုယ့်ဘာသာ ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ဒီအချက် (၄) ချက်ကို ကြည့်ရပါမယ်။

၁။ Battery ရဲ့ Watt-hour (Wh) ကို ကြည့်ပါ
Battery အားဘယ်လောက် သိုလှောင်နိုင်လဲဆိုတာကို Watt-hour (Wh) နဲ့ တိုင်းတာပါတယ်။
· ရုံးသုံး၊ ကျောင်းသုံးအတွက်ဆိုရင် အနည်းဆုံး 45Wh ကနေ 55Wh ဝန်းကျင် ပါတာကို ရွေးသင့်ပါတယ်။
· ပိုပြီး အားခံချင်တယ်ဆိုရင် 60Wh အထက် ပါတာကို ရှာဝယ်ပါ။
ဒါပေမဲ့ Wh ကြီးတိုင်း အားကြာမယ်လို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။

၂။ Processor (CPU) အမျိုးအစားက အရေးကြီးဆုံးပါ
Battery ဘယ်လောက်ကြီးကြီး CPU က ပါဝါအများကြီးစားနေရင် အားက ခက်ခက်ခဲခဲ မခံပါဘူး။
ဥပမာ-
Intel Core i5-1235U (U Series) → Battery saving
Intel Core i7-12700H (H Series) → Performance မြင့် / Battery စားပို
· အားအကြာကြီး ခံချင်ရင် CPU နံပါတ်အဆုံးမှာ "U" ပါတာကို ရွေးပါ။ (ဥပမာ- Core i5-1235U)။ "U" ဆိုတာ Ultra-low power ဖြစ်လို့ Battery ကို အသက်သာဆုံး သုံးပေးပါတယ်။
· “H" သို့မဟုတ် "HX" ပါတာတွေကတော့ စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်ပေမဲ့ Battery အရမ်းစားပါတယ်။

၃။ Screen Resolution & Refresh Rate
Screen ကလည်း Battery ကို အဓိက စားတဲ့အရာပါ။
· 4K Screen တွေ၊ Brightness အရမ်းမြင့်တဲ့ Screen တွေက Battery ကို မြန်မြန်ကုန်စေပါတယ်။
· သာမန်အားဖြင့် Full HD (1080p) Screen က Battery Life အတွက် အမျှတဆုံးပါပဲ။
· Brightness မြင့်လေ Battery မြန်မြန်ကုန်လေ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ Integrated Graphics လား? Dedicated Graphics လား?
Gaming Laptop တွေလိုမျိုး သီးသန့် Graphics Card (Nvidia/AMD) ပါတဲ့စက်တွေက အားသိပ်မခံပါဘူး။ Office / Student use အတွက်ဆိုရင် Integrated Graphics ပါတဲ့စက်တွေက ပိုအဆင်ပြေပြီး အားပိုကြာပါတယ်။

အကြံပြုချက်
တကယ့်လက်တွေ့မှာ Battery အားအရမ်းကြာချင်ရင် —
🔹 Apple M1 / Apple M2 ပါတဲ့ MacBook တွေ
🔹 Intel Evo Certified Windows Laptop တွေ
ကို ရွေးချယ်တာ ပိုသေချာပါတယ်။

အရေးကြီးဆုံး တစ်ချက်
ထုတ်လုပ်တဲ့သူတွေပြောကြတဲ့ “10 hours battery” ဆိုတာက
· WiFi browsing
· 50% brightness
· Light usage
အခြေအနေမှာ စမ်းသပ်ထားတာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ကိုယ့်အသုံးပြုပုံပေါ်မူတည်ပြီး Battery Life က အများကြီး ကွာနိုင်ပါတယ်။

Laptop နဲ့ ပတ်သက်ရင်ရော ဘာတွေ ထပ်သိချင်ပါသေးလဲ? ကွန်မန့်မှာ မေးခဲ့နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ကွန်ပျူတာနဲ့ ပတ်သက်ရင် လူတိုင်းမှားနေတဲ့ အယူအဆ (၅) ချက်

i7 ဝယ်ရင် i5 ထက် ပိုမြန်တယ်လို့ ထင်နေတုန်းပဲလား?

ကွန်ပျူတာနဲ့ ပတ်သက်ရင် လူတိုင်းနီးပါး မှားနေတတ်တဲ့ အယူအဆ (၅) ချက်ရှိပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ရော ဘယ်နှချက်လောက် မှားနေခဲ့လဲဆိုတာ စစ်ကြည့်ရအောင်။ 👇

၁။ Core i7 ဆိုတိုင်း i5 ထက် ပိုကောင်းသလား?
မဟုတ်ပါဘူး။ Generation က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
ဥပမာ-

8th Gen Intel Core i7-8700

12th Gen Intel Core i5-12400

Benchmark အရ 12400 က single-core / multi-core performance နှစ်မျိုးလုံးမှာ အများကြီးသာပါတယ်။
ဒါကြောင့် Generation > Tier (i3/i5/i7) ဆိုတာ သာမန်အသုံးပြုသူအတွက် မှန်ကန်တဲ့ စည်းမျဉ်းတစ်ခုပါ။

၂။ RAM များလေ စက်မြန်လေလား?
RAM ဆိုတာ "လမ်း" နဲ့ တူပါတယ်။ လမ်းကျယ်ရင် ကား (Software) တွေ အများကြီး တစ်ပြိုင်တည်း မောင်းလို့ရတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ စက်စဖွင့်ချိန် မြန်ဖို့အတွက်ဆိုရင်တော့ RAM ထက် SSD ရှိဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
ဥပမာ -
HDD သုံးတဲ့ 16GB RAM စက်ထက်
SSD သုံးတဲ့ 8GB RAM စက်က
ပိုမြန်နေတာမျိုးပါ။ ဒါကြောင့် Storage အမျိုးအစား (SSD/NVMe) က စက်မြန်ဖို့အတွက် ပိုသက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။

၃။ Antivirus တွေ အများကြီးသွင်းရင် ပိုလုံခြုံသလား?
မသွင်းပါနဲ့။ Antivirus တစ်ခုထက်ပိုရှိနေရင် တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ရန်ဖြစ်ပြီး စက်ကို ပိုလေးစေပါတယ်။ အခုခေတ် Windows 10/11 မှာ ပါပြီးသား "Windows Defender" တစ်ခုတည်းနဲ့တင် လုံလောက်မှုရှိနေပါပြီ။
Antivirus ၂ ခုထက်ပို run နေရင် –
-Real-time scanning clash ဖြစ်နိုင်
-CPU usage တက်နိုင်
-System slow ဖြစ်နိုင်
ဒါကြောင့် Enterprise level မဟုတ်ရင် 3rd party Antivirus မလိုအပ်သလိုတောင် ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ စက်ကို Shutdown မလုပ်ဘဲ Sleep ထားရင် ပျက်တတ်သလား?
မပျက်ပါဘူး။ ခဏတဖြုတ် နားမယ်ဆိုရင် Sleep ထားတာက အကောင်းဆုံးပါ။ စက်ကိုလည်း မထိခိုက်သလို အလုပ်ပြန်စရင်လည်း ပိုမြန်ပါတယ်။
Sleep mode က RAM ကိုသာ power ပေးထားပြီး CPU / Disk အများစု ပိတ်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ -Windows Update, Memory leak, Driver issue တို့ကြောင့် တစ်ပတ်တစ်ခါ Restart လုပ်ပေးတာက Best practice ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ Battery ကို အမြဲ ၁၀၀% ပြည့်အောင် အားသွင်းထားသင့်လား?
Battery သက်တမ်း ကြာရှည်ခံချင်ရင် အမြဲ ၁၀၀% ပြည့်နေဖို့ မလိုပါဘူး။ ၂၀% နဲ့ ၈၀% ကြားမှာ ထိန်းထားတာက Battery Life အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး အားအမြဲပြည့်နေတာက Battery ကို ပိုပြီး ဝန်ပိစေတတ်ပါတယ်။

ဒီအချက်တွေထဲက ဘယ်အချက်ကို အမှန်လို့ ထင်နေခဲ့သလဲ?
ဒါမှမဟုတ် တခြားသိချင်တာရှိရင်လည်း ကွန်မန့်မှာ မေးခဲ့လို့ရပါတယ်ဗျာ။

ကွန်ပျူတာ သုံးရတာ လေးလံနှေးကွေးလို့ စိတ်ညစ်နေပါသလား?

နည်းပညာတွေ ဘယ်လောက်မြင့်ပါစေ၊ စနစ်တကျ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု (Maintenance) မရှိရင် ကွန်ပျူတာတွေက ကြာလာတာနဲ့အမျှ နှေးကွေးလာတတ်ပါတယ်။ သင့်စက်ကို အမြဲတမ်းအသစ်အတိုင်း လန်းဆန်းမြန်ဆန်နေစေမယ့် နည်းလမ်း (၅) ခုကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ Startup Apps များ ပိတ်ထားပါ
စက်စဖွင့်ချင်းမှာ Software တွေ အများကြီး အလိုအလျောက် ပွင့်မလာအောင် Task Manager (Ctrl + Shift + Esc) ထဲက Startup Tab မှာ မလိုအပ်တာတွေကို Disable လုပ်ပေးပါ။
၂။ အမှိုက် (Temp Files) များ ရှင်းထုတ်ပါ
Keyboard က Win + R ကိုနှိပ်ပြီး 'temp', '%temp%', 'prefetch' စတဲ့ Command တွေသုံးပြီး စက်ထဲက အသုံးမလိုတဲ့ Cache ဖိုင်တွေကို တစ်ပတ်တစ်ခါ ပုံမှန်ဖျက်ပေးပါ။

၃။ Desktop ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ထားပါ
ဖိုင်တွေ၊ ပုံတွေကို Desktop ပေါ်မှာ အပုံလိုက်မထားပါနဲ့။ ဒါက စက်စဖွင့်ချင်း (Loading) ကို အရမ်းနှေးစေပါတယ်။ Folder လေးတွေနဲ့ စနစ်တကျ ခွဲသိမ်းပါ။

၄။ Storage မှာ နေရာလွတ် ချန်ထားပါ
အထူးသဖြင့် C Drive (OS သွင်းထားတဲ့ Drive) ကို အနီရောင်ပြတဲ့အထိ မပြည့်ပါစေနဲ့။ အနည်းဆုံး 20% လောက် နေရာလွတ်ချန်ထားတာက စက်ကို ပိုမြန်စေပါတယ်။

၅။ Shut Down အစား Restart ကို အသုံးချပါ
Windows မှာ 'Fast Startup' စနစ်ကြောင့် Shut Down လုပ်ရုံနဲ့ စက်က လုံးဝ Refresh မဖြစ်ပါဘူး။ တစ်ပတ် တစ်ခါလောက် Restart ချပေးတာက စက်ရဲ့ Error တွေနဲ့ လေးလံမှုကို အကောင်းဆုံး ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပါတယ်။

ဒီနည်းလမ်းလေးတွေက သင့်အတွက် အသုံးဝင်တယ်ဆိုရင် အခြားသူတွေပါ သိသွားအောင် Share ပေးသွားပါဦးခင်ဗျာ။

နည်းပညာဗဟုသုတတွေကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဖတ်ရှုဖို့ Novel Computer Training Center Page ကိုလည်း Like & Follow လုပ်ထားဖို့ မမေ့နဲ့နော်။ ❤️

ကွန်ပျူတာတစ်လုံး ဝယ်ပြီးရုံနဲ့တင် မပြီးသေးပါဘူး။ အလုပ်တွေ ထိထိရောက်ရောက် လုပ်နိုင်ဖို့ဆိုရင် ကောင်းမွန်တဲ့ Software (Application) တွေ ရှိဖို့လည်း လိုအပ်ပါတယ်။

ဒီနေ့မှာတော့ ပညာရေးအတွက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရုံးလုပ်ငန်းအတွက်ပဲဖြစ်ဖြစ် ကွန်ပျူတာတိုင်းမှာ မရှိမဖြစ် ရှိထားသင့်တဲ့ Application (၁၀) မျိုးကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

သင့်ကွန်ပျူတာမှာကော ဘယ်နှစ်မျိုးရှိပြီးပြီလဲ? စစ်ကြည့်ရအောင်။ 👇

ကွန်ပျူတာတစ်လုံး ဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် ဘာတွေကြည့်ရမလဲ ဝေခွဲမရဖြစ်နေပါသလား? 🤔

ပိုက်ဆံအလဟဿမဖြစ်စေဘဲ မိမိအလုပ်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ Computer အမျိုးအစားကို မှန်မှန်ကန်ကန် ရွေးချယ်နိုင်ဖို့ အရေးကြီးဆုံးအချက် (၄) ချက်ကို စုစည်းပေးလိုက်ပါတယ်။

အသေးစိတ်ကို ပုံတစ်ပုံချင်းစီမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ 👇