28/01/2024
ကလေးကငယ်သေးတယ် ကြီးလာရင်အများကြီးသင်ရဦးမှာ
ဦးနှောက်လေးကိုတအားမခိုင်းပါနဲ့ ပြောတတ်ကြတဲ့သူတွေဖတ်ကြည့်ပါရှင်
ကလေးကို Playdate တွေ Play School တွေကိုအပင်ပန်းခံပြီး ဘာလို့ပို့နေတာလဲ ဆိုတာသိချင်ရင် ဖတ်ကြည့်ပါရှင်
Credit ပေးပါတယ်
ဦးနှောက်ကကျည်ပွေ့မဟုတ်လို့ အသက်ကြီးမှအတက်မပေါက်ပါ။
အတက်ပေါက်ရင်လည်းကောင်းတဲ့အတက်ဖြစ်ဖို့အခွင့်အရေးကတော့သိပ်မရှိပါဘူးနော်။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ ကလေးအသက် (၅) နှစ်မှာဘဲ ကလေး ဦးနှောက် ရဲ့ ၉ ၀ % က ဖွံ့ဖြိုးပြီးဖြစ်လို့ပါဘဲ။
"မိဘက ၉ တန်း ၁၀ တန်းမှာ ဒီလောက်လုပ်ပေးတာတောင် ဘာမှဟုတ်တိပတ်တိဖြစ်မလာဘူး" "အကောင်းဆုံးတွေဘဲလုပ်ပေးထားတာလေ၊ တစ်ရက်တစ်ရက်လိုက်ပို့လိုက်ရတာ ကျူရှင်တွေ။ ဒါတောင် ... " ဆိုပြီးမိဘတွေက မြည်တွန်တောက်တီးတတ်ကြသလို သားသမီးတွေကိုယ်တိုင်ကိုက လည်း စိတ်ပျက်အားငယ်ပြီးတစ်သက်လုံးပါမယ့် စိတ်ဓါတ်ဒါဏ်ရာရတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလို အသက်ကြီးမှလုပ်ပေးတာက အကျိုးတစ်စက်လေးမှ မရှိတာမျိုးမဟုတ်ပေမယ့် တော်တဲ့ထက်တဲ့ ထူးချွန်တဲ့ကလေးဖြစ်ဖို့ဆိုရင် အတန်းကြီမှကောက်လုပ်တာမဟုတ်ဘဲ အသက် (၅) နှစ်အောက်မှာမှ မီးကုန်ယမ်းကုန်လုပ်ပေးရမှာပါ။ ဒါမှသာ (၉ )တန်း (၁၀)တန်းမှာ "ကလေးက ငယ်ကတည်းက တော်တာ" သူ့ဘာသာပါလာပြီးသား မို့သိပ်မပင်ပန်းလိုက်ဘူး" လို့ပြောနိုင်ကြမှာ။ ဒီလို ငယ်ကတည်းက ပြုစုပျိုးထောင်မှုကောင်းကောင်း ရှိတဲ့ကလေးတွေက ဂုဏ်ထူးတွေနဲ့မအောင်လည်း ကိုယ်လေ့လာတဲ့ဘာသာရပ်အလိုက်တစ်နေ့နေ့မှာ ထူးချွန်တဲ့ လူတော်တွေဖြစ်လာမှာပါ။
ချစ်တာက ပြုစုပျိုးထောင်တာမဟုတ်ပါ ။
ငယ်တည်းက သားသမီးကိုပြုစုပျိုးထောင်တယ်ဆိုတာ တုန်နေအောင် ချစ်တာ ကိုပြောတာမဟုတ်ပါဘူး။ ကကြီး ခခွေး စောစောတတ်ရုံတင် သင်တာကိုပြောတာမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ကြံခိုင်ဖွံ့ဖြိုးအောင် မေတ္တာတရားနဲ့ပြုစုပေးတာမျိုး၊ နွေးထွေးလုံခြုံတဲ့ပတ်ဝန်းကျင်လေးဖန်တီးပြီး မွေးကတည်းက ၅ နှစ်အထိမှာ အကောင်းဆုံး ကိုဖန်တီးပေးတာကိုပြောတာပါ။ များသောအားဖြင့်ကျွန်မတို့ပတ်ဝန်းကျင်မှာတော့ ဒီလို ကလေးစောင့်ရှောက် မွေးမြူခြင်း အသိပညာတွေတအားနည်းကြပါတယ်။ ကလေးကိုအရမ်းချစ်ရုံချစ်ပြီး အရုပ်ကလေးတွေ မပြတ်ဝိုင်းဝယ်ပေးတာလောက်ကိုဘဲ ချစ်တယ် ထင်နေကြပါတယ်။ ကလေး ကိုချစ်တော့ ကလေး ငိုမှာစိုးလို့ipad လေးကို မယူရဲဘူး၊ ကလေးကိုချစ်တော့ ကလေး ငိုတော့မူကြို မထားရက်ဘူး။ ကလေး မကြိုက်တော့ ဟင်းသီးဟင်းရွက် မကျွေးတော့ဘူး ... ဒါကလေးကိုချစ်တဲ့မိဘတွေရဲ့တကယ့်အဖြစ်တွေပါ။ ချစ်တာကမိဘတိုင်းပါဘဲရှင်။ မိဘတိုင်းချစ်တတ်ကြတယ်။ ပြုစုပျိုးထောင်တာကတော့ မိဘတိုင်းမလုပ်ကြ မသိကြပါဘူး။
ပြုစုပျိုးထောင်တယ်ဆိုတာ။
ကလေးကိုချစ်ရတာလွယ်ပါတယ်။ ကလေးပိုချစ်လို့ပြုစုပျိုးထောင်ရတာကသိပ်ပင်ပန်းပါတယ်။ ကလေးကိုချစ်တာက သဘာဝတရား ပါ။ ကလေးမျက်နှာမြင်တည်းက ပီတိတဟုန်ဟုန် နဲ့ချစ်တာ။ သင်ယူလေ့လာစရာမလိုပါဘူး။ ကလေးကိုပြုစုပျိုးထောင်တာက လေ့လာသင်ယူရတယ်။ မေးမြန်းရတယ်။ ခုခေတ်မှာ parenting group လေးတွေကိုယ်စိနဲ့ မိဘတွေအချင်းချင်း ပြုစုပျိုးထောင်ပုံလေး တွေ ဖလှယ်ကြတာက သိပ်ပြီး ပီတိဖြစ်စရာကောင်းပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ ကလေးပြုစုပျိုးထောင်ပုံနဲ့ ကလေးတွေဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ အခြေခံကျတဲ့ ကဏ္ဍ တွေထဲက လေး ခုနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးပါ့မယ်။ကလေး ပြုစုနည်းတွေ အမျိုးမျိုး ရှိပေမယ့် ဒီ (၅)ခုကတော့ ရှင်းပြရတာလည်းလွယ် မိဘတွေလည်းနားလည်လွယ်တာမို့ကလေးတွေကို လက်တွေ့ပြုစုပေးတဲ့နေရာမှာ သိပ်အသုံးဝင်မယ်ထင်ပါတယ်။ အလွယ်ကူဆုံး မြင်သာမယ့် ဥပမာလေးတွေနဲ့ဘဲတိုတိုဝေမျှပေးပါ့မယ်နော် ။
(၁) ကလေးတွေရဲ့ ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်မှုအပိုင်း
ကလေးတွေကို (၃) (၄) တန်းရောက်မှ လက်ရေးမရလို့ ဆူလို့မရပါဘူး။ လက်ရေးဆိုတာ ကလေးတွေရဲ့ fine motor skill လေးတစ်ခုပါ။ ဒီလို အရည်အချင်းကို ကလေး ၅ နှစ်အောက်မှာ စတင်ပြီး လေ့ကျင့်ပေးရပါတယ်။ ကလေးတွေ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုလေးတွေ သန်စွမ်းအောင် ၊ တိကျအောင် စောစောစီးစီးကျင့်ရတာပေါ့။ အရွယ်နဲ့လိုက်ပြီး ဖိနပ်ကြိုးချည်စေတာ၊ ကြယ်သီးတပ်ခိုင်းတာ ၊ ဆေးခြယ်တာ၊ ပုံလေးတွေကို ကူးရေးစေတာ အစရှိတာလေးတွေကအစ ကစားခုန်စားလုပ်ခိုင်းပြီး ကလေးတွေကို motor skills တွေ ရှိနေအောင် လေ့ကျင့်ပေးရပါတယ်။
(၂) ဥာဏ်ရည်ထက်မြက်မှုအပိုင်း
ကလေးတွေကိုအသက်ကြီးမှ စာမရလို့ ၊ အာရုံစူးစိုက်မှုမကောင်းလို့၊မှတ်ဥာဏ်မကောင်းလို့၊ မငြိမ်လို့နဲ့အတင်းဆူပူနေလို့မရပါဘူး။ ရိုက်နှက်လည်း ပျောက်ခဲပါတယ်။ ဒီလို အရည်အချင်းတွေရအောင် ကလေးတွေကို စနစ်တကျပြုစုပျိုးထောင်ပေးရတာပါ။ စနစ်တကျစာဖတ်ပြတာ၊ စာဖတ်ပြရင်းနဲ့ ရှင်းပြတာ၊ ပုံပြင်ဖတ်ပြရင်စိတ်ကူးကြည့်ခိုင်းတာ မျိုးတွေလုပ်ပေးရပါတယ်။ မေးခွန်းလေးတွေ မေးတတ်တာ။ စစ်စစ်ပေါက်ပေါက် မေးတတ်တာ မျိုး၊ ကောက်ချက်ချတတ်တာမျိုး လုပ်တတ်တဲ့ကလေးတွေ မြင်ရင် သိပ်သဘောကျစရာပါ။ ဒီလိုကလေးတွေက တစ်ချိန်ချိန်မှာ ထက်မြက်တဲ့ကလေးတွေ ဖြစ်လာဖို့အလားအလာသိပ်ကောင်းပါတယ်။ ဒီ cognitive ပိုင်းဟာ အရမ်း နက်နဲ တဲ့အပိုင်းလေးဖြစ်သလို ထက်မြက်တဲ့ကလေးတွေဖြစ်လာစေဖို့အဓိက အပိုင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။
(၃) ဘာသာစကား နားလည်တတ်ကျွမ်းမှုအပိုင်း
စနစ်တကျပြုစုခံရတဲ့ကလေးနဲ့ ပြုစုတာမခံရတဲ့ကလေးလေးတွေက ဝေါဟာရကြွယ်ဝမှုအပိုင်းမှာ အသက် (၅) နှစ်ဆိုရင် တအား ကွာနေကြပါပြီ။ ကလေးတွေကို ဘာသာစကားနဲ့ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုရှိအောင် သူနားမလည်ပေမယ့် စကားလုံးကြွယ်ကြွယ်ဝဝ နဲ့ပြောဆိုပေးတာ၊ အင်္ဂလိပ်လိုလေးတွေပြောပေးတာမျိုး၊ ကလေးကပြောရင် အားပေးတာမျိုးတွေလုပ်ပေးရပါတယ်။ တစ်နေကုန် ကလေးထိန်းနဲ့ပစ်ထားပြီး ကလေးထိန်းကလည်း ကလေးအတွက် ကြွယ်ကြွယ်၀၀ စကားမပြောတတ်တာမျိုးဆို ကလေးက ဘာသာစကားပိုင်းမှာ အားနည်းတတ်ပါတယ်။ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများတဲ့ကလေးတွေ၊ မိသားစုကြီးတဲ့ အိမ်က ကလေးတွေ ကလည်း ဒီဘာသာစကားပိုင်းမှာ အားသာတတ်ပါတယ်။ မိဘ အုပ်ထိန်းသူ ၊မူကြိုဆရာမ များက အချိန်ပေးရင် ပြုစုမှုမှန်ကန်ရင် မြန်မြန်တိုးတက်လာနိုင်တဲ့နေရာလေးမို့ခုဘဲ စပြီးသတိထားလေ့ကျင့်ပေးလို့ရပါတယ်နော်။
(၄) ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးနဲ့ ခံစားချက်အပိုင်း
တချို့ကလေးတွေက အရမ်းထက်မြက်ပေမယ့် အရမ်းလူကြောက်တတ်တာ၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးညံ့တာ၊ ဒေါသကြီးတာ အစရှိသဖြင့်လူမှုရေးပိုင်းလေးတွေမှာအားနည်းတတ်ပါတယ်။ဒီလို အပိုင်း အတွက်လည်း အသက် ၅ နှစ်အောက်မှာ လေ့ကျင့် ပေးရင် အကောင်းဆုံးပါဘဲ။ မောင်နှမအချင်းချင်း ဝေမျှတတ်အောင်၊ ချစ်တတ်အောင်၊ အလျော့ပေးတတ်အောင်၊ ဦးဆောင်တတ်အောင် သင်ပေးတာမျိုး မိဘကလုပ်ပေးသင့်သလို မူကြိုကျောင်းနေစေတာလည်း နည်းလမ်းကောင်းတစ်ခုပါဘဲ။ ကျောင်းမှာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံတတ်ပြီး အများနဲ့လိုက်လျောညီထွေနေတတ်အောင် သင်ပေးလို့ကလေးတွေ ဘဝ တစ်သက်တာအတွက် အထူး အရေးကြီးတဲ့ လူမှုရေးအပိုင်းမှာ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့ကလေးတွေဖြစ်စေမှာပါ။
အသက်ကြီးမှ လုပ်ရင်ရောမမှီဘူးလား။ မှီပါလိမ့်မယ် ။ ပိုပြီးပင်ပန်းသလို ထိရောက်မှုလည်း နည်းပါလိမ့်မယ်။ ကျည်ပွေ့အတက်ပေါက်ကောင်းပေါက်ပါ့မယ်။ သို့သော် ငယ်တည်းက အတက် ပေါက်ခဲ့ရင်တော့ ကျည်ပွေ့လို ခက်ခက်ခဲခဲ ထွက်စရာမလိုဘဲ အသက်ကြီးရင် ဖွံ့ဖြိုးဝေစည်နေတဲ့ ထူးချွန်တဲ့ကလေးကောင်းလေးတွေဖြစ်မှာ အသေအချာပါဘဲ။ ဒါကြောင့် သားသားမီးမီးလေးတွေအတွက် ဦးနှောက်ဖွံ ဖြိုးနေဆဲ (၅) နှစ်အောက် အရွယ် ငယ်ငယ်ကစလို့ မှန်မှန်ကန်ကန် အပင်ပန်းခံပြီး ချစ်နိုင်ကြဖို့ ပြုစုပျိုးထောင်နိုင်ကြဖို့ဗဟုသုတလေးတွေ ဝေမျှလိုက်ရပါတယ်နော်။ ဒီအရေးကြီးတဲ့ ကဏ္ဍတစ်ခုချင်းစီအတွက် ကလေးတွေ ကိုပြုစုပေးလို့ရနည်းနည်းလေးတွေကိုလည်း နောက်ထပ် မိတ်ဆက်သွားမှာမို့ တူတူတတ်ကို Like လုပ်ထားပေးပါနော်။ ပျော်ရွှင်ထူးချွန်တဲ့ သားသားမီးမီးလေးတွေပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေရှင်။
