04/08/2026
"မိဘကိုယ်တိုင် တိုက်မိနေတဲ့ အဆိပ်ရည်" (အပိုင်း-၁)
"ကိုယ့်ကလေးကို
အဆိပ်မှန်း သိရက်နဲ့တိုက်မယ့် မိဘဆိုတာ ဒီကမ္ဘာပေါ်မှာ မရှိနိုင်လောက်ပါဘူး။"
ကျွန်တော်တို့ မိဘတိုင်းက...
ကိုယ့်ရင်သွေးကို
အကောင်းဆုံးတွေပဲ ပေးချင်ကြပါတယ်။
ဖျားမှာစိုးလို့တောင် ရေကို ကျိုချက်ပြီး တိုက်ကြတယ်။
ခန္ဓာကိုယ်ဖွံ့ဖြိုးအောင် အာဟာရပြည့်တဲ့
ဟင်းလျာတွေ ချက်ကျွေးကြတယ်။
ကျောင်းသွားရင် ထမင်းဘူး၊ မုန့်ဘူး၊ ရေဘူးကို
သေချာပြင်ပေးကြတယ်။
ကျောင်းမှာ မုန့်စားချိန်မှာ သောက်ဖို့ဆိုပြီး
အချိုရည်ဗူး လှလှလေးတွေလဲ ထည့်ပေးတတ်ကြပါတယ်၊၊
ဒါပေမယ့်...ဒီနေရာမှာ
ကျွန်တော်တို့တတွေ သတိမထားမိဘဲ ဆက်တိုက်မှားနေတဲ့
အမှားကြီး တစ်ခုရှိပါတယ်ဗျာ၊၊
အဲဒါကတော့...
ကျွန်တော်တို့ မိဘအများစုရဲ့
ချစ်ခြင်းမေတ္တာနဲ့ ဝယ်တိုက်မိနေတဲ့
အချိုရည်တချို့က ကလေးရဲ့ ကျန်းမာရေးကို
ရေရှည်မှာ ထိခိုက်စေနိုင်တယ် ဆိုတာကိုပါပဲ။
ဒါကြောင့်လည်း ဒီဆောင်းပါးရဲ့ ခေါင်းစဉ်ကို
"မိဘကိုယ်တိုင် တိုက်မိနေတဲ့ အဆိပ်ရည်" လို့
တမင်ရွေးထားတာဟာ...
ဒါကို ဖတ်မိတဲ့ မိဘတွေ အချိုရည်တွေရဲ့
အန္တရာယ်ကို တကယ့်အဆိပ်လို အန္တရာယ်ရှိတဲ့
ပစ္စည်းဆိုတာ တန်းပြီးသတိပြုမိအောင်ပါပဲ၊၊
ကျွန်တော်တို့ မိဘတွေ-
အမှတ်မဲ့ မသိလိုက်ဘဲ၊
နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်တိုက် တိုက်ကျွေးနေမယ်ဆိုရင်
ကလေးရဲ့ ကျန်းမာရေးကို
အဆိပ်တစ်မျိုးလို ရေရှည်ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့
သောက်စရာများ အားလုံးကို ရည်ညွှန်းတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။
ကျွန်တော်တို့
မိဘတွေ မေတ္တာနဲ့
ဝယ်တိုက်မိရာကနေ စတဲ့ ဇာတ်လမ်းပါပဲ...
ကျောင်းတက်/ဆင်းချိန်တွေတိုင်း...
ဈေးဝယ်ထွက်/အပြင်ထွက်တဲ့ အချိန်တွေတိုင်း...
ကိုယ့်ကလေးက
"မေမေ... အဲဒီဗူးလေး သောက်ချင်တယ်..."
"ဖေဖေ... ဒါလေးဝယ်ပေးနော်..."
လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့
ရောင်စုံ အချိုရည်ဗူးလေးတွေ...
သစ်သီးပုံပါတဲ့ Juice Box လေးတွေ...
အရသာချိုချို Milk Shake တွေ...
Bubble Tea...
Soft Drink...
တို့ကို ဝယ်တိုက်လိုက်ကြတာပါပဲ။
အဲဒီ အခိုက်အတန့်လေးမှာတော့...
ကလေးကလည်း သောက်လိုက်ရလို့ ကျေနပ်သွားတယ်။
မိဘလည်း ဒါကိုကြည့်ပြီး စိတ်ကြည်နူးတယ်။
"ကိုယ့်ကလေးပျော်သွားရင် ရပြီပဲလေ..."
လို့ ပေါ့ပေါ့လေးထင်လိုက်ကြပါတယ်။
ဒါပေမယ့်...
အဲဒီအချိုရည်တွေထဲမှာ ပါလာတာဟာ သဘာဝသစ်သီးလို အာဟာရမျိုး
မဟုတ်ဘဲ သကြားရည်နဲ့ ဆိုးဆေးတွေ၊
အခြားဓာတုဖြည့်စွက်ပစ္စည်းတွေ ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။
ဒီလို သဘာဝအတိုင်းမဟုတ်တဲ့
သောက်စရာတွေတဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့-
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့်
အမေရိကန် ကလေးများကျန်းမာရေးအသင်း (AAP) တို့က—
အသက် ၂ နှစ်အောက် ကလေးများကို
Added Sugar မကျွေးသင့်ကြောင်း
အသက် ၂ နှစ်နှင့်အထက် ကလေးများအတွက်လည်း
Added Sugar ကို တစ်နေ့လျှင် ၂၅ ဂရမ် (လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၆ဇွန်းခန့်) ထက်
မပိုသင့်ကြောင်း အကြံပြုထားပါတယ်။
ဒါပေမယ့်...
ဈေးကွက်ထဲက ကျွန်တော်တို့ မျက်စိရှေ့က Soft Drinkတွေ၊ Sweetened Juiceတွေနဲ့ Milk Tea တစ်ခွက်မှာတောင်
သကြားက ၃၀ မှ ၄၀ ဂရမ် (လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၇ ကနေ ၁၀ဇွန်းခန့်) အထိ
ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။
ဆိုလိုတာက—
အချိုရည်တစ်ဗူး ဒါမှမဟုတ် Milk Tea တစ်ခွက် သောက်လိုက်ရုံနဲ့တင်
ကလေးတွေအဖို့ တစ်နေ့တာအတွက် အကြံပြုထားတဲ့
Added Sugarပမာဏထက်ကို ကျော်လွန်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။
တချို့ မိဘတွေကတော့...
"Soft Drinkတွေ၊ Milk Teaတွေ မတိုက်ဘူး..."
"အသီးဖျော်ရည်-Juice လေးပဲ တိုက်တယ်..."
ဆိုတာမျိုးလဲ ပြောလာကြတယ်ပေါ့နော်၊၊
ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့
ထပ်ပြီးဖြည့်စွက်ချင်တာက
"အသီးအစစ်ဖျော်ရည်-Fruit Juice" လို့ ရေးထားတိုင်းလည်း
ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့
သောက်စရာ မဟုတ်နိုင်ပါဘူး...
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့...
တချို့ဖျော်ရည်တွေမှာ တကယ့်သစ်သီးအစစ်က
ပါဝင်မှုနည်းပြီး သကြား၊ အနံ့နဲ့ အရသာဖြည့်စွက်ပစ္စည်းတွေပဲ
အများကြီး ပါဝင်နေနိုင်ပါသေးတယ်။
ဒါကြောင့် မေမေဖေဖေတို့ရေ...
ဖျော်ရည်၊ အချိုရည် လို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ ထည့်ထားတဲ့
ဗူးလှလှ၊ ထုတ်ပိုးပုံလှလှနဲ့ ကြော်ငြာစာတန်းတွေထက်
ပါဝင်တဲ့ Nutrition Facts နဲ့ Ingredient List ကို ဖတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်၊
တကယ့်ဗူးထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ အရည်ရဲ့ အာနိသင်ကို
သိအောင်လုပ်ဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်ဗျာ။
ကျွန်တော်တို့မိဘတွေ...
ကိုယ့်ကလေးကို
အချိုရည်တိုက်ပြီးသွားတဲ့နောက်
သူရဲ့ အပြုအမူတွေကို သတိထားကြည့်ဖူးကြပါသလား...?
တချို့မိဘတွေ ပြောကြတယ်လေ။
"အချိုရည်သောက်ပြီးရင် သားလေးက
အရမ်းဆော့တယ်..."
"ခဏကြာတော့ စိတ်တိုလာရော..."
"ခဏခဏဂျီကျလာတယ်..."
"ငိုလွယ်လာတယ်..."
စသည်ဖြင့်...စသည်ဖြင့်ပေါ့ဗျာ...
အချိုရည်သောက်ပြီးတဲ့နောက်...
ကလေးတိုင်းမှာ ဒီလို
ထပ်တူညီတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုပေမယ့်
သကြားပမာဏများစွာ ပါဝင်တဲ့
သောက်စရာတွေ သောက်ပြီးသွားတဲ့နောက်မှာတော့—
ကလေးတွေရဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ဟာ မြန်မြန်တက်လာမယ်၊
ပြီးရင် ရုတ်ချည်း ပြန်ကျသွားတတ်တဲ့ Sugar Crash ဆိုတဲ့ ဖြစ်စဉ်
ဖြစ်လာမှာပါ၊၊
ဒီဟာကြောင့် ကလေးတွေ—
- ပင်ပန်းနွမ်းနယ်တာ
-စိတ်တိုလွယ်တာ
-ခဏခဏစားချင်လာတာ
-အာရုံစူးစိုက်ရခက်လာတာ
စတဲ့ အခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့်...
ကလေးတွေရဲ့ အပြုအမူတွေကို မြင်ရုံနဲ့
“ဒီကလေး ဆိုးလိုက်တာ"
လို့ ချက်ချင်း မဆုံးဖြတ်ခင်၊
သူ့တို့လေးတွေရဲ့ အစားအစာနဲ့ သောက်လေ့ရှိတဲ့
အရည်တွေရဲ့ သဘောသဘာဝကိုလည်း
ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြည့်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ
ကျွန်တော်တို့
မိဘတွေ
ဖေါ့တွေးတတ်တာလေးတွေရှိတယ်..
အဲဒါက " ကလေးကို တခါတလေလေး တိုက်မိတာပဲ...
ဘာမှ မဖြစ်နိုင်ပါဘူးဟ၊
ပိုကိုပိုလွန်းပါတယ်ကွာ" လို့ ဆိုပြီးတော့ပေါ့...
ဟုတ်ပါတယ်ဗျာ...
တစ်ဘူးတည်း အခုသောက်လိုက်လို့
အခုချက်ချင်းပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါ
ဖြစ်သွားမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
ဒါပေမယ့်...ဒီလို တခါ၊ တခါလေးတွေ
နေ့စဉ်...
အပတ်စဉ်...
လစဉ်...
နှစ်ပေါင်းများစွာ...
ကြာလာတဲ့ အလေ့အကျင့်တစ်ခုလို ဖြစ်လာတဲ့နောက်မှာတော့...
သကြားများတဲ့ သောက်စရာတွေဟာ
ကလေးရဲ့ ကျန်းမာရေးအပေါ် ရေရှည်သက်ရောက်မှု
ရှိလာမှာ မုချပါပဲ။
ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေဆိုတာဟာ
အခုလုပ်၊ အခုထဖြစ်...
တစ်ရက်တည်းနဲ့ မဖြစ်ပေါ်လာပါဘူး။
နေ့စဉ် ပြုလုပ်နေတဲ့ အမူအကျင့်လေးတွေကနေ
တဖြည်းဖြည်း စတင်လာတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။
ဒါကြောင့်
ကိုယ့်ရင်သွေး ကျန်းမာရေးကို ရှေးရှုတဲ့ မိဘတွေကို အကြံပြုရမယ်ဆိုရင်...
ကလေးကို-
✅ ရေဆာတဲ့အခါ ရေကိုပဲ အဓိက သောက်စရာအဖြစ် သောက်တတ်ပါစေ။
✅ သစ်သီးဖျော်ရည်တွေထက် သဘာဝသစ်သီးကို အဖတ်အတိုင်း စားပါစေ။
✅ အချိုရည်၊ အသီးဖျော်ရည်တွေ ဝယ်တိုက်တော့မယ်ဆိုရင် Nutrition
Factsတွေ၊ ပါဝင်တဲ့ပစ္စည်းတွေရဲ့ အချိုးအစားနဲ့ အာနိသင်တွေကို
မေမေဖေဖေတို့ကိုယ်တိုင် တစ်မိနစ်လောက် ဖတ်ကြည့်၊
လေ့လာကြည့်တဲ့ အလေ့အကျင့် ပြုလုပ်ကြပါလို့...
တိုက်တွန်းရင်း
အပိုင်း-၁ကို
ဒီနေရာမှာပဲ ခေတ္တရပ်ပါရစေဗျာ၊၊
အပိုင်း-၂ မှာ ဆက်လက်တင်ပြချင်တဲ့
အကြောင်းအရာလေးတွေကတော့-
ကျွန်တော်တို့
အခုဒီအပိုင်း-၁မှာက
သောက်စရာတွေမှာပါတဲ့
သကြားအကြောင်းကိုပဲ အဓိကထား ပြောခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်...
သကြားထက်တောင် မိဘတွေ သတိမထားမိတဲ့ အရာတွေလည်း
ရှိပါသေးတယ်။
🔹 Vitamin C ပါတဲ့ အရည်တွေက ကျန်းမာရေးအထောက်အကူဖြစ်တယ်လို့
ထင်နေတာ၊
🔹 Energy Drink ဆိုတာတွေထဲက Caffeine နဲ့ Taurine ရဲ့ ကလေးတွေအပေါ်
ဆိုးကျိုး၊
🔹 "Fruit Drink" နဲ့ "100% Fruit Juice" တို့ရဲ့ ကွာခြားချက်
🔹 ဘူးနောက်ကျောက Nutrition Label ကို ဖတ်သင့်တဲ့
အကျင့်..စတဲ့အကြောင်းတွေကို
အပိုင်း-၂ မှာ သုတေသနအထောက်အထားတွေနဲ့
ဆက်လက်မျှဝေပေးသွားပါ့မယ်ခင်ဗျာ။
Victory Learning Corner
"Where Smart Heads Meet Kind Hearts"
"ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့
အနာဂတ်ကို ပြောင်းလဲပေးတာဟာ ကြီးမားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေချည်း မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ်
သောက်တဲ့ ရေတစ်ခွက်၊ ရွေးချယ်ပေးလိုက်တဲ့ အချိုရည်တစ်ဘူးကလည်း သူ့ကျန်းမာရေးအတွက်
အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။"
