မိုးသောက်ပန်း ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း မန္တလေး

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စဉ်းစားပုံ၊ ခံစားပုံနဲ့ ပြုမူပုံတွေကို ကျွန်တော်တို့ ကြီးပြင်းလာတဲ့ မိသားစု၊ စာသင်ခန်းနဲ့ ကျောင်း စတဲ့ အသိုက်အဝန်းတွေထဲမှာပဲ သင်ယူခဲ့ကြတာပါ။ အဲဒီ ယုံကြည်မှုတွေကို စိန်ခေါ်တဲ့၊ အကြပ်ဆိုက်စေတဲ့ အခြေအနေ/ပြောင်းလဲစေတဲ့ အခြေအနေတွေ မကြုံကြရဘူးဆိုရင် ဒီပုံစံတွေကို နောက် မျိုးဆက်နဲ့ သူတို့ရဲ့ အသိုက်အဝန်းတွေဆီအထိ အရှိအတိုင်းပဲ လက်ဆင့်ကမ်းပေးကြတယ်။ ကျနော်တို့ ဖြစ်တည်နေတဲ့ အသိုက်အဝန်းထဲမှာ ကျွန်တော်တို့ ဘာတွေကို ခံယူခဲ့ကြပြီး ဘာတွေကို လက်ဆင့်ကမ်းနေသလဲ စိစစ်ဖို့လိုပါတယ်။
နီးနီးကပ်ကပ် နေထိုင်ကြရတဲ့ လူတွေရဲ့သဘာဝက အချင်းချင်းကြားမှာ ပဋိပက္ခတွေ အခြေအနေ တွေနဲ့ မကင်းနိုင်ပါဘူး။ အဲဒါတွေကို နားလည်မှု၊ သည်းခံမှုနဲ့ သာတူညီမျှမှုကို ရှေးရှုအဖြေရှာတဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ရှိရင် နေပျော်တဲ့ အသိုက်အဝန်း ဖြစ်နေမှာပါ။ အပြန်အလှန်ငြူစူတဲ့ အသိုက်အဝန်းဖြစ်နေရင် လူတိုင်းကို စိတ်မချမ်းသာဖွယ် ဘဝတွေ ပေးလာမှာပါ။ နေ့စဉ် ဒေါသချင်းပြိုင်နေရတဲ့ အခြေအနေမျိုးသာဆိုရင်၊ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး စိတ်နာကျင်စေမှု (တခါတရံ ခန္ဓာကိုယ်နာကျင်မှု)တွေ ဖြစ်လာရင်၊ ဒေါသစိတ်က အချင်းချင်းကြားမှာ စိမ့်ဝင်ပြန့်နှံနေပြီဆိုရင် ဒီကိစ္စကို ပြန်သုံးသပ်ပြီး တခုခုလုပ်ဖို့အချိန်တန်နေပါပြီ။
လူမှုသဟဇာတရဲ့အစက ကိုယ့်အထဲမှာ စတင်ရမှာလို့ ဆိုပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို နားလည်ရေး၊ ကိုယ်ခံစားချက်တွေနဲ့ ပကတိစွမ်းရည်တွေကို အရှိအတိုင်း နားလည်ရေးနဲ့ စတင်ရပါတယ်။ ‘အတွင်းစိတ် ကို ရှင်းအောင် လုပ်ပေးလိုက်ရင် အပြင်မှာလည်း ရှင်းလင်းသွားပါတယ်။ လူတိုင်းဟာ ပိုအကျိုးရှိတဲ့၊ ပိုကြွယ်ဝပြီး ပျော်ရွှင်တဲ့ဘဝကို ရရှိအောင် သူတို့ကို စွမ်းအားဖြည့်ပေးမဲ့ စိတ်သဘောထား၊ ခံစားချက်၊ တန်ဖိုးထားမှု၊ စဉ်းစားမှုနဲ့ ဘဝရေးရာ ကျွမ်းကျင်မှုတွေကို လေ့လာသင်ယူနိုင်တယ်’ လို့ ဆိုပါတယ်။ စိတ်အားလျော့နေကြတဲ့သူတွေက သူတို့အနေနဲ့ ပိုကောင်းအောင် ဘာမှ မလုပ်ချင်ပါဘူး၊ လုပ်လို့ရမယ်လို့လဲ မထင်ပါဘူးလို့ ပြောကောင်း ပြောကြပေမဲ့ သူတို့လုပ်နိုင်တယ်လို့ တကယ်ထင်လာရင် လုပ်ကြပါတယ်။
အဲဒီ ကိုယ်စွမ်းကိုယ်စကို ယုံကြည်တဲ့စိတ်ကို ရှာတွေ့အောင်၊ ပိုဖွံ့ဖြိုးအောင်၊ ကျွမ်းကျင်တဲ့သူက ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ အပြုအမူတွေရဲ့နောက်မှာ ပုန်းကွယ်နေတဲ့ အတွင်းစိတ်ကမ္ဘာကို သိမြင်အောင် ကူညီနိုင်တယ်။ အစွန်းရောက် ခံစားချက်တွေရဲ့ ဇစ်မြစ်ကို ကူညီရှာဖွေပေးပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ဘက်မျှအောင် ကိုယ်တိုင်ထိန်းညှိတတ်တဲ့၊ ကိုယ့်အပြုအမူအတွက် တာဝန်ယူတတ်တဲ့သူဖြစ်အောင် ကူညီပေး နိုင်တယ်။ ကိုယ်လူမှုအသိုက်အဝန်းနဲ့ ကိုယ်နဲ့ကြားက ဆက်နွှယ်မှုကိုလည် တည့်မတ်အောင် ထိန်းညှိနိုင်စေတယ်။
“လူတစ်ဦးရဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားတဲ့ ခံစားမှုက တစ်ဦးချင်းရဲ့ မတူကွဲပြားမှုတွေကို လက်ခံပေးတဲ့၊ အမှားတွေရှိရင် သည်းခံတဲ့၊ ဆက်ဆံပြောဆိုရာမှာ ပွင့်လင်းပြီး စည်းကမ်းတွေက ညင်သာပျော့ပျောင်းတဲ့၊ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးတဲ့ မိသားစု ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးမှာသာ ဖွံ့ဖြိုးနိုင်တယ်” လို့ ပညာရှင် တစ်ဦးက ဆိုထားပါတယ်။ ဘဝဖြတ်သန်းမှု အတွေ့အကြုံနဲ့ ချင့်ချိန်ပြီး သူ့အဆိုကို ကျွန်တော် နှစ်သက် လက်ခံမိတယ်။
ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲက မိသားစုတွေ၊ လူမှုအသိုက်အဝန်းတွေက ဘယ်လိုများ ရှိနေ ကြ၊ ဖြစ်နေကြသလဲ။ ကလေးတွေမှာ ကိုယ်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားမှုတွေ ဖွံ့ဖြိုးလာစေတဲ့ အခြေအနေ တွေ ဟုတ်ရဲ့လားလို့ ဆန်းစစ်ကြည့်ရင် သိပ်မသေချာဘူးလို့ ဖြေရမှာပါ။ တခါတရံ အထက်စီးနေရာက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက အခြားသူတွေကို တန်ဖိုးမထားတဲ့ အပြောအဆိုတွေ မြင်ရကြားရရင် ခေါင်ကမိုးယိုတာ မြင်ရသလိုပါဘဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားတဲ့သူ၊ လူမှုအသိုက်အဝန်းရဲ့ တန်ဖိုးကိုလည်း မြှင်းတင်ချင်တဲ့သူတစ်ဦးဟာ ကိုယ်ရှိတဲ့နေရာမှာ ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးနိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်း ရှိပါတယ်။ ဆရာ ဆရာမတွေ က ကိုယ့် မိသားစု၊ ကိုယ့် စာသင်ခန်း၊ စာသင်ကျောင်းမှာ ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်အလှမ်းမမီတဲ့ လောက ပြင်ကျယ်ရဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ဖို့က ကိုယ်စွမ်းနိုင်တဲ့ နယ်ပယ်ကိုဘဲ အာရုံစိုက်ပြီး တုန့်ပြန်ရတာပါ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အကောင်းဆုံးတည်ဆောက်ဖို့နဲ့ ကိုယ်နဲ့ထိစပ်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို တော်တည့် မှန်ကန် စွာ တုန့်ပြန်ဆက်ဆံပြီး ရှင်သန်နေထိုင်သွားဖို့ ပါပဲ။ ဒီစာအုပ်ဟာ ပုံသေအမြင်တစ်ခုမှာ ပိတ်မိနေပြီး ရုန်းထွက်ဖို့ အကူအညီလိုအပ်နေတဲ့ ကလေး၊ လူကြီး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်း၊ ကြင်ဖက်စုံတွဲနဲ့ မိသားစု တစ်ခု ချင်းကို ကူညီပြောင်းလဲပေးခဲ့တဲ့ ပညာရှင်တစ်ဦးရဲ့ သဘောတရားအသိနဲ့ လက်တွေ့ လုပ်ငန်းတွေကို ကျယ်ဝန်းပြည့်စုံ တင်ပြချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ဟာ ကလေးတွေမှာရှိနေတဲ့ အစွမ်းအစရင်းမြစ်တွေကို တီးခေါက်ကြည့်ပြီး သူ့ဘဝနဲ့ လူမှုဆက်ဆံရေးမှာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေနိုင်တဲ့ အစွမ်းအစတွေကို ဖော်ထုတ်ပေးချင်တယ်။ အခွင့်အလမ်းသစ်တွေရှိရင် ရယူနိုင်စေချင်တယ်။ ကိုယ်တိုင်မရှာတတ်လို့ စိတ်အခြေအနေပျက်ယွင်းနေတဲ့ ကလေးတွေကို နှစ်သိမ့်ပြီး ကူညီပေးချင်တယ်။ စိတ်ရှုပ်ထွေးမှု၊ စိတ်ပူပန်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရပြီး ဖုံးကွယ်ခံထားရတဲ့ ကိုယ်ပိုင် စွမ်းရည်တွေ၊ ရင်းမြစ်ဗီဇတွေကို ကိုယ်တိုင်တွေ့ရှိအောင် ကူညီပေးချင်တယ်။ ကလေးကို ဆရာကျကျ လမ်းညွှန်အကြံပေးတာ မဟုတ်ဘဲ သူနဲ့အတူပေါင်းပြီး သူ့ရည်မှန်းချက်နဲ့ ဘဝပန်းတိုင်ကို ဖော်ထုတ်ပေးမယ်။ စာအုပ်ထဲက သင်ခန်းတွေအပြင် နေ့စဉ်ဘဝထဲက ပြဿနာတွေကို ရင်ဆိုင်တတ်အောင်ပါ ကူညီပေးချင်တယ်။ အဲဒီအလုပ်မျိုးကို ကောင်ဆယ်လာ (Counseller) တစ်ဦးက တတ်သိကျွမ်းကျင်တယ်လို့ ဆိုပါ တယ်။
စိတ်ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဒုက္ခတွေ ထွေပြား များမြောင်လှတဲ့ အခုလိုကာလကြီးမှာ ကောင်းဆဲလင်း (Counselling) ဆိုတဲ့ နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေး ကူညီပေးတဲ့ ပညာရပ်ကိုရော ပညာရှင်ကိုပါ တန်ဖိုးထား လေးစားရပါတယ်။ တကယ်ဆိုရင် ဒီလိုစွမ်းရည်မျိုးကို ဆရာတိုင်း၊ မိဘတိုင်း လိုချင်ကြမှာပါဘဲ။ ကိုယ်တိုင် လေ့လာသိရှိထားတဲ့ အတိုင်းအတာအလျောက် ကလေးရော လူကြီးပါ အကျိုးရှိပါလိမ့်မယ်။ ပညာရှင်ရဲ့ အကူအညီကို လိုအပ်တဲ့ အတိုင်းအဆ၊ အခြေအနေတွေကို နားလည်တာကလည်း မှန်ကန်တဲ့ ပြဿနာ ဖြေရှင်းရေး ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ချနိုင်စေမှာပါ။
ဘဝရဲ့ အခက်အခဲတွေကို ရင်ဆိုင်ဖို့ ကလေးတွေသာ အကူအညီလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျောင်းစာမှာ ထူးချွန်တယ်၊ စာမေးပွဲရလဒ်တွေ ကောင်းမွန်၊ အဆင့်မြင့်ဘွဲ့နဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေ ရထားပြီးတဲ့သူတွေမှာလည်း ဘဝရဲ့စိန်ခေါ်မှုတွေ မကင်းနိုင်ပါဘူး။ လူတိုင်း အခက်အခဲတွေ ကြုံရ၊ လူတိုင်းမှာ ကိုယ်ပိုင်ဖြေရှင်းနည်းတွေ ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီနည်းတွေရဲ့ အကျိုးရှိမှု၊ အပြစ်အနာကင်းမှုတွေကိုလည်း ဓမ္မဓိဌာန်ကျကျ ဆန်းစစ်ကြည့်တတ်ရင် ကောင်းပါတယ်။
ကောင်းဆဲလင်း (Counselling) ဆိုတဲ့ နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေး ကူညီပေးတဲ့ ပညာရပ်ရဲ့ သဘောတရား၊ နည်းဟန်နဲ့ အတွေ့အကြုံတွေအကြောင်းကို ဝါရင့် ကောင်ဆယ်လာတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Meera Ravi က Counselling: What, Why &How အမည်နဲ့ ရေးသားထားတဲ့စာအုပ်ကို ‘ရင်းရင်းနှီးနှီး၊ နွေးနွေးထွေးထွေး၊ ပွင့်ပွင့် လင်းလင်း’ အမည်နဲ့ ဘာသာပြန်ဆိုပြီး ခင်ချိုလတ် စာပေက မကြာခင် ထုတ်ဝေဖို့ အသင့်ဖြစ်နေပါပြီလို့ မိတ်ဆွေများကို လေးစားစွာ အသိပေးပါတယ်။
လောကဓံအဆိုးတွေက တချို့လူတွေမှာနည်းပြီး တချို့ဆီမှာ ပိုများတယ်။ တချို့လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာနည်းပြီး တချို့ဆီမှာ ပိုများတယ်။ တချို့နိုင်ငံမှာနည်းပြီး တချို့ဆီမှာ ပိုများတယ်။ လောကဓံဟာ သဘာဝဖြစ်စဉ်ချည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ လူ့ပယောဂနဲ့ ဆိုင်တယ်ဆိုရင် အဲဒီပယောဂဟာ ပညာရေးကို လူမှုဗေဒရှုထောင့်က အားဖြည့်ချဉ်းကပ်ပုံဘဲလို့ ကျွန်တော်မှတ်ယူပါတယ်။ အဲဒီပညာရေးမျိုး ပုံဖော်နိုင်ဖို့ အားဖြည့်ဖွယ်ရာတစ်ခုအဖြစ် ဆရာများနဲ့ မိဘများအတွက် အဓိက ရည်စူးပြီး ဒီစာအုပ်ကို ဘာသာပြန်ဆို ပါတယ်။
(Meera Ravi က မောင်လင်း ဘာသာပြန်ဆိုတဲ့ ‘စိတ်ကို သင်ခြင်း’ စာအုပ်မူရင်း Teaching Through the Heart ကို ရေးသားသူ ဖြစ်ပါတယ်။)

ဝုန်းဒိုင်းကြဲငလျင်အလွန်မှာ မိုးသောက်ပန်း‌ေကျာင်းက မယိုင်လဲ၊ မိသားစုများ၊ဝန်ထမ်းများလည်း ဘေးကင်စွာ ရှိနေကြပါတယ်။ အပျက်အစီးတွေကို ရှင်းလင်း‌ေနရပြီး၊ အဆောက်အဦးရဲ့ ကြံ့ခိုင်မှုအ‌ေခြအနေကို ပညာရှင်နဲ့ စစ်ဆေးဖို့ လုပ်းငန်းများ ကျန်နေပါသေးတယ်။ စိတ်ပူပန်ကြတဲ့ ရပ်ဝေရပ်နီးက မိတ်ဆွေများ စိတ်ပူပန်မှု သက်သာစေကြောင်း လေးစားစွာ အသိပေးပါတယ်ရှင်။

မိုးသောက်ပန်း ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း (မန္တလေး) တွင် အောက်ပါ အလုပ်နေရာများအတွက် လာရောက် လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။
၁။ မူလတန်း၊အလယ်တန်း နှင့် အထက်တန်းသင်ကြားရေး ဆရာ၊ ဆရာမ
၂။ English 4 skills ဆရာ၊ ဆရာမ
၃။ အဆောင်မှူး ဆရာ၊ ဆရာမ
၄။ ဂီတ ဆရာ၊ ဆရာမ
၅။ ပန်းချီ ဆရာ၊ ဆရာမ
၆။ ICT ဆရာ၊ ဆရာမ
၁။ သင်ကြားရေး လျှောက်ထားသူသည် မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်းအဆင့် ဘာသာရပ်များကို ကျွမ်းကျင် ပိုင် နိုင်စွာ သင်ကြားပေးနိုင်ရမည်။ ခေတ်ပေါ် ပညာရေးဒသနများ၊ ထိရောက်သော သင်ကြား/သင်ယူမှု နည်းနာ များကို အစဉ်လေ့လာ ကျင့်သုံးလိုစိတ်ရှိပြီး အပြန်အလှန်မျှဝေရာတွင် တက်ကြွစွာပါဝင်ရမည်။ ကျောင်းချိန်အတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်ရမည်။ (မဟာဘွဲ့၊ ပညာရေး ဘွဲ့၊ ပညာရေး ဒီပလိုမာ၊ ဆရာ ဖြစ်လက်မှတ် တခုခု တင်ပြ၍ လျှောက်ထားရပါမည်။)
၂။ English 4 skills integrated Courses (Cambridge, Oxford, Pearson etc.) များကို သင်ကြား ပေးနိုင်သူ ဖြစ်ရမည်။ သင်ကြားမှု အတွေ့အကြုံရှိသူကို ဦးစားပေးပါမည်။ ကျောင်းချိန်အတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်ရမည်။
၃။ အဆောင်မှူးလျှောက်ထားသူသည် တက္ကသိုလ်ဘွဲ့တခုခု ရရှိထားပြီး ကျောင်းသား ကျောင်းသူ အုပ်ထိန်းမှု အပြင် Subject Guide တာဝန်ကိုပါ ယူနိုင်ရပါမည်။
၄။ ဂီတဆရာလျှောက်ထားသူသည် ဂီတသင်္ကေတကို ပိုင်နိုင်ကျွမ်းကျင်ပြီး စန္ဒယား၊ တယော၊ ဂစ်တာ၊ ပုလွေ (recorder) တို့ကို ကလေးများအား ပိုင်နိုင်စွာ သင်ကြား ပေးနိုင်ရပါမည်။
၅။ ပန်းချီနည်းပြဆရာ လျှောက်ထားသူသည် ကလေးပန်းချီ၏ အခြေခံသဘောတရားနှင့် လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင် မှု အဆင့်ဆင့်ကို ပန်းချီသင်ရိုး ပြုစုထားပြီး ကလေးများနှင့် ဆီလျော်စွာ သင်ကြားနိုင်ရပါမည်။
၆။ ICT ဆရာ၊ ဆရာမအဖြစ် လျှောက်ထားသူသည် Microsoft office၊ Google apps, Graphic Design, Basic Coding တို့ကို သင်ကြားပေးနိုင်ရမည်။ သက်ဆိုင်ရာ သင်ရိုးကျွမ်းကျင်မှု လက်မှတ်နှင့် သင့်တင့်သော အတွေ့ အကြုံရှိရပါမည်။
----------------
စိတ်ဝင်စားသူများသည် ဖုန်းနံပါတ် ၀၉ ၇၈ ၂၀၁၂ ၈၉၄၊ ၀၉ ၄၀၂၀ ၁၂ ၈၉၄၊ ၀၉ ၂၅၆ ၃၄၁ ၈၂၁ သို့ ဆက်သွယ် စုံစမ်းနိုင်ပြီးမိမိ၏ဓာတ်ပုံ၊ မျှော်မှန်းလစာတို့ပါဝင်သော ကိုယ်ရေးအချက်အလက်မှတ်တမ်း၊ ပညာအရည်အချင်း ပြ (ဘွဲ့)လက်မှတ်၊ မှတ်ပုံတင် မိတ္တူတို့ကိုတင်ပြ၍ ကျောင်းရုံးခန်းသို့ လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။

စာမေးပွဲကြောက်တာ ဘယ်သူတွေလဲ၊ ဘယ်လိုပြင်ဆင်ပေးကြမလဲ

စာမေးပွဲကြောက်စိတ် ကြီးမားအောင် ဘယ်သူလုပ်တာလဲ
(က) ပြီးခဲ့တဲ့ စာမေးပွဲအားလုံးမှာ ကျရှုံးခဲ့တဲ့ ကျောင်းသား/သူ
(ခ) ပြင်းထန်တဲ့ပြစ်ဒဏ်နဲ့ ခြိမ်းခြောက်အပြစ်ပေးတတ်တဲ့ ဆရာ၊ မိဘ
(ဂ) ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မယုံကြည်၊ တန်ဖိုးထားမှု နိမ့်နေတဲ့ ကျောင်းသား/သူ
(ဃ) သိပ်အရေးကြီးတဲ့ အဆုံးအဖြတ်ပေးတဲ့ စာမေးပွဲ
(င) သင်ခန်းစာတချို့ကိုသာ ရွေးချယ်ပြင်ဆင်ခဲ့တဲ့ ကျောင်းသား၊ ဆရာ
စာမေးပွဲကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ရင်ဆိုင်တာ ဘယ်လိုလူလဲ
(က) သင်ခန်းစာအားလုံးကို ထိရောက်တဲ့ စာကြည့်နည်းနဲ့ ပုံမှန်လေ့လာထားတဲ့ ကျောင်းသား/သူ
(ခ) စာမေးပွဲတိုင်းကို (မွေးခွန်း၊ ဖြေချိန်) လုံလောက်အောင် လေ့ကျင့်ပြင်ဆင်လေ့ရှိတဲ့ ကျောင်းသား/သူ
(ဂ) စာမေးပွဲမှာ ကိုယ်အားနည်းခဲ့တာရှိရင် သင်ခန်းစာယူပြီး အားထပ်ဖြည့်လေ့ရှိတဲ့ ကျောင်းသား/သူ
(ဃ) စွမ်းဆောင်ရည်အမှန်ကို သိထားပြီး ဖြစ်နိုင်တာကို ရည်မှန်းတဲ့ ကျောင်းသား၊ ဆရာ၊ မိဘ
(င) စိုးရိမ်စိတ် ဖြစ်စရာအကြောင်းရင်းကို နားလည်ပြီး ကြိုတင်ဖြေရှင်းတတ်တဲ့ ကျောင်းသား၊ ဆရာ၊ မိဘ
စာမေးပွဲကြောက်စိတ်ကို လျှော့ချခြင်း
• အတိတ်က ကျရှုံးခဲ့မှုကြောင့် စိတ်မပူပါနဲ့။ အဲဒါကနေ သင်ခန်းစာယူပါ။ အတိတ်က ကိုယ့် စွမ်းဆောင် ရည်ကို သုံးသပ်၊ အတွေ့အကြုံတစ်ခုလို့ မှတ်ယူပြီး လိုအပ်သလို ပြုပြင်ပါ။
• မှန်ကန်ထိရောက်တဲ့ စာကြည့်နည်းကိုသာ စွဲစွဲမြဲမြဲကျင့်သုံးပါ။
• စာမေးပွဲ နီးလာတဲ့အခါ အသစ်တွေ လေ့လာတာထက် လုပ်ပြီးသားတွေကို ပြန်ကြည့်ပါ။
• စိတ်က မသက်မသာ ဖြစ်နေသေးတယ်ဆိုရင် အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပါ။
• စာမေးပွဲဖြေနိုင်ရေးအတွက် ကိုယ့်စွမ်းရည်အပေါ် သံသယစိတ်တွေကို လက်မခံပါနဲ့။
• ကျရှုံးမှာ၊ အမှတ်မကောင်းမှာ၊ အခြားသူနဲ့ မယှဉ်နိုင်မှာတွေကို ကြိုတင် မမျှော်လင့်ပါနဲ့။
• ကောင်းမွန်စွာ စားသောက်ပါ၊ အိပ်စက်ပါ။
• ပူပန်စိတ်တွေကို ချရေးဖို့ စာအုပ်တစ်အုပ်ထားပါ။
• ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ တစ်စုံတစ်ဦးနဲ့ ဆွေးနွေးပါ။
စာမေးပွဲမတိုင်ခင်နေ့ (အကြိုနေ့)
• ကြိုတင်စီစဉ်ပါ။ စာမေးပွဲဖြေရမယ့် အချိန်နဲ့ နေရာကို နှစ်ထပ်ကွမ်းစစ်ဆေးပြီး အိမ်က ထွက်ခွါရမယ့် အချိန်ကို အစီစဉ်ဆွဲပါ။
• မဖြေခင်နေ့ကတည်းက ရေးသားစရာ ကိရိယာဟူသမျှ အစုံအလင်ရှိထားပါစေ။
• အကောင်းမြင်စိတ်နဲ့ တွေးပါ။ အဆိုးမြင် အတွေးတွေကို ရှောင်ပါ။
• ညဉ့်နက်အောင် စာမကြည့်ပါနဲ့။ ကောင်းကောင်းအိပ်လိုက်ပါ။
• စိတ်ပူတာတွေ ရှိနေရင် တစ်‌ယောက်ယောက်ကို ဖွင့်ပြောပါ။
စာမေးပွဲ ဖြေတဲ့နေ့
• မနက်စာကို ကောင်းကောင်း စားထားလိုက်ပါ။ ခံတွင်းထဲမှာ အရသာဆိုး စွဲကျန်နေတတ် တဲ့ အရာ၊ သွားကြားမှာ အမျှင်တွေ ညှပ်ကျန်နေတတ်တဲ့ အစာတွေကို မစားပါနဲ့။
• မင်းရဲ့ အစာချေစနစ်ကို ဂရုစိုက်ပါ။ စာမေးပွဲခန်း မဝင်ခင်မှာ ဝမ်းကိစ္စကို ရှင်းလင်းထားပါ။
• အကောင်းဆုံး ပြင်ဆင်ထားပြီးပြီလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြောပါ။
• စာမေးပွဲအတွက် လိုအပ်တဲ့အရာဟူသမျှ ယူဆောင်ထားပြီးပြီလား စစ်ဆေးပါ။
• သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ပြောစကားထဲမှာ အပျက်သဘောဆောင်တဲ့အရာ တစ်ခုခုကြားလိုက် ရင် အလွှမ်းမိုးမခံဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်ထား။ မင်းက အကောင်းဆုံး ပြင်ဆင်ထားပြီးသားပါ။
ဖြေရမယ့်အချိန် ရောက်လာပြီ
• မေးခွန်းကို စာတစ်လုံးချင်းဖတ်ပြီး သူ့ဆိုလိုရင်းအတိုင်း နားလည်အောင်လုပ်ပါ။
• အလွယ်ကူဆုံးလို့ထင်တဲ့ မေးခွန်းနံပါတ်တွေကို အမှတ်အသားလုပ်ပါ။
• ဖြေရခက်တဲ့ မေးခွန်းတွေ့ရင် စိတ်မတုန်လှုပ်အောင် ဂရုစိုက်ပါ။
• အသက်ကို ပြင်းပြင်းရှည်ရှည်ရှုပြီး ယုံကြည်မှုရှိရှိနဲ့ အလွယ်ဆုံးနံပါတ်တွေကနေ စဖြေပါ။
• လက်ရေးကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖတ်လို့ရအောင် ဂရုစိုက်ပါ။
• မေးခွန်းတစ်စုံလုံး ဖြေလို့ပြီးရင် အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကို အောက်မျဉ်းသားပါ။
• ပြန်စစ်ပါ။ နောက်ထပ်ပြန်စစ်ပါ။ တစ်ခုခုကျန်ခဲ့တာ ရှိသလား၊ စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံ မှား တာ ရှိသလား၊ ဖြေထားတဲ့စာနဲ့ မေးခွန်းနံပါတ် မှန်မှန်ကန်ကန် တပ်ထားရဲ့လား။
• လူအတော်များများဟာ လုပ်ခဲ့ချင်တာ၊ ပြောခဲ့ချင်တာတွေကို လုပ်ငန်းပြီးမှ သတိရတတ်ပါတယ်။ လူတိုင်းဖြစ်တတ်တဲ့အရာလို့ ကိုယ်တိုင်လည်း သိပါ။ ရာနှုန်းပြည့် စိတ်ကျေနပ်ရတဲ့ စာမေးပွဲဆိုတာ ဘယ်သူမဆို ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲပါ။ ဒီနေ့ဖြေခဲ့ရတာ ဆိုးလိုက်တာလို့ ခံစားနေရရင်တောင် ပြီးပြီးသား ကိစ္စကို မင်းပြောင်းလဲလို့ မရပါဘူး။ မင်းဘဝမှာ ပိုကောင်းအောင် လုပ်ပြနိုင်မဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေက ရှေ့လျှောက် အများကြီး လာဦးမှာပါ။
(Credit- Meera Ravi’s A Guide to Study Skills)

အက်စ်ကျူ၊ ပီကျူ၊ စီကျူ၊ အေကျူ
ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု စွမ်းရည် (သို့) အက်စ်ကျူ
ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု စွမ်းရည် (SQ_ spiritual intelligence) အထဲမှာ ဒါတွေပါတယ်။
- လိုရင်းအဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်မှု
- ကိုယ်ပိုင် တန်ဖိုးများ ကိုင်စွဲမှု
- ကျေးဇူးကို ခံစားသိမြင်မှု
- ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုနဲ့ ဝတ်ပြုဆည်းကပ်မှု
- ကိုယ်ကျင့်တရား စွဲမြဲမှု
- ကရုဏာစိတ်ကို ပြသမှု တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
အက်စ်ကျူလေ့ကျင့်မှုက ကျန်းမာရေးရလဒ်နဲ့ သူနာပြုလုပ်ငန်းမျိုးမှာ အလုပ်ခွင်ကျေနပ်မှု တိုး တက်စေတယ်လို့ လေ့လာချက်တချို့က ပြတယ်။
ကာယစွမ်းရည် (သို့) ပီကျူ
၁၉၈၃ ခုနှစ်က ကျော်ကြားခဲ့တဲ့ “စိတ်ရဲ့ စည်း ဘောင်များနဲ့ ဉာဏ်ရည်မျိုးစုံသီအိုရီ” (Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences) စာအုပ်ထဲမှာ ဟောင်းဝဒ်ဂါဒ်နာက ကာယစွမ်း ရည် (physical intelligence_ PQ) အယူအဆကို တင်ပြခဲ့တယ်။ ကိုယ်နေဟန်ထား၊ အသက်ရှူမှု၊ ခွန်အား၊ စွမ်းအားအဆင့်နဲ့ အဲဒါတွေကို ညီညွတ် စွာ ပေါင်းစည်းပုံကို သိမှုပါ။ ပီကျူ မြင့်တဲ့သူတွေ ဟာ လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ အပြန်အလှန် လှုပ် ရှားမှုတွေနဲ့ သင်ယူနိုင်တယ်လို့ သူက ရှုမြင်တယ်။
ပီကျူက သီးခြားစွမ်းရည်တခု မဟုတ်လားလို့ တချို့ ပညာရေးနဲ့ စိတ်ပညာရှင်တွေက မေးခွန်း ထုတ်ကြပေမယ့် ဒီအယူအဆကို ထောက်ခံတဲ့ ဦးနှောက် အာရုံကြောပညာရပ်ဆိုင်ရာ အထောက် အထားတချို့လည်း ရှိတယ်။
သိလိုစိတ် ပမာဏ (သို့) စီကျူ
စီကျူ (သို့) သိလိုစိတ် ပမာဏ (CQ_ Curiosity quotient) အမည်ကို တွန် ဖရိုင်းမင်းက ၂၀၁၃ မှာ စသုံးခဲ့တယ်။ အောင်မြင်တဲ့သူတွေဟာ အိုင်ကျူ သာတဲ့လူတွေ ဆိုတာထက် စီကျူ (သိလို စိတ်) အားကြီးပြီး ရူးရူးမူးမူး လေ့လာတဲ့သူတွေ သာဖြစ်တယ်။ ဒါကို ထောက်ခံတာက လူ့စွမ်းအား နေရာကို အစားထိုးလာမယ့် ဉာဏ်ရည်တု (AI) စက်ရုပ် နည်းပညာနဲ့ အနာဂတ် အလုပ်ဈေးကွက် အပြောင်း အလဲပါ။ မက်ကင်းဆေးအဖွဲ့ရဲ့ ကမ္ဘာ့ အလုပ်အကိုင် ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၃၀ မှာ လက်ရှိ အလုပ်တွေရဲ့ သန်း ၈၀၀ လောက်ကို အော်တို မေးရှင်း နည်းပညာက လွဲပြောင်း ယူသွားလိမ့် မယ်။ စက်ရုပ်ရဲ့ မှတ်ဉာဏ်ကို လူ့ဦးနှောက်က မမီ နိုင်ပါ။ ဒါပေမယ့် စက်ရုပ်မှာ သိလိုစိတ် မပါတာက လူသားတွေ ဆက်ပြီး အောင်ပွဲခံနိုင်ဖို့ လူ့သဘာဝ ရဲ့ အားသာချက်ပါ။ ဘဝတက်လမ်း မြင့်မားရေး မှာ အရာရာကို သိတာထက် သိလိုစိတ်ရှိဖို့က ပို အရေးကြီးတယ်လို့ အာချနာရောင်းက ဆိုတယ်။ ဒီစိတ်က ဦးနှောက်ကို သင်ယူဖို့ အသင့်ဖြစ်စေ တယ်။ စိတ်ဝင်စားစရာ မကောင်းလှတဲ့ အရာတွေ ကိုလည်း သင်ယူနိုင်စေတယ်။ ဒါကို ဦးနှောက်ရဲ့ လင်ဘစ်စနစ်က ကျေနပ်တဲ့ ခံစားချက်ပေးပြီး သင်ယူမှုမှာ ပိုမိုမွေ့စေတယ်။ စီကျူမြင့်ဖို့ နည်း လမ်းတွေအဖြစ် အကြံပြုတိုက်တွန်းချက်တွေက-
ဂူဂဲမှာ မရှာနဲ့၊ မေးပါ။ လုပ်ငန်း ရှေ့တက်မတိုးနိုင် ပဲ အခက်ကြုံရင်၊ ဂူဂဲမှာရှာမယ့်အစား အဖော်တွေ အကြီးအကဲတွေကို မေးမြန်းပါ။
လမ်းကြောင်းသစ်မှ အိမ်ပြန်ပါ။ ပတ်ဝန်းကျင်က မြင်ကွင်း၊ အသံ၊ အနံ့ အသစ်တွေကို သတိပြုပါ။
အမှားလုပ်မိမှာ မကြောက်နဲ့။ မိမိက အမှားလို့ ထင်တဲ့ အခြားသူတွေရဲ့ အဖြေတွေ၊ မိမိကို မှားနေ ပြီလို့ ပြောလာတဲ့အရာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီလို ယူဆရတဲ့ နောက်ခံ အကြောင်းရင်းကို သိအောင် မေး ပါ။ စူးစမ်းပါ။ ကိုယ့်ဘက် ယိန်းမလာလည်းပဲ အမြင်သစ်တခုတော့ ရစေပါလိမ့်မယ်။
ယဉ်ကျေးမှုစွမ်းရည် (နောက်ထပ် စီကျူတခု)
ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ ကမ္ဘာအနှံ့ ဖြစ်လာ ချိန်မှာ ယဉ်ကျေးမှုနောက်ခံကွဲ ပြားတဲ့သူတွေနဲ့ ထိရောက်စွာ ဆက်သွယ်လုပ်ကိုင်နိုင်တဲ့ စွမ်းရည် ရဲ့ အရေးပါမှုကို စီကျူ နောက်တမျိုးအဖြစ် ဖော် ထုတ်လာကြတယ်။ ယဉ်ကျေးမှု စွမ်းရည် (CQ-Cultural Quotient) ဆိုတာ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတနဲ့ အသိ မြင့်တာထက် ပိုပါတယ်။ အဲဒီ အသိကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာအသုံးပြုပြီး ဆန်းသစ် တဲ့ရလဒ်တွေ ရယူနိုင်တဲ့စွမ်းရည်လို့ ဆိုနိုင်တယ်။ စီကျူမြင့်တဲ့သူတွေဟာ ယဉ်ကျေး မှုမျိုးစုံပါဝင် တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲက လူအမျိုးမျိုးရဲ့_
- မိမိကိုယ်ကို ထိန်းညှိပြီး လိုက်ပါနိုင်မှု
- ချင့်ချိန်တတ်မှုနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်မှု
- ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရာမှာ ထိရောက်မှု
- ယုံကြည်မှု၊ စိတ်ကူးမျှဝေမှုနဲ့ ဆန်းသစ်မှု
- ထိရောက်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည်
- အမြတ်ရနိုင်မှုနဲ့ စရိတ်ချွေတာနိုင်မှုတွေကို ခန့်မှန်းနိုင်ကြတယ်။
စီကျူက ၂၁ ရာစုကမ္ဘာကြီးထဲမှာ အလုပ်လုပ်ဖို့၊ ခေါင်းဆောင်ဖို့ မရှိမဖြစ်တဲ့အရာပါ။ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တန်ဖိုးထားမှုတွေကို နားလည်ခြင်းက ယဉ်ကျေးမှုမျိုးစုံနဲ့ ဆက်စပ်ရတဲ့ အခြေအနေတွေမှာ အောင်မြင်မယ့်သူလား၊ ခက်ခဲစွာ ရုန်းကန်ရမယ့် သူလားဆိုတာ အဖြေထုတ်ပေးတယ်။
စီကျူမြှင့်တဲ့လုပ်ငန်းမှာ ပထမအဆင့်က မိမိရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာတန်ဖိုးထားမှုတွေကို နားလည် ဖို့ပါ။ လိုလားအပ်တဲ့ အပြုအမူတွေ လို့လည်း သိ ကြပါတယ်။ အဲဒီ တန်ဖိုးထားမှုတွေကပဲ လူတွေ က ဘယ်လို ဆက်သွယ်ချင်တယ်၊ ဆက်ဆံချင် တယ်၊ လုပ်ငန်းကို ဘယ်လို စီစဉ်ချင်ပြီး ဘယ်လို ပြီးဆုံး ချင်တယ်ဆိုတာ အကဲခတ်နိုင်စေပါတယ်။ ဒီတန်ဖိုးထားမှုတွေမှာ မှားတယ်၊ မှန်တယ် မရှိပါ။ စွမ်းရည်မြင့်တဲ့ အဖွဲ့ဝင်တဦးက မတူတဲ့အဖွဲ့ဝင် တွေရဲ့ လိုလားမှုတွေကို နားလည်ပြီး နေရာတကျ ပူးပေါင်း နိုင်အောင် ကိုယ့်အပြုအမူတွေကို အတိုး အလျှော့ လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ယဉ်ကျေးမှုချင်းတူတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ အီးကျူနဲ့ အဆင်ပြေနိုင်ပေမယ့် ယဉ်ကျေးမှုမျိုးစုံပါတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ အခု စီကျူရဲ့အရေးကြီးမှုက ပိုမိုပေါ်လွင်ပါတယ်။
ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်မှုစွမ်းရည် (သို့) အေကျူ
အေကျူ (AQ_ Adversity Quotient) ဆိုတာ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်မှုနဲ့ အလိုက်သင့် ပြောင်းလဲနိုင်မှု စွမ်း ရည် အညွှန်းကိန်းပါ။ ပေါလ် စတို့လ်ဇ်က ၁၉၉၇ ခု မှာ ထုတ်တဲ့ ‘အခက်အခဲများကို အခွင့်အလမ်း အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း’ စာအုပ်ထဲမှာ စသုံးခဲ့ တာပါ။ ခံယူချက်ရှိမှု၊ စိတ်ဖိစီးမှုဒဏ် ခံနိုင်မှု၊ ဇွဲ သန်မှု၊ သက်ရှည်ကျန်းမာမှု၊ လေ့လာသင်ယူပြီး ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အလိုက်သင့် တုန့်ပြန်ပြောင်းလဲ နိုင်မှုတို့ကို စုပေါင်းပြီး ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်မှုစွမ်းရည်လို့ သိကြတဲ့အရာပါ။ ပညာရှင်ဘဝနဲ့ အောင်မြင်ဖို့မှာ အိုင်ကျူ၊ အီးကျူတို့ထက် ပိုပြီး အဓိကကျတယ် လို့တောင် ထင်ရှားသူတချို့က ပြောလာကြပါ တယ်။ အေကျူမြင့်တဲ့သူတွေဟာ စိတ်ဖိစီးမှု ပြင်း ထန်နေတဲ့ အချိန်မှာ မိမိရဲ့ စွမ်းအင်တွေကို တာ ရှည် ထိန်းထားနိုင်ပြီး စိန်ခေါ်မှုကို ထိရောက်စွာ တုန့်ပြန်နိုင်ကြတယ်။ ပိုမိုမြင့်မားတဲ့ စွမ်းဆောင် ရည်ကို ပြကြတယ်။ ကျန်းမာအောင် ထိန်းသိမ်း ရင်း အကောင်းမြင်စိတ်ကို မြှင့်နိုင်ကြပါတယ်။
ရော်ဂျာကွန်နာ၊ ကရိုက်ဟစ်ခ်မန်းနဲ့ တွမ်စမစ် တို့က တာဝန်ခံနိုင်မှုကိုတက်လှမ်းဖို့ အဆင့် လေး ခု ပါတဲ့မော်ဒယ်တခု တင်ပြထားတယ်။
သိအောင်လုပ်ပါ။ ကိုယ်ပိုင်ဘဝမှာ ဖြစ်စေ၊ ပညာရှင်ဘဝမှာ ဖြစ်စေ အပြောင်းအလဲက လိုအပ်တယ်လို့ လက်ခံပါ။ မိမိ ပြောင်းလဲဖို့လိုပြီ လို့ ညွှန်ပြတဲ့အရာကို ဆန်းစစ်ပြီး ပြောင်းလဲဖို့ ပြင် ဆင်ပါ။ ပွင့်လင်းတဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ လုပ်ဆောင်ပါ။ မိမိရဲ့အခြေအနေအပေါ် ခြားသူတွေရဲ့ အမြင်ကို လည်း (ခက်ခဲနိုင်ပေမယ့်) မေးမြန်းပါ။ အပြု သဘောနဲ့ ဝေဖန်ချက်တွေကို ရယူပါ။
လက်ခံပါ။ မိမိရဲ့ အခြေအနေကို အရှိ အတိုင်းလက်ခံပါ။ မိမိဟာ သေချာပေါက် ပြောင်း လဲတော့မှာ ဖြစ်ပေမယ့် ကြိုးစားဆဲကာလမှာ ဆုံးရှုံးမှုတချို့ ကြုံရနိုင်တာကို လက်ခံပါ။ အဆုံး သတ် ပန်းတိုင်ကို မျက်ချေမပြတ်ပါစေနဲ့။
အဖြေရှာပါ။ အစီအစဉ် ကျကျနန ဆွဲ ပါ။ ‘ဘာထပ်လုပ်လို့ ရနိုင်သေးလဲ’ လို့ အမြဲ မေးခွန်းထုတ်ရင်းနဲ့ အောင်မြင်စွာ ပြောင်းလဲနိုင်ရေး အဆုံးသတ် ပန်းတိုင်ကို တက်လှမ်းရမယ့် အဆင့် တွေ သတ်မှတ်ပါ။ အဖြေအသစ်တွေ ထပ်ထုတ် နိုင်အောင် အခြေအနေတွေကို ဘယ်လိုပြောင်းလဲ နိုင်သေးသလဲ စဉ်းစားပါ။
ဆောင်ရွက်ပါ။ အပြောင်းအလဲက အမှန် တကယ် ဖြစ်လာအောင် အထက်ပါ အချက်တွေ အားလုံးကို ဆောင်ရွက်ပါ။ ဘာတွေကြုံလာပါစေ ရလဒ်ကို တာဝန်ခံတဲ့စိတ်နဲ့ လုပ်ဆောင်ပါ။ လက် ငင်းကြုံရတဲ့ အခြေအနေအတွက် အဖြေအသစ် ကိုလည်း အမြဲရှာဖွေရင်း လုပ်ဆောင်ပါ။
အခြေခံ သိမှတ်စရာ
ဉာဏ်ရည်ထဲမှာ အချက်အတော်များများပါဝင် တယ်။ စဉ်းစားမှုနဲ့ ဆိုင်တာတွေ၊ ခံစားချက်၊ ခံယူ ချက်နဲ့ဆိုင်တဲ့ စွမ်းရည်တွေ ဆက်စပ် ပါဝင်နေကြ တယ်။ အိုင်ကျူစစ်ဆေးမှုက ပြဿနာ ဖြေရှင်းနိုင် မှု၊ ယုတ္တိနည်းကျမှု၊ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အယူအဆတွေကို ကောင်းစွာ နားလည်မှုနဲ့ ဆက်စပ်နိုင်မှုတွေကို တိုင်းတာတယ်။ အီးကျူ စစ်ဆေးမှုက မိမိမှာရော အခြားသူမှာပါ ဖြစ်လာတဲ့ ခံစားချက်ကို သိမှုနဲ့ အဲဒီ အသိကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာမှာ အသုံးပြုတတ် မှုကို တိုင်းတာပါတယ်။ စီကျူ နှစ်မျိုးက စီးပွား ရေးလောကနဲ့ ၂၁ ရာစုကမ္ဘာကြီးမှာ စူးစမ်းရှာဖွေ မှုနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုမျိုးစုံနဲ့ သဟဇာတဖြစ်မှုတွေရဲ့ အရေးကြီးမှုကို ဖော်ထုတ်ထားတယ်။ အေကျူက ပညာရှင်ဘဝမှာ အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းနိုင်ဖို့ လို အပ်တဲ့အရည်အသွေးကို ဖော်ပြပါတယ်။
ဉာဏ်စွမ်းရည် အမျိုးမျိုးက မိမိရဲ့ လုပ်ငန်း စွမ်းဆောင်ရည်၊ လူမှုဆက်နွှယ်မှုနဲ့ အထွေထွေ ကျန်းမာပျော်ရွှင်မှု‌နဲ့ ဘဝတိုးတက်ရေးတွေအပေါ် သက်ရောက်လွှမ်းမိုးမှု ရှိကြပါတယ်။ ဉာဏ်ရည်နဲ့ စွမ်းရည်ကို အဓိပ္ပာယ်ဆင်တူသဘောနဲ့ အသုံးပြု ထားကြပြီး အမှတ်ပေးစနစ်နဲ့ တိုင်တာနိုင်အောင် ပြင်ဆင်ထားတာကို အိုင်ကျူနဲ့ အီးကျူမှာသာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခြားစွမ်းရည်တွေကို ပညာရှင်တွေက ဉာဏ်ရည် (Intelligence) ဆို တာထက် ရမှတ်အတိုင်းအတာကို ညွှန်းတဲ့ ကျူ (Q_Quotient) ကို အသုံးပြု အမည်ပေးထားကြ တယ်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ အားလုံးကို နားလည်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးအောင် လုပ်တာဟာ ဘဝရဲ့မျက်နှာစာ များ စွာမှာ အောင်မြင်မှုရဲ့ အဓိကသော့ချက် ဖြစ်နိုင်ပါ တယ်။
References:
Livermore, David (September 13, 2023) What the Research says about Emotional and Cultural Intelligence https://davidlivermore.com/2023/09/13/what-the-research-says-about-emotional-and-cultural-intelligence/
Middleton, Tracy (August 29, 2019): The 5 types of intelligence you need to build today; https://www.atlassian.com/blog/productivity/types-of-intelligence
ORS partners (n.d.) Continuous Growth: Increase our IQ, EQ, and AQ with these simple tips https://orspartners.com/further-developing-your-iq-eq-and-aq/ (access date May 7, 2024
Vedfelt, Klaus (Jan 25, 2021): EQ vs. IQ: Which One Is More Beneficial? https://www.healthline.com/health/eq-vs-iq

IT ပစ္စည်းတွေကြောင့် ကလေးတွေရဲ့ ပညာရေးမှာ အနှောက်အယှက်ဖြစ်ရတဲ့ ဥပမာ တွေနဲ့ အသုံးပြုခွင့် ပိတ်ပင်ကြတာလည်း မရှားပါ။ ဒါပေမယ့် IT ခေတ်ကို လွတ်အောင် ရှောင်ခိုင်းဖို့တော့ မဖြစ်နိုင်ပါ။ IT နည်းပညာမှာ နောက်ကျကျန်တာတော့ ဖြစ်နိုင်ပါ တယ်။ ဆရာတွေက IT ပစ္စည်းတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းနဲ့ အသုံးပြုပြီး ထူးခြား ထိရောက်တဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေရနိုင်ပုံကို ပညာပေးရင်း အခွင့်အရေးပေးရင် ရလဒ် ကောင်းတွေ အားလုံးရနိုင်ပါတယ်။ IT ရဲ့ ဆိုးကျိုးတွေကိုလည်း လူကြီး လူငယ်မရွေး ရှုထောင့်ပေါင်းစုံနဲ့ သိကြသင့်ပါတယ်။
မိုးသောက်ပန်းကျောင်းက ခေတ်အလိုက် ဖွံဖြိုးလာတဲ့ နည်းပညာရဲ့ အားသာချက်ကို ရယူတတ်ကြဖို့ အလေးထားပါတယ်။ နည်းပညာကို နေရာတကျသုံးပြီး ဆရာတွေက ပိုမိုထိရောက်စွာ သင်ပေးနိုင်သလို ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေကလည်း မိမိရဲ့ တတ် မြောက်မှု၊ ကျွမ်းကျင်မှုတွေကို ပိုမိုအစွမ်းပြနိုင်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် မိုးသောက်ပန်း ကျောင်းမှာ IT နည်းပညာ ကိရိယာတွေကို လုံးဝပိတ်ပင်တာထက်၊ ထိရောက်စွာ လေ့လာဖို့ စည်းကမ်းနဲ့ စနစ်တကျ သုံးတတ်အောင် လမ်းပြကူညီရင်း အတိုင်းအဆနဲ့ အခွင့်အရေး ပေးပါတယ်။ ဒါက လုပ်ငန်း လမ်းညွှန် (၄) ပါ။

လူမှု့အနိဌာရုံတွေ လျော့ပါးပြီး ငြိမ်းချမ်းမှု ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ခံစားနိုင်ဖို့ဆိုရင် ပညာမြင့်တဲ့ လူမှုအသိုက်အဝန်း ဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြရပါမယ်။ ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေရော ဆရာ ဆရာမတွေပါ မိမိတို့ရဲ့ အသိပညာ၊ ယုံကြည်ချက်နဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ဆန်းစစ်ပြီး မြှင့်တင်ဖို့ အမြဲတမ်း သင်ယူလေ့လာနေသူတွေအဖြစ်နဲ့ ကိုယ်တိုင်ပါဝင် ကြရပါမယ်။ အခြားသူတွေရဲ့ အသိပညာကိုလည်း အသိအမှတ်ပြု၊ မျှဝေ၊ ညှိနှိုင်းပြီး ပူးပေါင်းဆောင် ရွက် နိုင်သူတွေ ဖြစ်ကြရပါမည်။
ကလေးတွေကို အရည်အသွေးရှိတဲ့ ပညာရေး ပေးနိုင်ဖို့ ဆရာ၊ ဆရာမတွေက တကိုယ်တော်ဝါဒနဲ့ သင်ကြားတာထက်၊ တာဝန်ခံမှုရှိပြီး အရည်အသွေးမြင့်တဲ့ ဆရာ အတတ်ပညာရှင်အသိုင်းအဝိုင်း ဖွံဖြိုးလာအောင် တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက် ကြရပါမယ်။ ဒီယုံကြည်ချက်နဲ့ပဲ မိုးသောက်ပန်း ကျောင်းဟာ ပညာရှင်အတတ် စဉ်ဆက် မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးရေး (Continuous Professional Development_ CPD) ကို အချိန်ဇယား နဲ့ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်တဲ့ ရှားရှားပါးပါး ကျောင်းတကျောင်း ဖြစ်နေတာပါ။ အခြားကျောင်း တွေ နဲ့ ပူးပေါင်းလေ့လာမှု၊ ဆွေးနွေးမှုတွေလည်း ရံဖန်ရံခါ လုပ်နေလျက်ပါ။ လုပ်ငန်း လမ်းညွှန် (၃) က Life-long learners in a learning community ပါ။