24/04/2022
လွၵ်းလၢႆးယူတ်းယႃတွင်ႉၸဵပ်းၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်မႃး
*****************************
*******
လွင်ႈပဵၼ်တွင်ႉၸဵပ်းတွင်ႉဢိဝ်ႈၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်မႃးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉတေပဵၼ်လွင်ႈၾိင်ႈ
ထမ်ႇမတႃႇၼၢင်းယိင်းသေတႃႉ မၢင်ပွၵ်ႈမႃးတႄႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉမီးတၢင်းပဵၼ်ၶၢမ်ႇဝႆႉသေလႄႈၸဵပ်း မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းပဵၼ် တီႈၼႂ်းႁူင်းလုၵ်ႈမီး
ၼိူဝ်ႉၵွၼ်ႈလိူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် မူင်ႈမႅင်းၶဝ်ႈၼႂ်းႁူင်းလုၵ်ႈလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉၸဵပ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈမေႃ ပဵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
🎋တၢင်းပဵၼ်ၶၢမ်ႇဝႆႉဢမ်ႇမီး ၵူၺ်းယွၼ်ႉသင်
တွင်ႉၸဵပ်းလႃႇ
ႁေႃႇမူင်းမဵဝ်းၼိူင်ႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ပရူဝ်ႇသတႃႇၵလၼ်တိၼ်သ်(prostaglandins) ၼႆႉ မၼ်းတေ
ႁဵတ်းၵၢၼ်ထူၵ်းဢွၵ်ႇပၼ်ႁေႃႇမူင်းတီႈၽႃႁူင်းလုၵ်ႈသေ သင်ဝႃႈမၼ်း ထူၵ်းဢွၵ်ႇပၼ်ႁေႃႇမူင်း
ၼမ်လိူဝ်သေဢၼ်လူဝ်ႇၼၼ်ႉၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ
တွင်ႉၸဵပ်းတွင်ႉဢိဝ်ႈ။ ပိူင်ၵၢၼ်မၼ်းသမ်ႉပဵၼ်
ၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇၼႆၸိုင် ႁေႃႇမူင်းဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေၵႂႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈမိပ်ႇငႅၼ်းပၼ်တီႈၼိူဝ်ႉၼူႁူင်းလုၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
🎋ၾၢင်ႁၢင်ႈလၵ်ႉၶၼႃႇ
ၵေႃႉၼိူင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိူင်ႈ လွင်ႈလႆႈထုၵ်ႇၶၢမ်ႇတေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။မၢင်ၵေႃႉၼႆႉ တေၸဵပ်းတေ
ဢိဝ်ႈတီႈႁူဝ်ၼဝ်ႇ ၊ မၢင်ၵေႃႉသမ်ႉ ဢႅဝ်ၶိုၼ်ႈဢႅဝ် ၸဵပ်း မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ထုၵ်ႇၺႃးပိူၼ်ႈၸၼ်ၼိူဝ်ႉသေ ယၵ်းလိမ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်
ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၸမ်ႉ တေၵႂႃႇၸဵပ်းပႃး တီႈတိၼ်
တီႈၶႃလူင်။ ယွၼ်ႉၸဵပ်းၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ
မၢင်ၵေႃႉၼႆႉ တွင်ႉၶူၼ်ႉေသသမ်ႉပေႃးႁၢၵ်ႈ
ၵေႃႈမီး။
ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇၶၢမ်ႇတွင်ႉၸဵပ်းတွင်ႉဢိဝ်ႈၸိူင်ႉ
ၼႆၼႆႉ တေပဵၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်းႁူဝ်လိူၼ်တေႇၸႃႉလူင်း။
မၢင်ၵေႃႉၼႆႉ တေၵႆႉလႆႈႁပ်ႉႁူႉသၢႆငၢႆမၼ်းဢွၼ် တၢင်းႁူဝ်လိူၼ်ပႆႇလူင်း မွၵ်ႈ 12ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်တွင်ႉၸဵပ်းတွင်ႉဢိဝ်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈမေႃႁိုင် ထိုင် 24 ၸူဝ်ႈမူင်းသေ မၢင်ၵေႃႉသမ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇထိုင် 2ဝၼ်းတေႃႇ 3ဝၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်တွင်ႉၸဵပ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၼႄႁွင်ႈယႃၵေႃႈလႆႈယူႇ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ်တၢင်းၸဵပ်းထမ်ႇမတႃႇၵူၺ်း။ သင်ဝႃႈဢမ်ႇမီးတၢင်းပဵၼ်ၶၢမ်ႇဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ်မူင်းမႅင်းၶဝ်ႈတီႈၼႂ်းႁူင်းလုၵ်ႈ ၼႆၸိုင် ဢမ်ႇတၢပ်ႈမႆႈၸႂ်ၵေႃႈလႆႈယူႇ။
🎋တေႁဵတ်းႁိုဝ်ယူတ်းယႃ
✨ၵိၼ်ဝီႇတမိၼ်ႇ ပီႇ 1 (Vitamin B1) 100 mg ၼိူင်ႈဝၼ်း 1လုၵ်ႈ ၵူႊဝၼ်း
✨မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်မႃးယူႇၼၼ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈတွင်ႉၸဵပ်းတေသၢၵ်ႈသႃႇ ၵိၼ်ပႃႇရႃႇသီႇတမေႃး ၼိူင်ႈဝၼ်း 3ပွၵ်ႈ တေႃႇ 4ပွၵ်ႈ။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်တႄႉ ၵိၼ်ပႃႇရႃႇသီႇၵူၺ်း ၵေႃႈသၢၵ်ႈသႃႇယူႇ။
✨သင်ဝႃႈ ၵိၼ်ပႃႇရႃႇသီႇသေ ဢမ်ႇၶႅၼ်းဢမ်ႇသၢၵ်ႈသႃႇၼႆ လီဢုပ်ႇဢူဝ်းတိူင်ႇပၢင်ႇမေႃယႃၶဝ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ယႃၵေႈၸဵပ်းတၢင်ႇမဵဝ်းၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈမေႃႁဵတ်းႁႂ်ႈထူင်ၶဝ်ႈၵႂ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ႁင်းၵူၺ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
✨သင်ဝႃႈလူဝ်ႇမႃးၸိုင် မေႃယႃတေၸၢင်ႈပၼ်
ယႃႈယႃႁေႉလုၵ်ႈ။ ပၼ်ႁႃတီႈၼႆႈၸမ်ႉ ပဵၼ်သၢဝ်သေ ယွၼ်ႉသင်သမ်ႉတေလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃႁေႉလုၵ်ႈလႃႇ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈသၢၵ်ႈသႃႇယႃႇပေႁႂ်ႈပဵၼ်တွင်ႉၸဵပ်းမိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
🎋လွၵ်းလၢႆးတၢင်ႇလွင်ႈ
✨ပေႃးဝႃႈတွင်ႉၸဵပ်းၼႆ ယႃႇပေႁဵတ်းၵၢၼ်ယွၵ်ႉယႅၵ်ႉမၼ်း လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉပၼ်ၼမ်ၼမ်။
✨ဢဝ်ၼမ်ႉဢုၼ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းထူင်သေၵၢပ်ႈဝႆႉပၼ်တီႈဢၼ်ၸဵပ်းၼၼ်ႉ
✨ယႃႇပေၵိၼ်လဝ်ႈလုၼ်ႇလႅၼ်းယႃႈ(ၼၢင်းယိင်း
မၢင်ၵေႃႉၼႆႉတေမီးတၢင်ႈယၢမ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈသႂ်ႇပႃး)
✨ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိုၵ်းသၼ်းလဵၼ်ႈႁႅင်းမၢၼ်ႇမၢၼ်ႇ
ၼၢင်းယိင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႆႉလဵၼ်ႈယေႃးၵ(ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်းမဵဝ်းၼိူင်ႈ) ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၶဝ်သၢၵ်ႈသႃႇမႃး ယွၼ်ႉလူၺ်ႈတွင်ႉၸဵပ်းဢၼ်ၼႆႉယူႇ
✨မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်မႃး ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းဢၼ်
ယူင်ႉယူင်ႉယႃႇပေၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းဢၼ်ႁႅတ်ႉ
✨ယႃႇပေၵိၼ်ဢၼ်ၽိတ်းဢၼ်သႅပ်ႇ
✨ၵိၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ်
🎋မိူဝ်ႈလႂ်ထုၵ်ႇလီၼႄမေႃယႃ
ၵိၼ်ယႃႈယႃပႃႇရႃႇသီႇသေလႄႈ တွင်ႉၸဵပ်းဢမ်ႇသၢၵ်ႈသႃႇ
လွင်ႈလႆႈၶၢမ်ႇတွင်ႉၸဵပ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸဵပ်းမႃးသေ
ၵဝ်ႇ
ဢမ်ႇၺိၼ်းၸဵပ်း 3-4ပီႊယဝ်ႉသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ
ၸဵပ်းၶိုၼ်း
ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလီၼႄမေႃယူႇယဝ်ႉ။
Translated__Kham
ၢႆးယူႇလီ
Originalpostတယ်လီကျန်းမာအခမဲ့အွန်လှိုင်းဆေးခန်း
Ref:John Murtaghs' patient education, six edition: Dysmenorrhea
Photo