27/05/2025
မြန်မာနိုင်ငံရှိ SME လုပ်ငန်းရှင်များ မေ့လျော့တတ်တဲ့ အခွန်လျော့ချခွင့်ကိုဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သေးငယ်-အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ (SMEs) အနေဖြင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် အခွန်ဥပဒေများကို တိကျစွာနားလည်မှုမရှိခြင်းကြောင့် အခွန်လျော့ချခွင့်အချို့ကို မသုံးနိုင်ဘဲ ပျက်ကွက်နေကြတာများပါတယ်။ အောက်ဖော်ပြပါ deduction များမှာ အသုံးဝင်လွန်းသော်လည်း SMEs များ များပြားစွာ မသိကြသေးတဲ့အရာများဖြစ်ပါတယ်။
၁။ စီးပွားရေးသုံးအိမ်တွင်းရုံးခန်းစရိတ် (Home Office Expenses)
အိမ်အတွင်းမှ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော SME ရှင်များအနေဖြင့် အခန်းတစ်ခန်းကို စီးပွားရေးအတွက်သာ သီးသန့်အသုံးပြုနေပါက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မီးဖိုး၊ ရေဖိုး၊ အင်တာနက်နှင့် ငှားရမ်းခစရိတ်များကို အခွန်ထဲမှ ချထားခွင့်ရနိုင်ပါတယ်။ သက်သေမှတ်တမ်း (receipts & utility bills) များ သိမ်းထားဖို့လိုပါတယ်။
၂။ ကိုယ်ပိုင်ယာဉ်ဖြင့် စီးပွားရေးခရီးသွားလာခြင်း (Business Use of Personal Vehicle)
ယာဉ်တစ်စင်းကို ကိုယ်ပိုင်နှင့် စီးပွားရေးအရ နှစ်မျိုး အသုံးပြုနေတာဖြစ်ပါက စီးပွားရေးအတွက် အသုံးပြုသည့် လျှောက်လမ်းမိုင်နှင့် စရိတ်များကို ချထားနိုင်ပါတယ်။ မိုင်အပေါ်အခြေခံတဲ့ system မရှိသော်လည်း မြန်မာတွင် actual fuel, servicing, repair bills စသည့်စရိတ်များကို သက်သေဖြင့် ထည့်သွင်းနိုင်ပါတယ်။
၃။ စတင်လုပ်ငန်းဖွင့်စရိတ် (Startup/Pre-operating Expenses)
လုပ်ငန်းဖွင့်မတိုင်မီ စီစဉ်မှု၊ စျေးကွက်သုတေသန၊ training, license ရယူမှု စသည့် စတင်ကုန်ကျစရိတ်များကို “Pre-operating Expenses” အဖြစ် စာရင်းသွင်းပြီး တဖြည်းဖြည်းချထား (amortization) နိုင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအခွန်ဥပဒေအရလည်း ကနဦးအချို့သောစရိတ်များသည် deductible ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
၄။ လေ့လာရေး၊ သင်တန်းနှင့် အတန်းများ (Training and Professional Development)
လုပ်ငန်းနှင့်သက်ဆိုင်သော သင်တန်းကြေး၊ Seminar, workshop, online courses စရိတ်များသည် ပညာရပ်တိုးတက်ရေးအတွက်ဖြစ်ပါက လျော့ချခွင့်ရနိုင်ပါတယ်။
၅။ မရရှိနိုင်တော့သော အကြွေးများ (Bad Debts)
သင်၏ကုန်ပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ပေးချေဖို့ရှိတဲ့ဖောက်သည်မှ မပေးချေသည့်အခါ၊ လုံလောက်သောသက်သေ (invoice, follow-up letters, legal action attempts) တင်ပြနိုင်ပါက အဆိုပါဘဏ္ဍာရေးအရှုံးကို bad debt အဖြစ် ချထားခွင့်ရနိုင်ပါတယ်။