15/11/2012
Letpanchaung khua tih a nihna pawh k*m 27 dawn lai a lo ni ta der mai a, kan khaw chanchin hi ziaka dah that kan la nei mumal lo niin ka hriaa pawi ka ti hle. Tute emaw mawhpuh tuma ka suangtuahna a vah vel lai mek in " Nang mi mawl pa, I pian leh murna khaw chanchin chu tunge ziak tura I phut? Tunah khan I hriat ang ang chu ziak nghal mai rawh, bul I tan tur a ni!" tiin a sakhmel pawh ka hmuh ve phak loh ka pa Piangsela thlarau ni awm tak hian min rawn tirh avangin ziak lo thei ka ni ta lo va. Upa leh a hrechiang zawkte cho chhuah nan leh la hre ngai lo thrangtharte tan ka hriat ang tawk tawk chu ka han ziak ve ta pauh a niang chu.
(Tuithiang khawsattu Pu Piangsela hi ka nute unau zinga upa per Thangchhungi pasal a ni a, ka nute unau za pawh hian makpaten khua leh tui din ta chu Satawm khua (thingtlang) atangin kawlphai an pem phah ta a ni. Pu Piangsela nupui ka nu Thangi hian min la dam pui a, khawsah tirha an in hmun ngeiah vawin thengin an la khaw sa.)
Tuithiang khua (Letpan Taw Kyizua)
Tuithiang khua chu Pu Piangsela leh a thiante pahnih (an hming kan hre mai ta lo) ten 1962 k*m tantir lam khan hmun leh ram an va sial tan a. Sorkar hnen atanga official taka khaw din phalna lehkha an hmuh ni tak chu May 05, 1962 a ni. Chutih hun lai chuan kan khaw thlang lawka awm Kawl khua (zangiat lam pawh an awm nual), kan khua atanga km-2 vela hla Mauk Lynn (Pyin Lone) khua chu khaw lian tak sorkar hmun pawimawh a ni. An ni phalna lo chuan sorkar lam a biak pawh tak tak theih loh bawk. Vawin thlengin Mauk Lynn chu circuit (Uksuh) hming putu a la ni zel bawk.
Mizo/Hualngo pa khawsah a nih ang bawkin Chin Hills (Hualngo ram) a khaw tam takten an bawr ta chiam a, khaw pung chak tak a nih vangin zirna school leh bazar an lo mamawh thuai a. Tichun, Mauk Lynn-a awm Uksuh (circuit) lal U Tun Pung-a hnen atangin private school (Kyaung Khuai) din phalna pawh April 18, 1964 ah Pu Piangsela'n a dil hmu leh ta a ni.
Ram palailenga khua va din na na na chu tui intur leh Lo (lei let) siam nan tui hna tha tak an mamawh a. Pu Piangsela ho bawk hian kan khua atanga 8-miles (teh chiah a awm lova sawi thin dan a ni) vela hlaa tui chu a luanna tur kawng siamin thral chhung zawng ram an riak leh a, 1965 May thlaah tuikawng an lai chhuak thei ta a ni. Tuikawng chu khawchhungah an luan tir a, ei-in ah leh inbual nan hman a ni a; khaw lu lamah leh khaw mawng lamah Lo (lei let) siam nan an hmang bawk. Khawchhung hmun thenkhatahte chuan Tui-buhdengte siamin an chhawr tangkai hle bawk a ni.
A hnu lawk k*m 1966 ah Mouk Lynn atangin Bazar din phalna an hmu nghal thuai a.Chu tih hun laia an Bazar hmun chu tuna Chhim Veng Methodist Biak In dinna hmun khu a ni. Sum leh pai an la neih vak loh vangin Ar dum leh Ar var lo inthleng khual vel ta mai maite pawh an awm niin an sawi thin. A hun leh ni ka hre ta lova, chu an bazar chu Kawl hovin tum khat an hal sak tawh nghe nghe.
Chaung Oo Kyizua
Chaung Oo khua hian Mizo hming a neih awm ka hre lova Lallera veng an ti mai thin niin ka hria. Tuithiang khua a din hnu k*m 2-naah a dep chiah hmar lam mualah chuan Pu Lallera'n March 03, 1964 ah khua a rawn din ve leh ta a ni. Chaung Oo khaw dintu Pu Lallera hi Mizo/Lusei pa a nih avangin, inti Lusei deuh bik emaw Tiau thlang lam atanga rawn pem ten an bawr deuh bik a. A mah Pu Lallera hi khw sah awlsam em em a, amah tak chu a cheng rei ngai meuh lo niin an sawi thin. Chaung Oo khaw tana a hma lakna chhui tur a tam lem lo va, ka hre lo zawk pawh a ni mai thei bawk. (Chaung Oo lam chanchin hi ka hre tlem hle a, a hre zawkten an chhunzawm leh turah I ngai mai ang u)
Letpanchaung Khua Tih A Lo Ni Ta
Khaw hnih indep renga awm, Chhimlam inti Hualngo deuh bik a, Hmarlam inti Lusei bawk ta si chu an inngeih hleithei ta lova buaina a chhuak deuh reng mai a ni. Chhim leh Hmar an indo reng a, thil engkimah an iner em em mai bawk a ni. K*m 1970? niin ka hria (ka chiang chiah ta lo) ah phei chuan indopui an puang hial a, pa zawng zawng chhuakin khua leh khua an inral beih ta chiam mai a ni. Chumi atang chuan sorkar beng a thleng a, sorkarin ro an rel pui ta a ni. "Nangni hi trawng inang leh hnam khat ni reng siin khaw hniha inawm hi in inngeih theih lohna chhan a ni. Chuvangin khawkhatah in insiam tur a ni" tia sawrkar lam thurawn pek chu lungrual taka an pawm tlan tak avangin khawhnih chu khawkhatah an infin ta a ni. An khaw hming atan pawh an hming pahnih Letpan Taw leh Chaung Oo chu lak kawpin (a ding hmasa zawk a hmasaah ziakin) Letpan-Chaung Kyizua (Letpanchaung khua) tiin May 03, 1974 ah khan a lo ding chhuak ta a ni. (Zofate Insuihkhawm Zai I Rel Ang U tia tun lai thrangtharten kan au pui hi Letpanchaung ah chuan hman atang tawh khan a takin kan lo tihlawhtling tawh daih niin ka hria)
Tlangkawmna
Ka hriat phak tawk tawk chu ka han ziak chhuak ve ta ngawt a, ka hriat dik loh laite a awm a nih chuan thurawn tha tha min pe turin ka ngen a che u. History tam tak leh mi khaw chanchinte chu hre teuh lo mah ila, mahni pian leh murna khaw chanchin tal chu chiang takin kan hre ngei tur a ni tih hi ka ngaihdan a ni a, thahnemngaihna vangin ka hriat chun te te ka han ziak chhuak ve a ni.