22/08/2026
පැරිස් සම්මුතිය!!
පැරිස් සම්මුතිය යනු දේශගුණික විපර්යාසයට එරෙහිව ලෝකයේ රටවල් එක්ව ක්රියා කිරීම සඳහා ඇති කරගත් ජාත්යන්තර ගිවිසුමකි. එය 2015 දෙසැම්බර් 12 වැනිදා ප්රංශයේ පැරිස් නුවර පැවති එක්සත් ජාතීන්ගේ දේශගුණික විපර්යාස සමුළුව (COP21) හිදී සම්මත කරන ලද අතර, 2016 නොවැම්බර් 4 වැනිදා නිල වශයෙන් ක්රියාත්මක විය.
මෙම සම්මුතිය මඟින් ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම කාර්මික විප්ලවයට පෙර පැවති මට්ටමට සාපේක්ෂව 2°C ට වඩා බෙහෙවින් අඩු මට්ටමක පවත්වා ගැනීමටත්, හැකි නම් එය 1.5°C දක්වා සීමා කිරීමට උත්සාහ කිරීමටත් රටවල් එකඟ වී ඇත. ඒ සඳහා හරිතාගාර වායු විමෝචනය අඩු කිරීම, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය ප්රවර්ධනය කිරීම සහ දේශගුණික විපර්යාසවල බලපෑම්වලට අනුවර්තනය වීම වැනි ක්රියාමාර්ග ගනු ලැබේ.
සෑම රටක්ම තම දේශගුණික ක්රියාමාර්ග සහ විමෝචන අඩු කිරීමේ ඉලක්ක Nationally Determined Contributions (NDCs) ලෙස ඉදිරිපත් කරයි. මෙම ඉලක්ක කාලයත් සමඟ වඩාත් ශක්තිමත් කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ. එමෙන්ම දේශගුණික ක්රියාමාර්ග සඳහා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට මූල්ය, තාක්ෂණික සහ දැනුම් සහාය ලබාදීම ද සම්මුතියේ වැදගත් අංගයකි.
ශ්රී ලංකාව ද පැරිස් සම්මුතියේ පාර්ශ්වකරුවෙකු වන අතර, හරිතාගාර වායු විමෝචනය අඩු කිරීම, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය වැඩි කිරීම, වනාන්තර සංරක්ෂණය සහ ගංවතුර, නියඟ හා උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම වැනි දේශගුණික බලපෑම්වලට අනුවර්තනය වීම සඳහා විවිධ ක්රියාමාර්ග ගනිමින් සිටී.
සමස්තයක් ලෙස, පැරිස් සම්මුතිය යනු දේශගුණික විපර්යාසයේ අහිතකර බලපෑම් අවම කරමින් වඩාත් තිරසාර හා පරිසර හිතකාමී ලෝකයක් ගොඩනැගීම සඳහා රටවල් අතර ඇති කරගත් වැදගත් ජාත්යන්තර එකඟතාවකි.
-Sonia Amukotuwa-
