16/08/2025
ශ්රී ලංකාවේ අනෙක් රාජ්ය,අර්ධ රාජ්ය සහ පෞද්ගලික විශ්විද්යාල නොව ශ්රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්යාලයට එක් සුවිශේෂී ප්රතිපත්තියක් තිබේ.ඒ රැකියා හෝ ව්යාපාර අභිමුඛ ප්රතිපත්තියයි.
OUSL හි ඇති රැකියා හෝ ව්යාපාර අභිමුඛ ප්රතිපත්තිය පිළිබඳව දැන් සවිස්තරාත්මකව විග්රහ කරමු. මෙම ප්රතිපත්තිය OUSL හි අනෙකුත් විශ්වවිද්යාලවලින් වෙනස් වන ප්රධානතම ලක්ෂණයකි.
1. ප්රතිපත්තියේ මූලික දර්ශනය
OUSL හි ප්රධාන දර්ශනය වන්නේ, උපාධියක් හුදෙක් ශාස්ත්රීය දැනුමක් (academic knowledge) ලබා ගැනීමක් පමණක් නොවන බවයි. එහි ප්රධාන අරමුණ වන්නේ:
රැකියා සඳහා අවශ්ය කුසලතා (Job-Ready Skills): සිසුන්ට රැකියා වෙළෙඳපොළට ඇතුළු වීමට හෝ දැනට පවතින රැකියාවේ දියුණුවක් ලබා ගැනීමට අවශ්ය වන ප්රායෝගික කුසලතා ලබා දීම.
ව්යවසායකත්වය (Entrepreneurship): උපාධිධාරීන් හුදෙක් රැකියා සොයන අය ලෙස නොව, ස්වයං රැකියා සහ ව්යාපාර ආරම්භ කළ හැකි ව්යවසායකයන් ලෙස පුහුණු කිරීම.
ජාතික සංවර්ධනය (National Development): රටේ ආර්ථිකයට සහ සමාජයට සෘජුවම දායක විය හැකි, ප්රායෝගික දැනුමක් සහිත වෘත්තිකයන් බිහි කිරීම.
2. ප්රතිපත්තිය ක්රියාත්මක වන ආකාරය
මෙම ප්රතිපත්තිය ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා OUSL විවිධ ක්රමවේද භාවිතා කරයි.
a) විෂය නිර්දේශ සහ පාඨමාලා නිර්මාණය
කර්මාන්ත-අභිමුඛ (Industry-Oriented): OUSL හි බොහෝ පාඨමාලා සැලසුම් කර ඇත්තේ අදාළ කර්මාන්ත ක්ෂේත්රවල වෘත්තිකයන් සහ ප්රවීණයන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමෙන් පසුවයි. මේ නිසා, විෂය නිර්දේශය සෑම විටම රැකියා වෙළෙඳපොළේ නවතම අවශ්යතාවන්ට ගැලපෙනවා.
ප්රායෝගික අංග: බොහෝ උපාධිවලට ප්රායෝගික අංග (Practical components) අනිවාර්ය කර තිබෙනවා. නිදසුනක් ලෙස OUSL B.Ed උපාධියේ
Teaching Practice මෙය ගුරු වෘත්තියට අත්යවශ්ය වන ප්රායෝගික කුසලතා ලබා දෙනවා.
Project Work: තොරතුරු තාක්ෂණ හෝ ඉංජිනේරු උපාධිවලට අදාළ ව්යාපෘති වැඩ, සැබෑ ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීමට සිසුන්ට පුහුණුවක් ලබා දෙනවා.
Industrial Training: සමහර උපාධිවලට කාර්මික පුහුණුව (internship) අනිවාර්යයි.
b) සිසුන්ගේ පසුබිම සහ ඉගෙනුම් ක්රමය
රැකියාවල නිරත වන සිසුන්: OUSL සිසුන්ගෙන් විශාල පිරිසක් දැනටමත් රැකියාවල නිරතව සිටිනවා. ඔවුන් අධ්යාපනය ලබා ගන්නේ, ඔවුන්ගේ වෘත්තීය දියුණුව සඳහායි.
Blended Learning: online ඉගෙනුම් ක්රමවේද (ILS), මුද්රිත පාඩම් ද්රව්ය සහ භෞතික වැඩමුළු (workshops) මිශ්ර කර භාවිතා කිරීමෙන්, සිසුන්ට රැකියාවට බාධාවක් නොවන පරිදි අධ්යාපනය ලැබීමට අවස්ථාව ලබා දෙනවා.
c) කුසලතා සංවර්ධනයට අවධානය යොමු කිරීම
OUSL හුදෙක් විෂය දැනුමෙන් ඔබ්බට ගිය කුසලතා කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.
ගැටලු විසඳීම (Problem-Solving): විෂය පථය තුළ ඇති ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීමට සිසුන් පුරුදු කිරීම.
විවේචනාත්මක චින්තනය (Critical Thinking): කරුණු සරලව පිළිගැනීම වෙනුවට, ඒවා විශ්ලේෂණය කර තමන්ගේම අදහස් ගොඩනගා ගැනීමට පුරුදු කිරීම.
සන්නිවේදන කුසලතා (Communication Skills): පැවරුම් සහ ඉදිරිපත් කිරීම් (presentations) හරහා ලිඛිත සහ වාචික සන්නිවේදන කුසලතා වර්ධනය කිරීම.
3. ප්රතිපත්තියේ ප්රතිඵලය
මෙම ප්රතිපත්තිය නිසා OUSL උපාධිධාරීන්:
රැකියා විරහිතභාවයෙන් තොරවීම: උපාධිය අවසන් වන විට ඔවුන්ට ප්රායෝගික අත්දැකීම් සහ වෘත්තීය පුරුදු තිබෙන නිසා, රැකියා විරහිතභාවයට පත් වීමේ අවදානම අඩුයි.
ඉහළ පිළිගැනීමක්: රජයේ සහ පෞද්ගලික අංශයේ රැකියා සඳහා OUSL උපාධිවලට ඉහළ පිළිගැනීමක් තිබෙනවා.
ව්යවසායකයන් බිහි කිරීම: OUSL උපාධිධාරීන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් සාර්ථක ව්යවසායකයන් බවට පත් වී තිබෙනවා.
OUSL හි ඇති රැකියා හෝ ව්යාපාර අභිමුඛ ප්රතිපත්තිය, එහි සාර්ථකත්වයේ සහ ගුණාත්මකභාවයේ ප්රධානම සාධකයයි. මෙම ප්රතිපත්තිය නිසා, OUSL උපාධිධාරීන් හුදෙක් දැනුම සහිත පුද්ගලයන් නොව, රටේ ආර්ථිකයට සහ සමාජයට සෘජුවම දායක විය හැකි, ප්රායෝගික කුසලතා සහිත වෘත්තිකයන් ලෙස බිහි කරනවා. OUSL B.Ed SNE උපාධිය ද මෙම ප්රතිපත්තියේ හොඳම උදාහරණයකි
OUSL හි "රැකියා හෝ ව්යාපාර අභිමුඛ ප්රතිපත්තිය" හුදු විශ්වවිද්යාලයක පැවැත්මට වඩා, රටක සමාජ-ආර්ථික සංවර්ධනයට බලපාන ආකාරය දැන් විමසා බලමු.
1. ප්රතිපත්තියේ දාර්ශනික පදනම
OUSL හි මෙම ප්රතිපත්තිය ගොඩනැගී ඇත්තේ "අධ්යාපනය යනු සේවයක්" (Education as a Service) යන දර්ශනය මතයි. මෙමගින් අදහස් වන්නේ:
සමාජයට වගකීම: විශ්වවිද්යාලයක වගකීම වන්නේ න්යායාත්මක දැනුම බෙදා හැරීම පමණක් නොව, රටේ ආර්ථිකයට සහ සමාජයට සෘජුවම වටිනාකමක් එකතු කළ හැකි මානව සම්පතක් බිහි කිරීමයි.
ගතිකත්වය (Dynamism): රැකියා වෙළෙඳපොළ නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන බැවින්, විශ්වවිද්යාල අධ්යාපනය ද ගතික විය යුතුයි. විෂය නිර්දේශ නිරන්තරයෙන් යාවත්කාලීන කිරීම, නව තාක්ෂණික කුසලතා ඇතුළත් කිරීම සහ අදාළ කර්මාන්ත සමඟ සමීපව කටයුතු කිරීම මෙහි අනිවාර්ය අංගයකි.
ප්රවේශය සහ ප්රගතිය (Access and Advancement): උසස් අධ්යාපනය ලබා ගැනීමට අවස්ථාව අහිමි වූ, නමුත් හැකියාව සහ කැපවීම ඇති පුද්ගලයන්ට එම අවස්ථාව ලබා දීම. එමගින් ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ දියුණුවක් ලබා ගැනීමට මග පෙන්වීම.
2. ප්රතිපත්තිය ක්රියාත්මක වන විද්යාවේදීය ප්රවේශය
මෙම දර්ශනය, OUSL විසින් විද්යාත්මක සහ ප්රායෝගික ක්රමවේද හරහා ක්රියාත්මක කරයි.
Outcome-Based Education (OBE): OUSL හි බොහෝ පාඨමාලා සැලසුම් කර ඇත්තේ "ප්රතිඵල මත පදනම් වූ අධ්යාපනය" යන සංකල්පයට අනුවයි. මෙහිදී අවධානය යොමු කරන්නේ සිසුන් "කුමක් ඉගෙන ගත්තාද" යන්නට වඩා "අධ්යාපනයෙන් පසු ඔවුන්ට කුමක් කළ හැකිද" යන්නටයි.
උදාහරණයක් ලෙස: OUSL B.Ed SNE උපාධියේදී, අවසානයේදී විශේෂ අවශ්යතා සහිත දරුවෙකුට ඉගැන්වීමේ හැකියාව, ඔවුන්ගේ ගැටලු හඳුනාගැනීමේ හැකියාව සහ ඒ සඳහා විසඳුම් සෙවීමේ හැකියාව වැනි නිශ්චිත ප්රතිඵල (Outcomes) ඉලක්ක කර තිබෙනවා.
Work-Integrated Learning (WIL): OUSL අධ්යාපනය, රැකියාව සහ අධ්යාපනය අතර සමීප සම්බන්ධයක් ඇති කරනවා.
උදාහරණය: OUSL B.Ed උපාධිය හදාරන සිසුවෙකු ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කරන නිසා, අධ්යයන කටයුතු රැකියාවට සෘජුවම සම්බන්ධයි. න්යායාත්මකව ඉගෙන ගන්නා දේ, ප්රායෝගිකව අත්හදා බැලීමට අවස්ථාව තිබෙනවා. මෙය සාම්ප්රදායික විශ්වවිද්යාල සිසුන්ට නොලැබෙන විශාල වාසියකි.
Blended-Learning Approach
නම්යශීලී බව: මෙය සිසුන්ට ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික සහ වෘත්තීය ජීවිතයට බාධාවක් නොවන පරිදි අධ්යාපනය ලැබීමට ඉඩ දෙනවා.
ස්වයං විනය: මෙම ක්රමවේදය සිසුන් ස්වයං අධ්යයනයට සහ ස්වයං විනයට පුරුදු කරනවා. මෙය ව්යවසායකයෙකුට සහ වෘත්තිකයෙකුට අත්යවශ්ය ගුණාංගයකි.
3. ප්රතිපත්තියේ ආර්ථික සහ සමාජීය බලපෑම
OUSL හි මෙම ප්රතිපත්තිය ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකයට සහ සමාජයට සෘජුවම බලපානවා.
ශ්රම බලකායට වටිනාකම එක් කිරීම: OUSL, දැනටමත් රැකියාවල නිරත වන මිලියන ගණනක් ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ දැනුම සහ කුසලතා වැඩි දියුණු කරනවා. මෙය සමස්ත ශ්රම බලකායේ ඵලදායිතාව ඉහළ නංවනවා.
නව රැකියා සහ ව්යාපාර බිහි කිරීම: OUSL උපාධිධාරීන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක්, තම කුසලතා මත පදනම්ව නව ව්යාපාර සහ ස්වයං රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය කරනවා.
රැකියා විරහිතභාවය අවම කිරීම: සාම්ප්රදායික උපාධිධාරීන් මුහුණ දෙන රැකියා විරහිතභාවය පිළිබඳ ගැටලුව, OUSL උපාධිධාරීන්ට බලපාන්නේ නැත. මන්ද, ඔවුන් අධ්යාපනය අවසන් කරන විට දැනටමත් රැකියාවක නිරතව සිටීම හෝ රැකියාවක් සොයා ගැනීමට අවශ්ය නිශ්චිත කුසලතා ඔවුන්ට තිබීම නිසයි.
OUSL හි "රැකියා හෝ ව්යාපාර අභිමුඛ ප්රතිපත්තිය" යනු හුදු ප්රකාශයක් පමණක් නොවේ. එය දාර්ශනික, විද්යාත්මක සහ ප්රායෝගික පදනමක් මත ගොඩනැගුණු, රටක මානව සම්පත් සංවර්ධනයට සහ ආර්ථිකයට සෘජුවම දායක වන මහා පරිමාණ වැඩපිළිවෙළකි. මෙම ප්රතිපත්තිය නිසා OUSL ශ්රී ලංකාවේ අනෙකුත් විශ්වවිද්යාලවලින් වෙනස් වන අතර, එහි උපාධිධාරීන් සාර්ථක වෘත්තීය ගමනක් ආරම්භ කිරීමට හොඳින්ම සූදානම් වී සිටිනවා. ශ්රී ලංකා විවෘත විශ්ව විද්යාලයේ උපාධි මෙම ප්රතිපත්තියේ විශිෂ්ටතම උදාහරණ බවට කිසිදු සැකයක් නැත.
රැකියා හෝ ව්යාපාර අභිමුඛ ප්රතිපත්තිය ශ්රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්යාලයට පමණක් නොව ලොව පුරා විවෘත විශ්වවිද්යාලවල දක්නට ලැබෙන එක් සුවිශේෂී ප්රතිපත්තියකි.