16/08/2026
දියයට පුරාවිද්යාව හැදින්විම :
🌊 දිය යට පුරාවිද්යාව කියන්නේ මොකක්ද?
දිය යට පුරාවිද්යාව (Underwater Archaeology) කියන්නේ ජලය යට තිබෙන මිනිසුන් විසින් අතීතයේ නිර්මාණය කළ හෝ භාවිත කළ දේවල් විද්යාත්මකව සොයාබලා අධ්යයනය කරන පුරාවිද්යාවේ ශාඛාවක්.
ඒ කියන්නේ පුරාවිද්යාඥයන් ගොඩබිමේ පැරණි නටබුන් හොයනවා වගේම, මුහුද, ගංගා, වැව්, විල් වැනි ජල ප්රදේශවලත් පැරණි මිනිස් ක්රියාකාරකම්වල සාක්ෂි සොයනවා.
🏺 මොනවාද දිය යට හොයන්නේ?
දිය යට පුරාවිද්යාඥයන්ට මෙවැනි දේවල් හමුවෙන්න පුළුවන්:
🚢 පැරණි නැව් සහ නැව්වල කොටස්
⚓ නැංගුරම්
🏺 මැටි භාජන
🪙 පැරණි කාසි
🏘️ ජලයට යට වූ පැරණි ගොඩනැගිලි හා වරාය
🧱 පැරණි බිත්ති සහ ඉදිකිරීම්
🛠️ පැරණි මෙවලම්
🗿 වෙනත් පුරාවිද්යාත්මක වස්තූන්
මේවා අධ්යයනය කිරීමෙන් අතීතයේ මිනිසුන් ජීවත් වූ ආකාරය, වෙළඳාම් කළ ආකාරය සහ විවිධ ප්රදේශ සමඟ සම්බන්ධතා පැවැත්වූ ආකාරය ගැන තොරතුරු ලබාගන්න පුළුවන්.
🤿 මේක කරන්න කිමිදෙන්නම ඕනද?
හැම වෙලාවෙම නෑ.
දිය යට පුරාවිද්යාවේදී කිමිදුම්කරුවන් භාවිත කරනවා වගේම, sonar, underwater cameras, GPS, remote sensing වැනි තාක්ෂණික ක්රමත් භාවිත කරනවා.
කිමිදුම්කරුවන් වස්තුවක් හමු වූ විට එය නිකම්ම ගොඩට ගන්නේ නැහැ. එය කොහේ තිබුණාද, අනෙක් වස්තූන් සමඟ තිබූ සම්බන්ධතාව මොකක්ද වගේ කරුණුත් වැදගත්. ඒ නිසා ස්ථානය නිවැරදිව සටහන් කරලා, ඡායාරූප සහ මිනුම් ගන්නවා.
🔬 විද්යාත්මකව වැදගත් වෙන්නේ ඇයි?
හිතන්න පැරණි නැවක් මුහුදේ තිබුණා කියලා.
නැවේ තිබෙන භාණ්ඩ, නැවේ ව්යුහය, කාසි, මැටි භාජන වගේ දේවල් අධ්යයනය කළොත්,
“මේ නැව කොහෙන් ආවද?”
“එය කොහේට ගමන් කළාද?”
“එදා මිනිසුන් මොනවා වෙළඳාම් කළාද?”
වගේ ප්රශ්නවලට පිළිතුරු හොයාගන්න පුළුවන්.
🇱🇰 ශ්රී ලංකාවටත් මේක වැදගත්
ශ්රී ලංකාව ඉන්දියන් සාගරයේ වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා තිබෙන නිසා, අතීතයේ මුහුදු ගමන් සහ වෙළඳාම සමඟ සම්බන්ධ වුණු ඉතිහාසයක් තියෙනවා.
ඒ නිසා ශ්රී ලංකාව අවට මුහුදේ ඇති පැරණි නැව් අනතුරු, වරාය ආශ්රිත සාක්ෂි සහ වෙනත් දිය යට පුරාවිද්යාත්මක ස්ථාන අධ්යයනය කිරීමෙන් ශ්රී ලංකාවේ සමුද්රීය ඉතිහාසය තේරුම් ගන්න පුළුවන්.
🧠 සරලව මතක තියාගන්න
පුරාවිද්යාව = අතීත මිනිසුන්ගේ සාක්ෂි අධ්යයනය කිරීම
දිය යට පුරාවිද්යාව = ඒ සාක්ෂි ජලය යට තිබෙන විට ඒවා අධ්යයනය කිරීම.
නැවතත් ඉදිරියේ දී මේ වගේ අධ්යාපනික පොස්ට්ටුවකින් හමුවෙමු.
Archaeology online ❣️
