Revolutionary Chemistry Academy

අපි හැමෝම හිතාගෙන හිටියේ ලෝකේ වැඩිපුරම වතුර තියෙන්නේ අපි දකින මහා සාගරවල කියලා නේද?

හැබැයි විද්‍යාඥයන් දැන් හොයාගෙන තියෙනවා පෘථිවි පෘෂ්ඨයට ගැඹුරින් මීට වඩා විශාල "ජල නිධියක්" හැංගිලා තියෙනවා කියලා

මේක ඇත්තටම මොකක්ද?
අපි සරලව තේරුම් ගනිමු. 👇

පෘථිවි මතුපිට ඉඳන් සැතපුම් 400ක් (කිලෝමීටර් 700ක්) විතර ගැඹුරින් පෘථිවි ප්‍රාවරණය (Mantle) ඇතුළෙයි මේ ජලය තියෙන්නේ.

මේක සාමාන්‍ය වතුරක් නෙවෙයි!
මෙතන තියෙන්නේ අපි දකින වැව්, ගංගා වගේ දියර වතුර නෙවෙයි. මේ වතුර තියෙන්නේ "Ringwoodite" (රිංවුඩයිට්) කියන නිල් පාට පාෂාණය ඇතුළේ. මේ පාෂාණය හරියට "ස්පොන්ජ්" එකක් වගේ ක්‍රියා කරලා ජලය රඳවාගෙන ඉන්නවා. ඒක පෘථිවියේ අධික පීඩනය නිසා සිදුවෙන විශේෂ තත්වයක්.

විද්‍යාඥයන් පවසන විදිහට මේ පාෂාණ ස්ථරය ඇතුළේ තියෙන ජල ප්‍රමාණය පෘථිවිය මතුපිට තියෙන සියලුම සාගරවල ජලයට වඩා 3 ගුණයක් විතර වැඩියි

මීට කලින් හිතුවේ පෘථිවියට වතුර ආවේ පිටසක්වලින් ආපු වල්ගාතරු වලින් කියලා. හැබැයි මේ සොයාගැනීමෙන් පේන්නේ පෘථිවිය හැදෙන කොටම ඒ ඇතුළේ වතුර තිබුණා කියන එකයි.

මේ අභ්‍යන්තර ජල නිධිය නිසා තමයි පෘථිවි මතුපිට ජල මට්ටම එක විදිහට පවතින්නේ. නැත්නම් මුළු පෘථිවියම ජලයෙන් යට වෙන්න ඉඩ තිබුණා.
විද්‍යාව කියන්නේ හරිම පුදුම හිතෙන විෂයක් නේද? මේ ගැන ඔයාලගේ අදහසත් කමෙන්ට් කරන්න! 👇

- CHAMATH VLOGS -

😱භයානක පෙනුමක් තියෙන මෙම සත්වයා ඔයාලගේ ගෙදරත් ඉන්නවද..? වැරදිලාවත් උගේ ළඟටවත් යන්න එපා..😱😱

ෆේස්බුක් එකේ එහා මෙහා යනකොට ඔයාලා දැකලා ඇති අමුතුම විදියේ පෙනුමක් තියෙන, දැක්ක ගමන් ඇඟ කිලිපොලා යන සත්තුන්ගේ පින්තූර. අන්න ඒ වගේ පින්තූරයක ඉන්න, ගොඩක් දෙනෙක් වැරදියට වටහාගෙන ඉන්න අහිංසක රජෙක් ගැන තමයි අද අපි කතා කරන්න යන්නේ.

මූව දැක්ක ගමන් අපිට හිතෙන්නේ "මේ මොකාද මේ? මකුළුවෙක්ද? නැත්නම් ගෝනුස්සෙක්ද?" කියලා. මේ සත්වයා ඉංග්‍රීසියෙන් හඳුන්වන්නේ Tailleless Whip Scorpion කියලා. විද්‍යාත්මක නාමය තමයි Amblypygi (ඇම්බ්ලිපයිගි). සිංහලෙන් අපි සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී "මකුළු ගෝනුස්සා" කියලා කියනවා.

🕵️‍♂️ කවුද මේ ඇම්බ්ලිපයිගි?
මුලින්ම කියන්න ඕනේ, නම "මකුළු ගෝනුස්සා" වුණාට මූ මකුළුවෙකුත් නෙවෙයි, ගෝනුස්සෙකුත් නෙවෙයි. මූ අයිති වෙන්නේ "ඇරක්නිඩා" (Arachnida) කියන පවුලට වුණාට, මූ ඒ දෙන්නටම මැදිවෙච්ච වෙනම පන්තියක පොරක්.

හැරී පොටර් (Harry Potter and the Goblet of Fire) බලපු අයට මතක ඇති අර "Cruciatus Curse" එක දාන වෙලාවේ පාවිච්චි කරන සතා. අන්න ඒ සතා තමයි මේ! පෙනුමෙන් මාරම භයානකයි වගේ පෙනුණට, ඇත්තම කතාව ඊට වඩා ගොඩක් වෙනස්.

😱 බය වෙන්න එපා! මූ විෂ නැති අහිංසකයෙක්!
අපි හැමෝම පුරුදු වෙලා ඉන්නේ පෙනුමෙන් සතෙක්ව මනින්නනේ. අඬු පඬු තියෙන, දිග පාද තියෙන මූව දැක්ක ගමන් අපි හිතන්නේ "මු ගැහුවොත් නම් ඉවරයි" කියලා. හැබැයි ඇත්ත මේකයි: මකුළු ගෝනුස්සා කියන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම විෂ රහිත (Non-venomous) සත්වයෙක්. 🚫🐍

මූට ගෝනුස්සන්ට වගේ විෂ විදින වලිගයක් නැහැ.

මකුළුවන්ට වගේ විෂ දළ නැහැ.

මිනිස්සුන්ට දෂ්ට කරන්න හෝ හානි කරන්න මූට කිසිම උනන්දුවක් නැහැ.

ඇත්තටම කිව්වොත් මූ මාරම බයගුලු සතෙක්. මිනිස් අඩි ශබ්දයක් ඇහුණත් මූ කරන්නේ පුළුවන් තරම් ඉක්මනට ගලක් අස්සට හෝ ගහක බෙනයක් අස්සට ගිහින් හැංගෙන එක.

🧬 සිරුරේ අමුතුම සැකැස්ම
මූ දිහා ටිකක් වෙලා බලාගෙන හිටියොත් ඔයාලට පෙනෙයි මූට පාද යුගල 4ක් (කකුල් 8ක්) තිබුණට, මූ ඇවිදින්න පාවිච්චි කරන්නේ කකුල් 6ක් විතරයි. ඉතුරු දෙක?

අන්න ඒක තමයි මුගේ තියෙන විශේෂත්වය! මුගේ ඉදිරිපස තියෙන දිගම දිග පාද දෙක පාවිච්චි කරන්නේ "සෙන්සර්ස්" (Sensors) විදියට. මූ ඉන්නේ ගොඩක් වෙලාවට කළු කරුවල ගුහා වල හෝ ගල් අස්සේ නිසා, ඇස් පේනවාට වඩා මේ දිගු පාද වලින් පරිසරය දැනෙන එක තමයි මූ කරන්නේ. ඒ පාද හරියට කසයක් (Whip) වගේ ඕනෑම පැත්තකට නමන්න පුළුවන්. ඒ නිසයි මූට "Whip Scorpion" කියන නම ලැබිලා තියෙන්නේ.

ඉස්සරහින් තියෙන අර ලොකු අඬු දෙක (Pedipalps) පාවිච්චි කරන්නේ තමන්ගේ ගොදුර අල්ලගන්න විතරයි. 🦗

🛡️ පරිසරයේ ඉන්න "ස්වාභාවික පළිබෝධ නාශකයා"
ඔයාගේ ගෙදර වත්තේ හෝ ගේ ඇතුළේ මූව දකින්න ලැබෙනවා නම්, ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ ඔයාගේ ගෙදර නොමිලේම පිරිසිදු කරන සේවකයෙක් ඉන්නවා කියන එකයි. ඇයි මම එහෙම කියන්නේ?

මකුළු ගෝනුස්සාගේ ප්‍රධාන ආහාරය වෙන්නේ:

කැරපොත්තන් (ඔව්, අපි හැමෝම අකමැති කැරපොත්තෝ!) 🪳

ක්‍රිකට් කෘමීන් (රැහැයියන්)

කුඩා මැස්සන් සහ මදුරුවන්

ඉතින් මූ කරන්නේ අපිව ලෙඩ කරන කැරපොත්තන්ව අල්ලගෙන කන එක. මූ අපේ හතුරෙක් නෙවෙයි, අපේ පැත්තේ ඉන්න "Security Guard" කෙනෙක් වගේ.

💖 අම්මෙක්ගේ ආදරය
සත්තු ලෝකයේ මකුළු ගෝනුස්සෝ කියන්නේ හරිම ආදරණීය අම්මලා ජාතියක්. ඇම්බ්ලිපයිගි අම්මා තමන්ගේ බිත්තර රැකගන්නේ තමන්ගේ බඩ යට තියාගෙන. පැටව් බිහිවුණාම, ඒ පුංචි පැටව් ඔක්කොම අම්මාගේ පිට උඩට නැගලා යනවා. පැටව් ටික තනියම දඩයම් කරන්න පුළුවන් වෙනකම් අම්මා ඒගොල්ලන්ව තමන්ගේ පිට උඩ තියාගෙන ආරක්ෂා කරනවා. බලන්න ඉතින්, පෙනුම රෞද්‍ර වුණාට හිත කොච්චර මෘදුද කියලා! 🥰

📢 අවසාන වශයෙන් අපිට කියන්න තියෙන්නේ...
අපි හැමෝම පුරුදු වෙලා ඉන්නේ දැක්ක ගමන් සතෙක්ව මරන්න. විශේෂයෙන්ම මේ වගේ බියකරු පෙනුමක් තියෙන සතෙක්ව දැක්කම "මූ විෂ ඇති" කියලා හිතලා අපි අතට අහුවෙන දේකින් ගහනවා. එහෙම කරන්න එපා, මෙයා ගොඩක් බයවෙන සතෙක් ඒ නිසා මෙයා ලඟට යන්නවත් එපා, හැබැයි මතක තියාගන්න, පරිසරයේ හැම සතෙකුටම කරන්න වැඩක් තියෙනවා.

ඇම්බ්ලිපයිගි කියන්නේ සොබාදහමේ අපූර්ව නිර්මාණයක්. මූගෙන් ඔයාට කිසිම කරදරයක් නැහැ. මූව දැක්කම මරන්න එපා. ඉන්න තැනින් ඉවත් කරන්න ඕන නම් ප්ලාස්ටික් කෝප්පයකට වගේ දාලා එළියට ගිහින් අත්හරින්න. 🌿
එහෙම කරද්දී මෙයා පොඩි සද්දයක් දාවි ඒ ආරක්ශාවෙන්න ඒකට බය වෙන්න එපා..

ඔබත් මීට කලින් මේ වගේ සතෙක්ව දැකලා තියෙනවාද? ඔයා මුලින්ම දැක්ක වෙලාවේ මොකද හිතුණේ? කමෙන්ට් එකක් දාගෙන යමු! 👇