Geography with Yashoda Sarasi

මේ දවස්වල හැමදාම හවසට වහින්නේ ඇයි? 🌧️ වැසි බර අහස පිටුපස ඇති භූගෝලීය කතාව මෙන්න! 🗺️📊

පසුගිය දින කිහිපය පුරාම ලංකාවේ අපිට, විශේෂයෙන්ම බස්නාහිර, සබරගමුව සහ දකුණු පළාත්වල ජීවත් වන අයට දවස පුරාම වලාකුළු බර වුණු, හවසට තදින් වහින කාලගුණයක් අත්දකින්න ලැබෙනවා නේද?

ඇයි මේ දවස්වල මෙහෙම වෙන්නේ? භූගෝල විද්‍යාත්මකව බැලුවොත් මේකට හේතුව තමයි "නිරිතදිග මෝසම් කාලය" අපේ රට හරහා සක්‍රීය වෙන්න පටන් ගැනීම.

පහත රූප සටහනින් දැක්වෙන්නේ මේ දවස්වල ක්‍රියාත්මක වන ඒ අපූරු ස්වාභාවික ක්‍රියාවලියයි:

📅 මැයි මාසයේ ඇරඹෙන සෘතුව:
සෑම වසරකම මැයි මැද භාගය වන විට ඉන්දියන් සාගරයේ සිට හමා එන 'නිරිතදිග මෝසම් සුළඟ' ලංකාවට ඇතුළු වෙනවා. මේ දවස්වල අපිට ලැබෙන්නේ ඒ මෝසම් සෘතුවේ මුල්ම වැසි තත්ත්වයයි.

⛰️ කඳුකරයේ ගැටී වහින වැස්ස (Relief Rain):
සාගරයේ සිට අධික තෙතමනයක් රැගෙන එන මේ සුළං කෙලින්ම ඇවිත් අපේ මධ්‍යම කඳුකරයේ බටහිර බෑවුම්වල ගැටෙනවා. එහිදී සුළඟ ඉහළට එසවී, සිසිල් වී, ඝන වලාකුළු සාදමින් කඳුකරයේ නිරිතදිග බෑවුම්වලට (රත්නපුර, කෑගල්ල, නුවරඑළිය ආදී) සහ තැනිතලා කලාපයට (කොළඹ, කළුතර, ගාල්ල, මාතර) තද වැසි ලබා දෙනවා.

🌾 මේ වැස්ස අපේ රටට කොච්චර වටිනවාද?
මේ දවස්වල වහින වැස්ස අපේ ප්‍රධාන ජලාශ පිරී යන්න වගේම ඉදිරි යල කන්නයේ කුඹුරු ගොවිතැනට සහ අපේ රටේ තේ වගාවට අතිශයින්ම වැදගත් වෙනවා.

⚠️ කාලීන තත්ත්වය සහ විශේෂ අවධානය:
කාලගුණ විද්‍යා දත්තවලට අනුව මේ දිනවල ඇතැම් ප්‍රදේශවලට මිලිමීටර් 100 ඉක්මවූ තද වැසි ඇති විය හැකි අතර, අධික වර්ෂාව නිසා කඳුකර බෑවුම් ආශ්‍රිතව නායයෑම් පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම් (විශේෂයෙන් රත්නපුර සහ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කවලට) සහ පහත්බිම් කිහිපයක ගංවතුර අවදානම් ද පවතිනවා. ඒ නිසා මේ දවස්වල අවට පරිසරය ගැන වඩාත් සැලකිලිමත් වීම වැදගත්!

ගංගාවක් දිය ඇල්ලක් බවට පරිණාමය වන්නේ කෙසේද? 🌊🏔️

ස්වාභාවික සෞන්දර්යයේ අග්‍රගන්‍ය නිර්මාණයක් වන 'දිය ඇලි' දෙස අපි හැමෝම බලාගෙන ඉන්න ආසයි. ඒත් මේ දිය ඇල්ලක් පිටුපස වසර දහස් ගණනක ප්‍රබල භූ විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක් සහ පරිණාමයක් සැඟවී තිබෙන බව ඔබ දන්නවාද?

අද අපි සරලවම කතා කරමු ගංගාවක් දිය ඇල්ලක් බවට පත්වන ප්‍රධාන අදියර 4 ගැන:

01. පාෂාණ ස්ථර සැකැස්ම (The Rock Foundation):
ගංගාවක් ගලා යන මඟෙහි ඉහළින් තද පාෂාණ ස්ථරයක් (Resistant Hard rock) සහ ඊට පහළින් මෘදු පාෂාණ ස්ථරයක් (Soft rock) පිහිටීම මෙහි මූලිකම පදනමයි.

02. වේගවත් ඛාදනය ආරම්භය (Accelerated Erosion):
කාලයත් සමඟ ජල පහරේ වේගය සහ ශක්තිය නිසා යටින් පවතින මෘදු පාෂාණ ස්ථරය ඉතා වේගයෙන් සෝදාපාළුවට (Hydraulic action & Abrasion) ලක් වේ. නමුත් ඉහළ ඇති තද පාෂාණ කොටස එලෙසම ඉතිරි වෙයි.

03. කැපී පෙනෙන බෑවුම නිර්මාණය වීම (The Drop & Plunge Pool):
මෘදු පාෂාණ කොටස ගැඹුරටම ඛාදනය වීම නිසා හදිසි ප්‍රපාතයක් නිර්මාණය වන අතර, ඉහළ තද පාෂාණ දාරය මතින් ජලය සෘජුවම පහළට ඇද හැලෙන්නට ගනී. මෙලෙස පහළට කඩා හැලෙන ස්ථානයේ ජලයේ වේගය නිසා විශාල වළක් නිර්මාණය වන අතර, එය භූ විද්‍යාවේදී "ප්‍රපාත පතුල් වළ" (Plunge Pool) ලෙස හඳුන්වයි.

04. දිය ඇල්ල පරිණාමය වීම (The Mature Waterfall):
කාලයත් සමඟ ප්‍රපාත පතුල් වළ තවදුරටත් පුළුල් වන අතර, ඉහළින් නෙරා ඇති තද පාෂාණ කොටස (Cap rock) තමන්ගේම බර දරාගත නොහැකිව කඩා වැටේ. මේ නිසා දිය ඇල්ල ක්‍රමයෙන් ගඟේ ඉහළ දෙසට (Upstream) ගමන් කරමින් වඩාත් පරිණත දිය ඇල්ලක් බවට පත් වේ.

ලංකාවේ බඹරකන්ද, දියලුම වගේම ලෝක ප්‍රකට නයගරා ඇල්ල නිර්මාණය වීමටත් බලපා ඇත්තේ මෙන්න මේ අපූරු ක්‍රියාවලියයි!

පෘථිවිය ඇතුළෙ වෙන අරුම පුදුම 'පීඩන උදුන' ගැන ඔයාලා දන්නවද? 🌍🔥🌋

ස්වභාවධර්මයේ තියෙන වඩාත්ම බියකරු වගේම අලංකාර දර්ශනයක් තමයි ගිනිකඳු පිපිරීම. "ඇයි මේවා පිපිරෙන්නේ?" කියලා සරලව තේරුම් ගන්න කැමති අයට, මෙන්න අද සටහන. මේ පින්තූරය දිහා බලන්න!

අපි පිපිරීම් අවස්ථා හතරකින් තේරුම් ගනිමු:

1. පෘථිවි අභ්‍යන්තරය: තැටි චලනය (Tectonic Plate Movement): අපේ පෘථිවිය නිශ්චල නැහැ. මතුපිට තියෙන තැටි එකිනෙක ගැටෙනවා. එක ප්ලේට් එකක් අනිත් එක යටට ගියහම, එහි තියෙන පාෂාණ රත් වෙලා මැග්මා (දියවූ පාෂාණ) බවට පත් වෙනවා.

2. මැග්මා සහ පීඩනය (Magma & Pressure): මැග්මා, වායු වර්ගත් එක්ක මැග්මා කුටියක එකතු වෙනවා. මේ වායු වර්ග එකතු වෙලා අති විශාල පීඩනයක් ඇති කරනවා. හරියට 'ප්‍රෙෂර් කුකර්' එකක් වගේ!

3. පිපිරීම ආරම්භය (The Eruption Begins): පීඩනය දරාගන්න බැරි වුණාම, එය පෘථිවි මතුපිට තියෙන දුර්වලම තැනකින් 'බූම්' 🔥 කියලා එළියට විදිනවා. දුම, අළු, සහ ගිනියම් ලාවා (ලාවා කියන්නේ එළියට ආපු මැග්මා වලටයි) ගලාගෙන එනවා.

4. අවසාන ප්‍රතිඵලය (Final Result): මේ පිපිරීමෙන් විනාශය විතරක් නෙවෙයි. අවසානයේ සාරවත් පස (fertilizer soil), අලුත් දූපත් සහ ස්වාභාවික සම්පත් ඇති වෙනවා!

පෘථිවියේ පුදුම ක්‍රියාවලියක් නේද?

ඔයාලා කවදා හරි ජීවිතේට එකපාරක් හරි ගිනිකන්දක් දකින්න කැමතිද? කමෙන්ට් එකක් දාගෙන යන්න! 👇🌋

උසස් පෙළ භූගෝලවිද්‍යාව අනුමාන ප්‍රශ්න පත්‍ර සාකච්ඡාව - 01 කොටස

උසස් පෙළ භූගෝල විද්‍යාව අනුමාන ප්‍රශ්නපත්‍ර සාකච්ඡාව - 01 කොටස Enjoy the videos and music that you love, upload original content and share it all with friends, family and the world on YouTube.

👌

අ.පො.ස.(සාමාන්‍ය පෙළ ) භූගෝල විද්‍යාව හදාරණ ඔබ සදහාම නව මුහුණුවරකින් ....
භූගෝල විද්‍යාව කෙටි ප්‍රශ්න පත්‍ර සංග්‍රහය

විභාගයේදි කෙටි ප්‍රශ්න ලකුණු 40ම ගන්න...

නිසැක A සාමාර්ථයක් ලබා ගන්න...

🌍🌍 භූගෝල විද්‍යාව අනුමාන කෙටි ප්‍රශ්න පත්‍ර සංග්‍රහය 🌍🌍 ( ඇණවුම් අංකය - Geoq03)

📗 විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර ආකෘතියටම සකස් කරන ලද කෙටි ප්‍රශ්න 40කින් සමන්විත ප්‍රශ්න පත්‍ර 10ක් ඇතුලත් ය. පිළිතුරු සහිතය.
මිල - රු 1100 පමණි.

❄️ ඩිලිවරි ගාස්තු - 400

📗 දැන්ම ඇනවුම් කර ගෙන්වා ගන්න.

📗Online හෝ Bank deposit මගින් මුදල් ගෙවා ඇනවුම් කළ හැකිය.

Whatsapp හරහා විමසන්න - 070 633 2290

ගෙන්වා ගැනීමට පහත විස්තරය පුරවන්න

1. ඔබගේ නම
2. ඔබගේ ලිපිනය
3.දිස්ත්‍රික්කය
4. දුරකථන අංකය
5. ඔබ මිලදී ගන්නා පොත් අංකය

war

අ.පො.ස.(සාමාන්‍ය පෙළ ) භූගෝල විද්‍යාව හදාරණ ඔබ සදහාම නව මුහුණුවරකින් ....
භූගෝල විද්‍යාව කෙටි ප්‍රශ්න පත්‍ර සංග්‍රහය

විභාගයේදි කෙටි ප්‍රශ්න ලකුණු 40ම ගන්න...

නිසැක A සාමාර්ථයක් ලබා ගන්න...

🌍🌍 භූගෝල විද්‍යාව අනුමාන කෙටි ප්‍රශ්න පත්‍ර සංග්‍රහය 🌍🌍 ( ඇණවුම් අංකය - Geoq03)

📗 විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර ආකෘතියටම සකස් කරන ලද කෙටි ප්‍රශ්න 40කින් සමන්විත ප්‍රශ්න පත්‍ර 10ක් ඇතුලත් ය. පිළිතුරු සහිතය.
මිල - රු 1100 පමණි.

❄️ ඩිලිවරි ගාස්තු - 400

📗 දැන්ම ඇනවුම් කර ගෙන්වා ගන්න.

📗Online හෝ Bank deposit මගින් මුදල් ගෙවා ඇනවුම් කළ හැකිය.

Whatsapp හරහා විමසන්න - 070 633 2290

ගෙන්වා ගැනීමට පහත විස්තරය පුරවන්න

1. ඔබගේ නම
2. ඔබගේ ලිපිනය
3.දිස්ත්‍රික්කය
4. දුරකථන අංකය
5. ඔබ මිලදී ගන්නා පොත් අංකය

අ.පො.ස.(උසස්පෙළ ) භූගෝල විද්‍යාව හදාරණ ඔබ සදහාම නව මුහුණුවරකින් ....
භූගෝල විද්‍යාව අනුමාන ප්‍රශ්න පත්‍ර සංග්‍රහයන් දෙකක්.....

විභාගයට පෙර නියමිත කාලයටම උත්තර ලියා පෙරහුරුවක් ලබා ගන්න ඔබට හොදම අවස්ථාවක් මෙන්න..

නිසැක A සාමාර්ථයක් ලබා ගන්න...

🌍🌍 භූගෝල විද්‍යාව අනුමාන ප්‍රශ්න පත්‍ර සංග්‍රහය 01 🌍🌍 ( ඇණවුම් අංකය - Geoq01)

📗 විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර ආකෘතියටම සකස් කරන ලද අනුමාන ප්‍රශ්න පත්‍ර 05ක් ඇතුලත් ය. පිළිතුරු සහිතය. වර්ණ සිතියම් සහිතය.
මිල - රු 1700 පමණි

🌍🌍 භූගෝල විද්‍යාව අනුමාන ප්‍රශ්න පත්‍ර සංග්‍රහය 02 🌍🌍 ( ඇණවුම් අංකය - Geoq02)

📗 විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර ආකෘතියටම සකස් කරන ලද අනුමාන ප්‍රශ්න පත්‍ර 05ක් ඇතුලත් ය. පිළිතුරු සහිතය. වර්ණ සිතියම් සහිතය.
මිල - රු 1700 පමණි

ඉහත ප්‍රශ්න පත්‍ර සංග්‍රහයන් දෙකම මිලදී ගන්නා විට රුපියල් 200ක වට්ටමක්..
මිල රුපියල් 3200ක් පමණි. ( අංකය - Geoq01 & Geoq02)

❄️ ඩිලිවරි ගාස්තු - 400

📗 දැන්ම ඇනවුම් කර ගෙන්වා ගන්න.

📗Online හෝ Bank deposit මගින් මුදල් ගෙවා ඇනවුම් කළ හැකිය.

Whatsapp හරහා විමසන්න - 070 633 2290

ගෙන්වා ගැනීමට පහත විස්තරය පුරවන්න

1. ඔබගේ නම
2. ඔබගේ ලිපිනය
3.දිස්ත්‍රික්කය
4. දුරකථන අංකය
5. ඔබ මිලදී ගන්නා පොත් අංකය