08/09/2026
ආන්ඩුව දැන් 22 සන්ශෝදනය ගෙනල්ලා සම්මත කරගන්නවා කියන්නෙ.ඒක ගෙනාවම පර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රිලා කලින් හොරකම් කරපු අය ගොඩක් හිරේ යනවා කියන්නෙ මොකද්ද 22 සන්ශෝදනයෙන් වෙන්නෙ
ලංකාවේ 22 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය (2022 ඔක්තෝබර් මාසයේදී පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත වූ) මගින් ප්‍රධාන වශයෙන් සිදු වූයේ 20 වන සංශෝධනයෙන් ජනාධිපතිවරයාට ලැබී තිබූ අසීමිත බලතල සීමා කර, පාර්ලිමේන්තුවට සහ ස්වාධීන කොමිෂන් සභාවලට නැවත බලය ලබාදීමයි.
සමාජයේ සහ දේශපාලන වේදිකාවල "22 ආවම කලින් හොරකම් කරපු අය හිරේ යනවා" කියලා කියන්නේ මේ සංශෝධනය හරහා වංචා හා දූෂණ සෙවීමට ඇති බාධා ඉවත් වීම සහ ස්වාධීන ආයතන බලගැන්වීම නිසයි.
22 වන සංශෝධනයෙන් වෙන ප්‍රධාන වෙනස්කම් සහ ඒ හරහා හොරකම්/දූෂණවලට වැට බඳින්නේ කෙසේද යන්න පහත දක්වා ඇත:
අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිෂන් සභාව ස්වාධීන වීම: අල්ලස් කොමිසම සහ පොලිස් කොමිසම වැනි ආයතන දේශපාලන බලපෑම්වලින් තොරව ක්‍රියාත්මක වීමට මග පෑදීම.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව නැවත ස්ථාපිත වීම: පොලිස්පති, අගවිනිසුරු, නීතිපති සහ අල්ලස් කොමිසමේ නිලධාරීන් වැනි ඉහළ තනතුරුවලට පුද්ගලයන් පත් කිරීම ජනාධිපතිවරයාට තනිවම කළ නොහැකි අතර, ඒ සඳහා සිවිල් සමාජ නියෝජිතයන්ද ඇතුළත් ස්වාධීන ව්‍යවස්ථා සභාවේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වීම.
ජනාධිපතිවරයාගේ බලතල සීමා වීම: ජනාධිපතිවරයාට අමාත්‍යංශ තබා ගැනීම සීමා වීම සහ පාර්ලිමේන්තුවට වැඩි වගවීමක් ඇති වීම.
මූල්‍ය පාලනය පාර්ලිමේන්තුවට ලැබීම: රටේ මුදල් පාලනය සහ රාජ්‍ය පිරිවැය නිරීක්ෂණය කිරීමට පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවලට වැඩි බලතල ලැබීම.
ඇත්තටම මන්ත්‍රීවරු කෙළින්ම හිරේ යනවාද?
22 වන සංශෝධනය සම්මත වූ පමණින්ම ස්වයංක්‍රීයව කිසිම මන්ත්‍රීවරයෙක් හිරේ යන්නේ නැත. නමුත් සිදු වන්නේ:
විමර්ශන ස්වාධීන වීම: අල්ලස් කොමිසමට සහ පොලිසියට දේශපාලනඥයන්ගේ බලපෑමකින් තොරව පරීක්ෂණ පවත්වා නඩු පැවරීමට හැකියාව ලැබීම.
අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය: විනිසුරුවන් පත් කිරීම ස්වාධීන ක්‍රමවේදයකට සිදුවන බැවින් නඩුවලට දේශපාලන හස්තයන් දිගු කිරීමට ඇති ඉඩකඩ ඇහිරීම.
දූෂණ විරෝධී පනත (Anti-Corruption Act): 22 වන සංශෝධනයෙන් ලැබුණු පදනම මත පසුව ගෙන ආ දූෂණ විරෝධී අලුත් පනත් හරහා හොරකම් සහ වංචා කළ අයට එරෙහිව තදින් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට මග සැලසීම.
කෙටියෙන් කිව්වොත්, 22 වන සංශෝධනය කියන්නේ දේශපාලනඥයන් කළ හොරකම් සොයන නීතිමය සහ ආයතනික පද්ධතිය (System) ශක්තිමත් කරන පියවරක් මිස, කෙළින්ම තීන්දුව දෙන අධිකරණයක් නෙමෙයි. ඒ හරහා ස්වාධීන වන අල්ලස් කොමිසම සහ අධිකරණය මගින් පරීක්ෂණ කර වැරදිකරුවන් වන අයට ඉදිරියේදී හිරේ යාමට සිදු වෙනවා.
#22සන්ශෝදනය #ආන්ඩුව #මාලිමාව
