Acc Lanka

22/05/2026

04/05/2026

1. ගිණුම්කරණය යනු කුමක්ද? (Accounting)
ගිණුම්කරණය යනු ව්‍යාපාරයක සිදුවන සියලුම මූල්‍ය ගනුදෙනු ක්‍රමවත්ව සටහන් කිරීම, වර්ගීකරණය කිරීම සහ සාරාංශගත කර වාර්තා කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. මෙහි ප්‍රධාන අරමුණු කිහිපයකි:

ලාභ අලාභ හඳුනා ගැනීම: ව්‍යාපාරය ලාභ ලබනවාද නැද්ද යන්න තීරණය කිරීම.

මූල්‍ය තත්ත්වය පෙන්වීම: ව්‍යාපාරයේ වත්කම් සහ වගකීම් පිළිබඳ පැහැදිලි චිත්‍රයක් ලබා දීම.

තීරණ ගැනීමට සහාය වීම: අයිතිකරුවන්ට, බැංකුවලට සහ රජයට තීරණ ගැනීමට අවශ්‍ය තොරතුරු සැපයීම.

2. නියාමන රාමුව (Regulatory Framework)
ගිණුම්කරණයේදී සෑම කෙනෙකුම තමන්ට කැමති ආකාරයට වාර්තා සකස් කළහොත්, ඒවා සංසන්දනය කිරීම අපහසු වේ. එම නිසා, පොදු ප්‍රමිතියකට අනුව ගිණුම් සැකසීමට බලපාන නීති සහ රීති පද්ධතිය නියාමන රාමුව ලෙස හැඳින්වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ මෙම රාමුව ප්‍රධාන අංශ කිහිපයකින් සමන්විත වේ:

අ) ශ්‍රී ලංකා ගිණුම්කරණ ප්‍රමිතීන් (SLFRS/LKAS)
ලෝකයේ පිළිගත් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය වාර්තාකරණ ප්‍රමිතීන්ට (IFRS) අනුකූලව ශ්‍රී ලංකාව තුළ ගිණුම් සකස් කළ යුතු ආකාරය මෙයින් දක්වයි.

SLFRS: Sri Lanka Financial Reporting Standards

LKAS: Sri Lanka Accounting Standards

ආ) ශ්‍රී ලංකා වරලත් ගණකාධිකාරී ආයතනය (CA Sri Lanka)
ලංකාවේ ගිණුම්කරණ ප්‍රමිතීන් පැනවීමේ සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ පූර්ණ බලය ඇති ව්‍යවස්ථාපිත ආයතනය මෙයයි.

ඇ) නීතිමය රාමුව (Statutory Framework)
ව්‍යාපාර විසින් අනුගමනය කළ යුතු ප්‍රධාන පනත් කිහිපයකි:

2007 අංක 07 දරන සමාගම් පනත: සෑම ලියාපදිංචි සමාගමක්ම වාර්ෂිකව විගණනය කළ මූල්‍ය ප්‍රකාශන ඉදිරිපත් කිරීම අනිවාර්ය කරයි.

1995 අංක 15 දරන ශ්‍රී ලංකා ගිණුම්කරණ සහ විගණන ප්‍රමිතීන් පනත: මූල්‍ය වාර්තාකරණයේ ගුණාත්මකභාවය ආරක්ෂා කිරීමට පනවා ඇත.

සුරැකුම්පත් හා විනිමය කොමිෂන් සභා පනත (SEC): කොටස් වෙළඳපොලේ ලැයිස්තුගත සමාගම් සඳහා අදාළ වේ.

ඈ) නියාමන ආයතන
ව්‍යාපාරයේ ස්වභාවය අනුව විවිධ නියාමන ආයතන බලපායි:

මහ බැංකුව (CBSL): බැංකු සහ මූල්‍ය සමාගම් නියාමනය කරයි.

දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව: බදු අයකිරීම් සම්බන්ධ නීති පනවයි.

26/04/2026

19/04/2026

ගිනුම්කරණයේ මූලික පදනම ලෙස සැලකෙන "ගිනුම්කරණ කුළුණු 3" (3 Pillars of Accounting) පිළිබඳ විස්තරයක් පහත දැක්වේ. ඕනෑම ව්‍යාපාරයක මූල්‍ය කටයුතු නිවැරදිව පවත්වාගෙන යාමට මෙම සංකල්ප අත්‍යවශ්‍ය වේ.1. වත්කම් (Assets)
ව්‍යාපාරයක් සතු, අනාගතයේදී ආර්ථික ප්‍රතිලාභ ලබාගත හැකි සියලුම සම්පත් වත්කම් ලෙස හැඳින්වේ. මේවා ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකිය:

ජංගම නොවන වත්කම්: වසරකට වඩා වැඩි කාලයක් ව්‍යාපාරයේ භාවිතයට ගන්නා දේවල්. (උදා: ඉඩම්, ගොඩනැගිලි, යන්ත්‍ර සූත්‍ර, මෝටර් රථ)

ජංගම වත්කම්: වසරක් ඇතුළත මුදල් බවට පත් කළ හැකි දේවල්. (උදා: අතේ ඇති මුදල්, බැංකු ඉතිරි කිරීම්, තොග, ණයගැතියන්)

2. වගකීම් (Liabilities)
ව්‍යාපාරයක් විසින් බාහිර පාර්ශවයන් වෙත ගෙවීමට ඇති සියලුම ණය බැඳීම් වගකීම් ලෙස හැඳින්වේ.

ජංගම නොවන වගකීම්: වසරකට වඩා වැඩි කාලයක් පුරා ගෙවා නිම කිරීමට ඇති ණය. (උදා: බැංකු ණය, උකස් ණය)

ජංගම වගකීම්: වසරක් ඇතුළත ගෙවා නිම කළ යුතු කෙටි කාලීන ණය. (උදා: ණයහිමියන්, ගෙවිය යුතු විදුලි බිල්පත්/වැටුප්)

3. හිමිකම (Equity / Capital)
ව්‍යාපාරයක මුළු වත්කම්වලින් එහි සියලුම බාහිර වගකීම් අඩු කළ පසු ඉතිරි වන කොටස හිමිකමයි. සරලවම කිවහොත්, ව්‍යාපාරයේ අයිතිකරුට හිමි ශුද්ධ වටිනාකම මෙයයි.

මෙයට අයිතිකරු විසින් යෙදවූ ප්‍රාග්ධනය, ව්‍යාපාරය උපයන ලද ලාභය ඇතුළත් වන අතර, අයිතිකරු ලබාගත් ගැනීම් නිසා හිමිකම අඩු වේ.

18/04/2026

ගිණුම්කරණ පදනම සහ මූල්‍ය සන්නිවේදනය පිළිබඳ හැඳින්වීම
18 Apr 2026
මෙම මූලාශ්‍රය මගින් ගිණුම්කරණය යනු කුමක්ද සහ එහි පවතින ප්‍රධාන ක්‍රියාවලීන් පිළිබඳව සවිස්තරාත්මක හැඳින්වීමක් ලබා දෙයි. ව්‍යාපාරික ගනුදෙනු නිවැරදිව හඳුනාගැනීම, මැනීම සහ වාර්තා කිරීම හරහා අදාළ පාර්ශවයන් වෙත තොරතුරු සන්නිවේදනය කරන ආකාරය මෙහි පැහැදිලි කෙරේ. ආයතනයක මූල්‍ය ප්‍රගතිය තක්සේරු කිරීම සහ තීරණ ගැනීම සඳහා මෙම ක්‍රියාවලිය අත්‍යවශ්‍ය වන බව එහි සඳහන් වේ. තවද, තොරතුරු පරිශීලනය කරන අභ්‍යන්තර සහ බාහිර පාර්ශවයන් කවුරුන්ද යන්න මෙහිදී වර්ගීකරණය කර ඇත. අවසාන වශයෙන්, මූල්‍ය ගිණුම්කරණය සහ කළමනාකරණ ගිණුම්කරණය අතර පවතින මූලික වෙනස්කම් මෙමගින් පෙන්වා දෙයි. මෙය ගිණුම්කරණ විෂයයෙහි මූලික පදනම වටහා ගැනීමට මහෝපකාරී වන කෙටි සටහනකි.