20/08/2026
මතකයේ සදා රැඳෙන ගාන්ධර්ව හඬක්...
සිංහල සංගීතයේ අහස් කුස පුරා දශක ගණනාවක් නින්නාද දුන් ඒ සොඳුරු හඬ අද නිහඬ වී ඇත.
ශ්රී ලාංකේය සංගීතයේ අමරණීය නාමයක් වූ ආචාර්ය විශාරද නන්දා මාලනිය අප අතරින් සමුගෙන ගොස් තිබේ. ඇයගේ වියෝව සංගීත ක්ෂේත්රයට පමණක් නොව, සමස්ත ශ්රී ලාංකේය සමාජයටම දැනෙන දැවැන්ත හිස්තැනකි.
1943 අගෝස්තු 23 වැනිදා අලුත්ගම ලෙවන්දූවේ උපත ලැබූ ඇය, කුඩා අවධියේ සිටම තමන් සතු සංගීත හැකියාව හඳුනාගෙන ඒ මඟ ඔස්සේ ඉදිරියට ගියාය. කොටහේන ශ්රී ගුණානන්ද විද්යාලයෙන් අධ්යාපනය ලබන අතරතුර ගුවන්විදුලි ළමා මණ්ඩපය හරහා ඇයගේ ගායන දිවියට මුල් පියවර තැබිණි.
පසුව හේවුඩ් කලායතනයෙන් සංගීතය හදාරමින්, ඉන්දියාවේ භාත්ඛණ්ඩේ සංගීත විද්යාපීඨයෙන් උත්තර භාරතීය ශාස්ත්රීය සංගීතය පිළිබඳ උසස් අධ්යාපනය ලැබූ ඇය, සිය දැනුම සහ කුසලතාව ශ්රී ලාංකේය සංගීතයට අලුත් මානයක් එක් කිරීමට යොදා ගත්තාය.
1961 වසරේ ‘රන්මුතු දූව’ චිත්රපටයේ නාරද දිසාසේකර සමඟ ගැයූ ‘ගලන ගඟකි ජීවිතේ’ ගීතය හරහා සිනමා ගීත ක්ෂේත්රයට පිවිසි ඇය, ඉන් අනතුරුව ගීත දහස් ගණනකින් ශ්රී ලාංකේය සංගීත උරුමය පොහොසත් කළාය.
නමුත් නන්දා මාලනියගේ ගායනයේ වටිනාකම තිබුණේ හුදෙක් මිහිරි ස්වරයක පමණක් නොවේ.
ආදරය, විරහව සහ සොබාදහම ගැන ගැයූ ගීත මෙන්ම, සමාජයේ වේදනාව, අසාධාරණය, දේශපාලනික අර්බුද සහ මනුෂ්යත්වය පිළිබඳ ප්රබල පණිවිඩද ඇය සිය හඬින් ජනතාව අතරට ගෙන ගියාය. ‘සත්යයේ ගීතය’, ‘පවන’, ‘හේමන්තයේදී’ සහ ‘පෙම්බර ලංකා’ වැනි නිර්මාණ හරහා ඇය ගායිකාවකගේ සීමාව ඉක්මවා ගිය සමාජ හඬක් බවට පත්වූවාය.
ඇගේ නිර්මාණ කටයුතු වැඩිහිටියන්ට පමණක් සීමා නොවීය. ළමා පරපුර වෙනුවෙන් කළ නිර්මාණ මෙන්ම, නව පරපුරේ සංගීත ශිල්පීන් බිහිකිරීමට කළ ගුරු මෙහෙවරද ඇයගේ කලා ජීවිතයේ සුවිශේෂී පරිච්ඡේදයකි.
ඇය ලැබූ සම්මාන සහ ගෞරව අපමණය. එහෙත් ඇයගේ සැබෑ සම්මානය වූයේ පරම්පරා ගණනාවක ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ හදවත්වල තැන්පත් වූ ඇගේ ගී හඬයි.
කාලය ගෙවී යනු ඇත. පරම්පරා වෙනස් වනු ඇත. එහෙත් නන්දා මාලනියගේ ගීතවලින් කියැවුණු මනුෂ්යත්වය, සත්යය සහ සමාජ හෘදසාක්ෂිය කිසිදා මැකී නොයනු ඇත.
අද නිහඬ වී ඇත්තේ එක් ගායිකාවකගේ හඬක් පමණක් නොවේ.
යුගයක් කතා කළ හඬකි.
ජන හදවත් අවදි කළ හඬකි.
සත්යය වෙනුවෙන් නොබියව නැඟුණු හඬකි.
මහා ගාන්ධර්ව ආචාර්ය නන්දා මාලනියනි,
ඔබේ ගී හඬ අප අතරින් කිසිදා නිහඬ නොවනු ඇත.
මිය යනවිට ඇය 82 වියේ පසු විය.
ඔබට නිවන් සුව ලැබේවා! 🕊️
