SkyLog Sri Lanka

SkyLog Sri Lanka Documenting aviation above Sri Lanka
• Flights
• Incidents
• Explanations
Where every movement in the sky is logged

22/08/2026

මැදපෙරදිග අර්බුදය හමුවේ ලංකාව නව ප්‍රති අපනයන මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්වෙමින්, හම්බන්තොට වරායේ සිට කටුනායක හරහා වෙනත් රටවලට යවන සුපිරි වාහන පෙළක් ✈️📦

Video Credits to Sky Bound Chronicles

16/08/2026

ඉදිරියේදී සුබ ආරංචියක් බලාපොරොත්තු විය හැකි වේවිද..?

🚨 ලෝක ගුවන් සංග්‍රාම ඉතිහාසයේ නවතම පෙරළියක් සිදුකරමින් ඇමෙරිකාව විසින් AI මඟින් පාලනය වන X-62A VISTA F-16 ප්‍රහාරක යානය ...
10/08/2026

🚨 ලෝක ගුවන් සංග්‍රාම ඉතිහාසයේ නවතම පෙරළියක් සිදුකරමින් ඇමෙරිකාව විසින් AI මඟින් පාලනය වන X-62A VISTA F-16 ප්‍රහාරක යානය සාර්ථකව ගුවන් ගත කරයි...

එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාව (US Air Force) සහ Lockheed Martin Skunk Works ආයතනය එක්ව ලෝක ගුවන්සේවා සහ ආරක්ෂක තාක්ෂණයේ දැවැන්තම ජයග්‍රහණයක් අත්කර ගනිමින්, සම්පූර්ණයෙන්ම කෘතිම බුද්ධිය (AI) මඟින් පාලනය වන ප්‍රහාරක යානාවල මෙහෙයුම් සාර්ථකව පරීක්ෂා කර ඇත. මෙම ඓතිහාසික පරීක්ෂණ මාලාව සඳහා යොදාගනු ලැබුවේ විශේෂිත ලෙස නවීකරණය කරන ලද F-16D Block 30 ප්‍රහාරක යානයක් වන X-62A VISTA (Variable In-flight Simulator Test Aircraft) ගුවන් යානයයි. Edwards Air Force Base හි පිහිටි US Air Force Test Pilot School සහ Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA) හි ACE (Air Combat Evolution) ව්‍යාපෘතිය යටතේ සිදුකළ මෙම පරීක්ෂණ මඟින්, මිනිස් නියමුවෙකුගේ අනුදැනුමකින් තොරව ස්වයංක්‍රීයව අහසේදී තීරණ ගනිමින් සතුරු යානා හඳුනාගෙන ඒවා වෙත ළඟාවීමේ සන්නද්ධ හැකියාව පූර්ණ ලෙස තහවුරු කර තිබේ.

මෙම පරීක්ෂණ මාලාවේ අතිශය තීරණාත්මක සංධිස්ථානයක් ලෙස HAVE HEAT ව්‍යාපෘතිය යටතේ සිදුකළ පරීක්ෂණ හැඳින්විය හැක. එහිදී X-62A යානය මත විශේෂිත IRST (Infrared Search and Track) Pod පද්ධතියක් සවිකර තිබූ අතර, radar සංඥා මතම පමණක් පදනම් නොවී, සතුරු යානාවලින් පිටවන අධික තාප සංඥා ඔස්සේ ඉලක්ක හඳුනා ගැනීමට AI පද්ධතියට හැකියාව ලැබුණි. එහිදී 'සතුරු' යානයක් ලෙස යොදාගත් T-38 Talon ජෙට් යානයක් අහසේදී හඳුනාගනිමින්, කිසිදු මනුෂ්‍ය මැදිහත්වීමකින් තොරව (Autonomous Intercepts) 27 වතාවක් සාර්ථකව අහසේදී එම යානය පසුපස හඹාගොස් ඉලක්කය වෙත ළඟා වීමට X-62A හි AI 'මොළය' සමත් විය. මෙමඟින් තහවුරු වූයේ සතුරු රේඩාර් මඟහැර පියාසර කරන යානා පවා අධෝරක්ත කිරණ සංවේදක මඟින් හඳුනාගෙන ක්ෂණිකව ප්‍රහාරාත්මක මට්ටමට ළඟා වීමට AI තාක්ෂණයට ඇති හැකියාවයි.

මීට අමතරව, මෙම AI පද්ධතියේ විශ්වාසනීයත්වය ලෝකය හමුවේ තහවුරු කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදා ලේකම් Frank Kendall මහතාම මෙම X-62A යානයේ අසුන්ගෙන මෙම අත්දැකීම ලබාගත්තේය. පැයට සැතපුම් 550කට අධික වේගයකින් අඩි 1,000ක් තරම් පහතින් පියාසර කරමින්, මිනිස් නියමුවෙකු පැදවූ තවත් F-16 යානයක් සමඟ පැවැති සජීවී අහස් සංග්‍රාමී අභ්‍යාසයකට (Dogfight) මෙම යානය එකඟ විය. එහිදී අත්දැකීම් බහුල මිනිස් නියමුවෙකු ලබාගන්නා සියලුම උපක්‍රමශීලී තීරණ තත්පරයෙන් පංගුවකින් ලබාගනිමින්, සතුරු යානයට පහරදීමේ ප්‍රශස්ත කෝණයන් වෙත ප්‍රවේශ වීමට AI පාලන පද්ධතිය සමත් විය. මෙම සමස්ත පරීක්ෂණ ගමන පුරාවටම හදිසි අවස්ථාවකදී පාලනය ලබා ගැනීමට ආරක්ෂිතව මිනිස් නියමුවෙකු කොක්පිට් එක තුළ සිටියද, AI පද්ධතිය එකදු වරක්වත් පාලනයෙන් ගිලිහී නොගොස් සියලු මෙහෙයුම් තනිවම නිම කළේය.

ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශ මෙවැනි AI F-16 ව්‍යාපෘතියක් වෙනුවෙන් අතිදැවැන්ත ආයෝජනයක් සිදු කරන්නේ අනාගතයේදී ආරම්භ කිරීමට නියමිත Collaborative Combat Aircraft (CCA) ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙනි. එනම් F-35 හෝ Next Generation Air Dominance (NGAD) වැනි ප්‍රධාන මනුෂ්‍ය නියමුවෙකු සහිත ප්‍රහාරක යානාවකට සහායකයන් ලෙස, නියමුවන් නැති AI මඟින් පාලනය වන ප්‍රහාරක ඩ්‍රෝන යානා (Loyal Wingmen) සමූහයක් අහසට යැවීමයි. එමඟින් අධි අවදානම් සහිත සතුරු ගුවන් සීමාවන්ට ඇතුළු වී ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේදී මිනිස් ජීවිත හානිවීම සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකෙන අතර, අධික පිරිවැයක් යන ප්‍රහාරක යානා වෙනුවට අඩු පිරිවැයකින් නිපදවිය හැකි AI ප්‍රහාරක යානා රංචු පිටින් (Drone Swarms) භාවිත කිරීමට යුධ හමුදාවන්ට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.

මෙම ඓතිහාසික පරීක්ෂණ සාර්ථක වීමත් සමඟ, ලෝක ගුවන් සංග්‍රාම ඉතිහාසය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් මඟකට යොමු වී තිබේ. අහසේ සටන් කිරීමේදී මිනිස් මොළයේ තීරණ ගැනීමේ වේගය පරයා යන AI තාක්ෂණය, අනාගත ගුවන් ආරක්ෂණයේ සහ අභ්‍යන්තර සටන් මෙහෙයුම්වල ප්‍රධානතම මෙවලම බවට පත්වන බව මෙම X-62A VISTA පරීක්ෂණ මඟින් සමස්ත ලෝකයටම ඔප්පු කර හමාරය.

🚨සිඩ්නි ගුවන්තොටුපළේ ATC සේවක හිඟය අස්සේ Jetstar සහ Qatar යානා දෙකක් ගැටෙන්නට ගොස් නූලෙන් බේරෙයි🚨ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිඩ්නි ක...
09/08/2026

🚨සිඩ්නි ගුවන්තොටුපළේ ATC සේවක හිඟය අස්සේ Jetstar සහ Qatar යානා දෙකක් ගැටෙන්නට ගොස් නූලෙන් බේරෙයි🚨

ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිඩ්නි කිංස්ෆෝඩ් ස්මිත් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළේදී ගුවන්සේවා ක්ෂේත්‍රයම දැවැන්ත භීතියකට පත් කළ අතිශය භයානක සහ ත්‍රාසජනක සිදුවීමක් වාර්තා විය.

ඒ ගුවන් ගමන් අංක (JQ402) යටතේ Gold Coast බලා පියාසර කිරීමට සූදානම්ව මගීන් සිය ගණනක් පටවාගෙන Taxiway එක ඔස්සේ ගමන් කරමින් තිබූ Jetstar Airways සමාගමට අයත් Airbus A320 ගුවන් යානයක් සහ මගීන් නොමැතිව Ground Tug රථයක් මඟින් අදින්නට යෙදුණු Qatar Airways සමාගමට අයත් දැවැන්ත Boeing 777-300ER ගුවන් යානයක් ටාමැක් පරිශ්‍රයේදී එකිනෙක මුහුණට මුහුණ තදින් ගැටෙන්නට ගොස් නූලෙන් බේරුණු (Near-Collision) අනතුරයි.

ඉරිදා(අද) උදෑසන 7:00 ට පමණ සිදුවූ මෙම සිදුවීමේදී, ඡේදනය වන ගුවන් මාර්ගයක් (Taxiway Intersection) ආසන්නයේදී තම ගමන් මාර්ගයට අනපේක්ෂිත ලෙස සෘජුවම ප්‍රවේශ වන දැවැන්ත Boeing 777 යානය දුටු Jetstar නියමුවන් සහ Qatar යානය ඇදගෙන ගිය Tug රථයේ රියදුරා එකවරම තදින් හදිසි තිරිංග (Slammed on Brakes) ක්‍රියාත්මක කළහ. මෙම ක්ෂණික සහ නිර්භීත ක්‍රියාමාර්ගය නිසා ගුවන් යානා දෙක එකිනෙක ගැටී සිදුවන්නට ගිය මහා විනාශය අන්තිම තත්පරයේදී වැළකී ගියද, හදිසියේ තදින් තිරිංග යෙදූ නිසා Qatar Airways යානයේ Nose Gear එක සහ එය ඇදගෙන ගිය Tug රථය අතර සම්බන්ධකය (Towbar) දැඩි පීඩනයෙන් බිඳී ගොස් හානි සිදු විය.

මෙසේ අතිශය තදින් යානය නතර කිරීමත් සමඟ, Jetstar යානයේ කැබින් එක තුළ ගමන් කරමින් සිටි ගුවන් සේවිකාවකගේ සමබරතාවය ගිලිහී විසිවී ගොස් ඇය තුවාල ලබා ඇත. පසුව වෛද්‍යවරුන් පැමිණ ඇයට ප්‍රතිකාර ලබා දුන් අතර, යානයේ සිටි කිසිදු මගියෙකුට හානියක් සිදු වූයේ නැත. කෙසේ වෙතත්, මෙම සිදුවීමෙන් පසු JQ402 ගුවන් ගමන සහ ඊට අදාළ ආපසු ගුවන් ගමන් අවලංගු කිරීමට සිදු වූ අතර, එම මොහොතේ සිඩ්නි ගුවන්තොටුපළේ පැවති ගුවන් ගමන් පාලන සීමාවන් සහ මන්දගාමී වීම් හමුවේ තවත් ගුවන් ගමන් 150කට අධික සංඛ්‍යාවකට දැවැන්ත ප්‍රමාදයන් එල්ල විය.

මේ පිළිබඳව ගුවන් යානය තුළ සිටි මගීන් ඇමතූ Jetstar නියමුවා ප්‍රකාශ කර තිබුණේ Qatar යානය ඇදගෙන ගිය පිරිස ගුවන්තොටුපළ පාලක මැදිරියේ (ATC) උපදෙස් නිසි ලෙස අනුගමනය නොකළ බවත්, තමන්ට ධාවන පථය හරහා යාමට අවසර තිබූ බැවින් අන්තිම මොහොතේ අනතුර නූලෙන් වළක්වා ගැනීමට හැකි වූ බවත්ය. සිද්ධිය වන අවස්ථාවේදී සිඩ්නි ගුවන්තොටුපළේ Air Traffic Control (Airservices Australia) හි පැවති දැවැන්ත සේවක හිඟය හේතුවෙන් උදෑසන 6:00 සිට 8:00 දක්වා ගුවන් ගමන් සීමා පනවා තිබූ අතර, සන්නිවේදන බිඳවැටීමට එය බලපෑවේද යන්න පරීක්ෂා කෙරේ.

මේ වන විට ඔස්ට්‍රේලියානු ප්‍රවාහන ආරක්ෂක කාර්යාංශය (ATSB) විසින් යානා දෙකෙහිම Flight Data Recorders, ATC රේඩියෝ සංවාද සහ CCTV දර්ශන මඟින් පූර්ණ පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කර ඇත. තවද, ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශයේ නියෝග මත සිද්ධිය වන අවස්ථාවේ සේවයේ සිටි Ground Controller නිලධාරියා සහ Qatar යානය ඇදගෙන ගිය Tug Operator රියදුරා වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි සේවයෙන් අත්හිටුවා, අනිවාර්ය මත්ද්‍රව්‍ය සහ මද්‍යසාර පරීක්ෂාවන් සඳහා යොමු කර ඇති අතර, ගුවන් අහස මෙන්ම මහ පොළොවේ ආරක්ෂාව පිළිබඳවද දැඩි සංවාදයක් මේ වන විට නිර්මාණය වී ඇත.

07/08/2026

කවුද දැක්කෙ මෙයයි මෙයත් එක්ක ආපු අනිත් කෙනයි 😌✈️

© ar12ranhida

02/08/2026

🚫 කරුණාකරලා මේ වගේ මෝඩ වැඩ කිරීමෙන් වළකින්න. මේ සෙල්ලම් කරන්නෙ ජීවිත සිය ගාණක් එක්ක 🚫

කුහක නොවී අගයමු 😊🙏
30/07/2026

කුහක නොවී අගයමු 😊🙏

අහස ජයගත් අසමසම ගුවන් ප්‍රාතිහාර්යය - Airbus A350-1000ULR යානය ලෝකය වටා පුරා දවසක් පියාසර කරමින් තැබූ ඓතිහාසික සන්ධිස්ථා...
28/07/2026

අහස ජයගත් අසමසම ගුවන් ප්‍රාතිහාර්යය - Airbus A350-1000ULR යානය ලෝකය වටා පුරා දවසක් පියාසර කරමින් තැබූ ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානය. ✈️

ගුවන්සේවා ඉතිහාසයේ නව පරිච්ඡේදයක් සටහන් කරමින්, Airbus සහ Qantas සමාගම් එකමුතුවෙන් සිදුකළ අතිදීර්ඝ සහ අතිශය අභියෝගාත්මක පරීක්ෂණ පියාසැරිය සාර්ථකව අවසන් කරමින් Airbus A350-1000ULR පරීක්ෂණ යානය ප්‍රංශයේ Toulouse-Blagnac ගුවන්තොටුපල වෙත ආරක්ෂිතව ගොඩබස්වනු ලැබීය. Qantas සමාගමේ ඉදිරි Project Sunrise ව්‍යාපෘතිය උදෙසා විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද, නිෂ්පාදන අංක MSN 707 සහ F-WULR ලෙස ලියාපදිංචි කර ඇති මෙම අද්විතීය යානය, AIB35LR යන සංකේත නාමය යටතේ මෙලෙස අහස ජයගත්තේ සමස්ත ගෝලීය ගුවන් සේවා ක්ෂේත්‍රයේම නෙත් සිත් තමන් වෙත නතු කරගනිමිනි.

මෙම ඓතිහාසික ගුවන් ගමනේ පළමු අදියර ආරම්භ වූයේ ඉකුත් ජූලි 23 වන දින ප්‍රංශයේ Toulouse සිට ඕස්ට්‍රේලියාවේ Melbourne දක්වා ආසියානු ගුවන් සීමාව හරහා පියාසර කරමින් පැය 19යි විනාඩි 13ක නොනවතින පියාසැරියක් සටහන් කරමිණි. කෙසේ වෙතත්, නැවත Toulouse වෙත පැමිණීමේදී පැමිණි මාර්ගයෙන්ම ආපසු නොගොස්, නැගෙනහිර දිශාව ඔස්සේ දකුණු පැසිෆික් සාගරය, ජාත්‍යන්තර දින රේඛාව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ගුවන් සීමාව සහ අත්ලාන්තික් සාගරය පසුකරමින් සමස්ත පෘථිවියම වටා පියාසර කරමින් (Around the Globe Circumnavigation) පැය 24යි විනාඩි 23ක නොනවතින පියාසැරියක් සාර්ථකව නිම කිරීමට මෙම යානය සමත් විය.

මෙම ගමන අතරතුරදී, දකුණු පැසිෆික් සාගරයට ඉහළින් අඩි 33,000කට වඩා උසින් පියාසර කරද්දී හමු වූ ප්‍රබල ජෙට් ස්ට්‍රීම් (Jet Stream) පසුපස සුළං ධාරා හේතුවෙන්, යානයේ පොළොවට සාපේක්ෂ වේගය එනම් Ground Speed එක පැයට නාවික සැතපුම් 662ක් දක්වා ඉහළ ගියේය. එය මුහුදු මට්ටමේදී ශබ්දයේ වේගයට සමාන අගයක් වුවද, යානය ශබ්දයේ වේග සීමාව ඉක්මවා නොගිය අතර (Subsonic), සුළං ශක්තිය මඟින් අත්කරගත් මෙම අධික වේගය ඉන්ධන පිරිමැසීමට සහ අතිදීර්ඝ දුරක් කෙටි කාලයකින් පසුකිරීමට විශාල පිටුවහලක් විය.

මෙම විශේෂිත පියාසැරිය සඳහා Airbus පරීක්ෂණ නියමුවන් සහ ඉංජිනේරුවන්ට අමතරව Qantas සමාගමේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නියමුවන් දෙදෙනෙකුද එකතු වී සිටියහ. මෙම පරීක්ෂණයේ ප්‍රධාන අරමුණ වූයේ යුරෝපීය ගුවන්සේවා ආරක්ෂණ නියෝජිතායතනයේ (EASA) නිල සහතිකය ලබාගැනීම සඳහා යානයේ පද්ධති පරික්ෂා කිරීමයි. ඒ වෙනුවෙන් යානය තුළ ලීටර් 20,000ක අමතර ධාරිතාවකින් යුත් Rear Center Fuel Tank එකෙහි කාර්යක්ෂමතාව, Rolls-Royce Trent XWB-97 එන්ජින්වල දීර්ඝකාලීන ක්‍රියාකාරීත්වය, සහ New Generation Air Chiller නම් නවීන ගුවන්යානා galley ශීතකරණ පද්ධති සියුම්ව නිරීක්ෂණය කරන ලදී.

මගීන් රහිතව සිදුකළ මෙම ගමනේදී මගී ශරීරවලින් පිටවන තාපය කෘතිමව නිර්මාණය කරන තාප ආකෘති (Heat Dummies) යානය තුළ අටවා තිබූ අතර, කිලෝමීටර් ගණනාවක් පුරා දිවෙන තැඹිලි පැහැති රැහැන් පද්ධතියක් මඟින් සම්බන්ධ කරන ලද සංවේදක (Sensors) 1,000කට අධික ප්‍රමාණයක් සහ ටොන් 5ක බරින් යුත් පරීක්ෂණ උපකරණ (Flight Test Instrumentation) මඟින් යානයේ සියලුම දත්ත සජීවීව සටහන් කරගන්නා ලදී. Flightradar24 හි වැඩිම දෙනෙක් සජීවීව නැරඹූ ගුවන් ගමන බවට පත් වූ මෙය, Toulouse-Blagnac ගුවන්තොටුපල වෙත පහත් වීමේදී කෙලින්ම ගොඩබැස්වූයේ නැත. Airbus සමාගමේ සාම්ප්‍රදායික ගුවන් සිරිතට ගෞරව කරමින්, ධාවන පථයට ඉහළින් අඩි සිය ගණනක් පහතින් Low Pass (Flyby) ආචාරයක් සිදු කර, ඉන් අනතුරුව වටයක් කැරකී ඉතා සුමට ලෙස ගොඩබස්වනු ලැබීය.

මෙය සාමාන්‍ය මගීන් නොමැති පරීක්ෂණ පියාසැරියක් බැවින් නිල වාණිජ මගී ගුවන් ලෝක වාර්තාවක් ලෙස සටහන් නොවූවද, එය Airbus A350 මාදිලියක් තැබූ දීර්ඝතම නොනවතින පරීක්ෂණ පියාසැරිය ලෙස ඉතිහාසයට එක්වේ. මෙම පරීක්ෂණ සාර්ථක වීමත් සමඟ, 2027 අප්‍රේල් මාසයේදී ප්‍රථම A350-1000ULR යානය Qantas වෙත හිමිවන අතර, 2027 ඔක්තෝබර් මාසයේදී සිඩ්නි සහ ලන්ඩන් අතර "Project Sunrise" නිල වශයෙන් ආරම්භ වීමත් සමඟ, පැය 22ක අඛණ්ඩ ගමනින් ලොව දීර්ඝතම නිල වාණිජ මගී ගුවන් ගමනේ ලෝක වාර්තාව පිහිටුවීමට නියමිතය.

Address

1c/78, Pannalgama
Ampara
32022

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when SkyLog Sri Lanka posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share