10/03/2026
🌊 නිධන් හොරුන් පුපුරවා විනාශ කල.. මිල කල නොහැකි වටිනා කමකින් යුත්.. මහවැලි ගඟ මැද පිහිටි ජීවමාන ප්රමාණයේ දැවැන්ත ගල් අලියාගේ මූර්තිය.. 🐘💔
සිතන්න... නිසලව ගලා යන මහවැලි නදිය මැද, දිය රළ අතරින් මතුවුණු ජීවමාන ප්රමාණයේ යෝධ හස්ති රාජයෙක්.. උඩුගං බලාගෙන, හොඬවැල වතුරේ ගිල්වාගෙන, හරියට නදිය තරණය කරන්න සැරසෙනවා වගේ පෙනෙන අලියෙක්..
මේක මීට දශක කිහිපයකට කලින් අපේ රටේ තමන්කඩුව ප්රදේශයේ මහවැලි ගඟ මැද දකින්න ලැබුණු ලෝකයම මවිත කරවන සුළු අසමසම කලා නිර්මාණයක්. ඒත් අද ඒ හස්ති රාජයා අපට දකින්න ලැබෙන්නේ නැහැ. මිනිස් කෑදරකම සහ නිධන් උන්මාදය නිසා ඒ ඉපැරණි ශිල්පියාගේ අත්කම් අද වැලි තලාවට යටවෙලා, කුඩු පට්ටම් වෙලා ගිහින්.
🔍 අපේ මේ කතාව පටන් ගන්නේ මීට අවුරුදු 120කටත් එහා අතීතයකින්. ලංකාවේ ප්රථම පුරාවිද්යා කොමසාරිස් එච්. සී. පී. බෙල් මහතා තමන්ගේ දිනපොතේ 1897 සැප්තැම්බර් 23 වැනිදා විශේෂ සටහනක් තබනවා. එදා එතුමා කටුවන්විල මුස්ලිම් ගම්මානය අසලින් මහවැලි ගඟ තරණය කරලා "ගල් අලියා" හොයාගෙන යනවා.
බෙල් මහතා දුටු දේ එතුමා විස්තර කරන්නේ හරිම අපූරුවට
"ගඟේ තිබුණු ගල් පර්වතයක මේ අලියා මතු කරලා තිබුණා. අලියා දකුණු දෙසට මුහුණ ලා, දණ නමාගෙන, හිස මඳක් දකුණට හරවාගෙන ඉන්න ස්වරූපය හරිම ජීවමානයි. ඇස් සහ කන්වලට පහළින් කොටස වතුරෙන් යටවෙලා තිබුණත්, ඒ කැටයමේ තිබුණු තාත්වික බව මාව පුදුමයට පත් කළා."
එතුමා ඒ වෙලාවේ ගත්ත මිනුම් අනුව මේ අලියාගේ නළල හරහා පළල අඩි 7කටත් වැඩියි! හිතන්න, මොන වගේ දැවැන්ත නිර්මාණයක් වෙන්න ඇද්ද කියලා.
🛶1950 දශකයේදී ඇස්. ඩී. ද ලැනරෝල් මහතා තමන්ගේ "වන නදිය" චාරිකාව යද්දීත් මේ ගල් අලියා ඉතිරි වෙලා හිටියා. එතුමා දුටුවේ ජලයට ඉහළින් මතුවුණු අලියාගේ හිස සහ පිට ප්රදේශය විතරයි. ගලා යන ගඟ මැද මෙවැනි නිර්මාණයක් කළේ ඇයි? ඒක අතීත රජවරුන්ගේ ජල ක්රීඩා සඳහා කළ දෙයක්ද? නැත්නම් ගඟේ එගොඩ මෙගොඩ යන අයට මඟ සලකුණක්ද? අදටත් ඒක රහසක්.
💣 වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ ගං වතුරට, දැඩි අව් රශ්මියට නොසැලී මුහුණ දුන් මේ හස්ති රාජයාට අවසානයේ පරාජය වෙන්න වුණේ සොබාදහමට නෙවෙයි මිනිස් තිරිසන්කමට.
නිධන් හොරුන් විශ්වාස කළා මේ අලියාගේ බඩ ඇතුළේ හෝ ගල ඇතුළේ රජ කාලේ රන් මුතු මැණික් සඟවලා ඇති කියලා. හිත්පිත් නැති මේ මිනිස්සු වෙඩි බෙහෙත් දාලා මේ කලා නිර්මාණය පුපුරුවා හැරියා. ශිල්පියෙක් වසර ගණනාවක් තිස්සේ දහඩිය හෙළා, කටුවයි මිටියයි පාවිච්චි කරලා ගලෙන් මතු කරපු ඒ ජීවමාන රූපය විනාශ කරන්න ඔවුන්ට ගත වුණේ සුළු වෙලාවක් විතරයි.
💔මෑත කාලයේ මහවැලි දිගේ ගවේෂණාත්මක චාරිකාවක නිරත වුණු ජැක්සන් ඇන්තනී මහතා මේ ගල් අලියා සොයාගෙන යද්දී එතැන ඉතිරි වෙලා තිබුණේ ගල් කැබලි විතරයි. එදා බෙල් මහතා දුටු ඒ අභිමානවත් හස්තියා අද නිකන්ම නිකන් ගල් ගොඩක් විතරයි.
"අපේ මුතුන් මිත්තෝ ගලට පණ දුන්නා... ඒත් නූතන මිනිස්සු ඒ පණ තියෙන කලාව මරා දැම්මා."
කියලා ඔහු එම වැඩ සටහනේ දී ප්රකාශ කළා,
⚠️ මේ ගල් අලියාගේ විනාශය කියන්නේ තනි මූර්තියක විනාශයක් නෙවෙයි, අපේ අභිමානවත් ඉතිහාසයේ එක් පරිච්ඡේදයක් සදහටම වැසී යාමක්. නිධන් හොරුන් සොයන රන් රිදී වලට වඩා, මේ වගේ කලා නිර්මාණ වල වටිනාකම මුදලින් මනින්න බැහැ.
අදටත් අපේ රටේ නොවිසඳුණු රහස්, සැඟවුණු කලා නිර්මාණ වනාන්තර ඇතුළේ, ගංගා පත්ලේ තියෙනවා. ඒවා රැකගැනීම අපේ වගකීමක්. නැත්නම් අනාගත පරපුරට ඉතිරි වෙන්නේ පොත්වල තියෙන පින්තූර විතරයි.
ඔබත් මෙවැනි විනාශයන් ගැන දන්නවාද? ඉතිහාසය රකින්න අපි මොනවාද කළ යුත්තේ?.👇
උපුටා ගැනීම Lankawa
