30/06/2025
សួស្តីបងប្អូន នៅតាមបណ្តាញ សង្គម សូមប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះ Page ឈ្មោះ វិជ្ជារ៉ា លក់ខោអាវ គីជាpage ពូជជនបោកប្រាស់ ដែលអតិថិនបានទិញនិងបាញ់លុយឲ្យរួចហើយតែមិនដាក់ អ៊ីវ៉ាន់ឲ្យ និង Block គេបាត់ កុងធនាគារវា ឈ្មោះ Nimol Nob និង ABAវា ឈ្មោះ Seyha Chen គឺជា page និងជាពូជជនបោកប្រាស់។
សូមជូនជាពត៌មាន
សូម comment and shares កុំឲ្យបងប្អូនជាច្រើនចាញ់ការបោកប្រាស់របស់ជននេះ ឬ Page នេះ។អរគុណ
#ខ្មែរជួយខ្មែរ
24/06/2023
UPDATE: ឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រអាមេរិក បញ្ជាក់ថាមនុស្សទាំង ៥នាក់ ជិះលើនាវាមុជទឹកដែលបាត់ខ្លួន បានស្លាប់ទាំងអស់
(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ ឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រអាមេរិក បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍សប្ដាហ៍នេះថានាវាមុជទឹកឯកជនមួយដែលបានបាត់ខ្លួនប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ បានផ្ទុះ នៅក្បែរបំណែកនៃខ្មោចកប៉ាល់ Titanic ដោយបានផ្ដាច់ជីវិតមនុស្សនៅលើនាវាមុជទឹកនេះទាំង ៥នាក់។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារ សារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃសុក្រ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣។
ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន លោកឧត្តមនាវីត្រី John Mauger នៃឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថាយានរ៉ូបូតមុជទឹកដែលត្រូវបានដាក់ពង្រាយដោយ នាវាមួយគ្រឿងរបស់កាណាដា បានរកឃើញបំណែកកប៉ាល់នាវាមុជទឹក Titan កាលពីព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (ម៉ោងក្នុងតំបន់) នៅក្បែរបំណែកខ្មោចកប៉ាល់ Titanic ក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ដែលនេះជាការបិទបញ្ចប់ការតាមស្វែងរកនាវាមុជទឹកអស់រយៈពេលជាង ៥ថ្ងៃមកនេះ។ ប៉ុន្តែ លោក John Mauger មិនបានបញ្ជាក់ថា សាកសពមនុស្សទាំង៥នាក់ មានសភាពបែបណានោះទេ ហើយក៏បានលម្អិតពីមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យនាវាមុជទឹកនេះផ្ទុះនោះដែរ។
ជនរងគ្រោះទាំង៥នាក់ក្នុងនោះរួមមានលោក ស្ដុកតុន រ៉ាស (Stockton Rush) ជាអ្នកបើកនាវាមុជទឹក និងជាស្ថាបនិក រួមទាំងជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន OceanGate Expeditions ខណៈ៤នាក់ផ្សេងទៀត រួមមានមហាសេដ្ឋីអង់គ្លេស លោក ហាមីស ដាឌីង (Hamish Harding) អ្នកជំនួញប៉ាគីស្ថាន លោក សាស់ហ្សាដា ដាវូត (Shahzada Dawood) និងកូនប្រុសរបស់លោក ហើយអ្នកទាំង២ក៏ជាពលរដ្ឋអង់គ្លេសផងដែរ ព្រមទាំងអ្នកថតរូបនៅក្រោម មហាសមុទ្រដ៏ល្បីរបស់បារាំង លោក ប៉ូល ហិនរី ណាហ្សេអូឡេ (Paul-Henri Nargeolet) ដែលបានចុះទៅមើលខ្មោចកប៉ាល់ Titanic រាប់សិបដង។
គួរបញ្ជាក់ថា នាវាមុជទឹក Titan ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន OceanGate Expeditions បានបាត់ខ្លួនកាលពីព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យសប្ដាហ៍ ក្រោយដាច់ការ ទំនាក់ទំនងជាមួយនាវាគាំទ្រនៅលើផ្ទៃទឹក នៅឯតំបន់ឆ្នេរភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសកាណាដា ខណៈកំពុងនាំភ្ញៀវទេសចរ ៤នាក់ ទៅទស្សនាបំណែកខ្មោច កប៉ាល់ Titanic។ បើតាមឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រអាមេរិកនាវាមុជទឹកនេះមានផ្ទុកអ្នកបើកបរម្នាក់ និងអ្នកដំណើរ៤នាក់ មានសមត្ថភាពអាចមុជទឹក ដោយមាន អ៊ុកហ្ស៉ីសែនបាន ៩៦ម៉ោង។
កប៉ាល់យក្ស Titanic បានលិចចូលសមុទ្រក្នុងឆ្នាំ១៩១២ អំឡុងការធ្វើដំណើរកម្សាន្តមួយ ក្រោយបុកទង្គិចទៅនឹងផ្ទះទឹកកក ដោយបណ្ដាលឱ្យមនុស្ស ច្រើនជាង ១,៥០០នាក់បានស្លាប់។
14/06/2023
ករណីសិក្សា៖ ប្រាសាទភ្នំដា និង ស្រុកអង្គរបុរី
សេចក្តីផ្តើមស្តីពីស្រុកអង្គរបុរី និងប្រាសាទភ្នំដា
ស្រុកអង្គរបុរី គឺជាស្រុកមួយក្នុងខេត្តតាកែវរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតនៅក្បែរព្រំប្រទល់វៀត ណាម។ ភូមិចំនួនពីរនៅក្នុងស្រុកអង្គរបុរី គឺភូមិកំពង់លឿង និងភូមិកំពង់ពោធិ៍ ស្ថិតនៅចំទីតាំងនៃអតីតរាជធានីហ្វូណនដែលជាព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរដំបូងបង្អស់។ រាជធានីបុរាណមួយនេះគឺជាទីក្រុងជញ្ជាំងដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយគូទឹក និងត្រូវបានគ្រប់គ្រងចាប់តាំងពីសតវត្សរ៍ទី១មុនគ្រិស្តសករាជ រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី១០នៃគ្រិស្តសករាជ។ មានរឿងរ៉ាវជាច្រើនកើតមាននៅក្នុងស្រុកនេះ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី៦និងទី៧។[1] ដោយសារតែប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សម្បូរបែបរបស់ស្រុកអង្គរបុរី ទើបស្រុកនេះបានប្រែទៅជាទីតាំងដ៏វិសេសវិសាលមួយសម្រាប់បុរាណវិទូក្នុងការធ្វើការសិក្សាអំពីអតីតកាលរបស់កម្ពុជា ហើយដោយមូលហេតុថា ទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់ស្រុកស្ថិតនៅឆ្ងាយដាច់ស្រយាលផង ទើបស្រុកនេះទទួលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញនិងចោរកម្មទៅលើសម្បត្តិវប្បធម៌។
ប្រជាជនវ័យចំណាស់ៗនៅក្នុងស្រុកអង្គរបុរី មិនបានចងចាំពីប្រវត្តិសាស្ត្រដែលកើតឡើងក្នុងភូមិនាសម័យអាណានិគមបារាំងឡើយ។ សម័យអាណានិគមបារាំងហាក់ដូចជាពុំមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លាណាស់ណាទេ ទៅលើការរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅក្នុងស្រុកអង្គរបុរី ពីព្រោះថាបារាំងមិនបានដាក់មូលដ្ឋានក្នុងតំបន់នេះ។[2] វត្តមានរបស់បារាំងនៅក្នុងស្រុកអង្គរបុរី គឺមានត្រឹមតែរយៈពេលខ្លីតែប៉ុណ្ណោះ ខណៈពេលដែលប្រជាជនក្នុងភូមិបានចាកចេញពីផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួន ហើយនៅក្រោយពេលដែលបារាំងចាកចេញទៅ ទើបប្រជាជនត្រឡប់មកកាន់ផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួនវិញ។[3] បើប្រៀបធៀបទៅនឹងស្ថានភាពរស់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ប្រជាជនអាចទ្រាំទ្រជាមួយស្ថានភាពរស់នៅស្ថិតក្រោមអាណានិគមបារាំងបាន។ អ្វីដែលអ្នកភូមិវ័យចំណាស់ៗក្នុងភូមិមានការចងចាំ និងបានរៀបរាប់ប្រាប់ដល់ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយនោះគឺថា បារាំងបានយកវត្ថុបុរាណចេញពីស្រុកអង្គរបុរី។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ តំបន់នេះទទួលរងការទម្លាក់គ្រាប់បែកដោយ ឧទ្ធម្ភាចក្ររបស់ លន់ នល់ ពីទិសខាងជើងទៅទិសខាងកើត។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកបានបង្កវិនាសកម្មលើស្រុកអង្គរបុរី ដោយបានបំផ្លាញរូបចម្លាក់ ប្រាង្គប្រាសាទ និងវត្តអារាម ដែលមានអាយុកាលជាច្រើនសតវត្សរ៍។ ទាហាន លន់ នល់ បានយក ឬបំផ្លាញរូបសំណាកព្រះពុទ្ធ នៅតាមវត្តអារាម ផ្សេងៗ។ វាលស្រែដែលជាប្រភពនៃការរស់រានរបស់អ្នកភូមិ ត្រូវដុតបំផ្លាញដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់បែក។ អ្នកភូមិម្នាក់បានរំឭកថា ផ្ទះរបស់គាត់ត្រូវបានដុតបំផ្លាញ។ ដើម្បីការពារជីវិតពីការទម្លាក់គ្រាប់បែក អ្នកភូមិដទៃទៀតបានព្យាយាមរត់គេចចេញពីភូមិដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅ។ ចំណែកអ្នកភូមិជាច្រើននាក់ទៀត បានសំងំលាក់ខ្លួននៅក្នុងលេណដ្ឋានដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងភូមិ។ អ្នកភូមិខ្លះទៀតជាទាហាន លន់ នល់ បានបាត់បង់ជីវិតដោយសារជាន់ត្រូវមីនដែលបានបន្សល់ទុកពី សង្គ្រាមស៊ីវិល។
បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌នៅក្នុងស្រុកអង្គរបុរី ទទួលរងការខូចខាតនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ នៅមុនពេលការមកដល់របស់ខ្មែរក្រហម រូបបដិមាករព្រះពុទ្ធនៅក្បែរទីតាំងវត្ត ដែលបច្ចុប្បន្នជាវត្តគំនូរ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ទៅដោយព្រៃ។ បដិមាករនេះ មានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១៥ និងត្រូវបានអ្នកភូមិចាត់ទុកថាជាវត្ថុបុរាណ។ កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមបានបំផ្លាញរូបបដិមាករព្រះពុទ្ធនានា ដោយកាត់ព្រះកេសបោះចោល ហើយបំណែកព្រះកេសនៃបដិមាករមួយចំនួន ត្រូវបានរកឃើញតាមរយៈកំណាយបុរាណវិទ្យា។ ដោយសារខ្មែរក្រហមត្រូវបានបណ្តេញចេញ កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមក្នុងតំបន់នេះ បានកប់មាសដែលខ្លួនមាននៅក្នុងដី ដើម្បីលាក់កំបាំងពីវៀតណាម។
បន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហម ជីវិតរស់នៅរបស់អ្នកភូមិមានភាពប្រសើរឡើង។ កាលពីដំបូង ស្រុកអង្គរបុរីបានប្រឈមនឹងបញ្ហាអស្ថេរភាពផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ បែបផែននៃការអនុវត្តន៍វិស័យកសិកម្មរបស់ខ្មែរក្រហម បានធ្វើឲ្យការបង្កបង្កើនផលនៅក្នុងស្រុកអង្គរបុរីពុំអាចប្រព្រឹត្តទៅបានច្រើនខែឡើយ។ អ្នកភូមិក៏បានបង្វែរទិសដៅមកដាំដំឡូងនិងបន្លែបង្ការ ព្រមទាំងដោះដូរទិន្នផលជាមួយនឹងអង្ករជំនួសវិញ រហូតដល់រដូវវស្សា ទើបងាកមកបង្កបង្កើនផលស្រូវបានម្តងទៀត។ រដ្ឋាភិបាលថ្មីបានផ្តល់ដីដល់ប្រជាជនដើម្បីធ្វើស្រែ ហើយបច្ចុប្បន្នអ្នកភូមិក្នុងស្រុកអង្គរបុរីភាគច្រើនគឺជាកសិករ។ ភាពប្រសើរឡើងនៃប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងការចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់គ្រឿងយន្តក្នុងវិស័យកសិកម្ម បានជម្រុញឲ្យការផលិតស្រូវមានភាពងាយស្រួលជាងនៅមុនរបបខ្មែរក្រហម។ ការពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ បានបង្កើនទំនាក់ទំនង និងការធ្វើដំណើរពីភូមិមួយទៅកាន់ភូមិដទៃ ក៏ដូចជាពីស្រុកមួយទៅកាន់ស្រុកដទៃ។
នៅក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៩១និង១៩៩៣ វត្តអារ៉ាមនៅក្នុងភូមិនេះ ដែលត្រូវបំផ្លាញដោយរបប លន់ នល់ និងរបបខ្មែរក្រហម ត្រូវបានកសាងឡើងវិញ។ ការកសាងជាថ្មីនេះ បានទទួលជំនួយថវិកាពីការរៃអង្គាសរបស់អ្នកភូមិ វិភាគទានរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងជំនួយពីអ្នករស់នៅបរទេស។ ទោះបីជាការអភិវឌ្ឍន៍មានការកើនឡើងក៏ដោយ ក៏ភាពក្រីក្រនៅតែកើតមាននៅក្នុងស្រុកអង្គរបុរី។ រដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ជំនួយជាអង្ករនិងសាងសង់ផ្ទះដល់គ្រួសារក្រីក្រ។ អ្នកភូមិមួយរូបបានលើកឡើងថា “នៅទីនេះគ្មានអ្វីទាំងអស់ ប្រជាជនរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ”។ ភាពក្រីក្រទាំងនេះ គឺជាមូលហេតុចម្បងដែលបណ្តាលឲ្យប្រជាជនក្នុងភូមិធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់ប្រទេសថៃ ដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើ និងការជួញដូរវត្ថុបុរាណដើម្បីទទួលបានចំណូល។ អ្នកភូមិខ្លះទៀតដែលនៅមានជីវភាពក្រីក្រ បានងាកទៅរកការលួចនិងលក់វត្ថុបុរាណជាច្រើនអនេកនៅក្នុងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរបុរី។
ប្រាសាទភ្នំដា គឺជាប្រាសាទតូចមួយ ស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំដាក្នុងស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវ ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ៧០គីឡូម៉ែត្រភាគខាងត្បូងរាជធានីភ្នំពេញ។ នៅត្រង់ទីតាំងប្រាសាទនេះ យើងអាចមើលឃើញទិដ្ឋភាពជនបទរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងជនបទរបស់ប្រទេសវៀតណាម ដែលមាន ទីតាំងស្ថិតនៅប្រមាណជាង១០គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះពីទីតាំងភ្នំដា។ ប្រាសាទភ្នំដា បានកកើតតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១១ ចំណែកឯរូបចម្លាក់នៅជុំវិញប្រាសាទមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សរ៍ទី៦មក គឺនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទរុន្ទ្រវរ្ម័ន ឬសតវត្សរ៍ទី៧។
ពុំមាននៅសេសសល់រូបចម្លាក់នៅខាងក្នុងតួប្រាសាទ ឬក្នុងរូងភ្នំឡើយ ព្រោះថារូបចម្លាក់ទាំងនោះ ត្រូវបានលួចយកទៅនៅក្នុងជំនាន់អាណានិគមបារាំង ឬគាស់យកនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ និងត្រូវបានដឹកជញ្ជូនយកទៅតម្កល់នៅក្នុងសារមន្ទីរក្នុងតំបន់ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាព។ នៅក្នុងតួប្រាសាទនេះ ស្ទើរតែពុំមានបន្សល់អ្វីឡើយ លើកលែងតែទម្ររូបចម្លាក់ ផ្ទាំងចម្លាក់ កម្ទេចថ្ម និងសំណែនមួយចំនួនដែលអ្នកភូមិយកមកសែនតាមបែបសាសនាតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅមានផ្ទាំងចម្លាក់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទមួយចំនួនតូចដែលពុំទទួលរងការខូចខាត។ ដំបូលរបស់ប្រាសាទបានបាត់បង់ តាមរយៈកំណាយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣។ បុរាណវិទូ ហែនរី មួហ្គឺរ បានអះអាងថា ដំបូលប្រាសាទនេះបានបាក់ធ្លាក់។ អ្នកភូមិបានរៀបរាប់អំពីព្រឹត្តិការណ៍បាក់ដំបូលនៅប្រាសាទភ្នំដាខុសៗគ្នា។ អ្នកខ្លះថាបារាំងដែលស្ថិតនៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង បានបាញ់បំបែកកំពូលប្រាសាទនេះដើម្បីស្វែងរកគ្រាប់ពេជ្រដែលបង្កប់នៅក្នុងដំបូលប្រាសាទ ជាហេតុបណ្តាលឲ្យដំបូលធ្លាក់ចុះមក។
ការលួចវត្ថុបុរាណនៅប្រាសាទភ្នំដា ហាក់ដូចជាកើតមានឡើងតាំងពីជំនាន់អាណានិគមបារាំងមកលើប្រទេកម្ពុជាមកម្ល៉េះ ព្រោះបើតាមការអះអាងរបស់អ្នកភូមិដែលមានវ័យចំណាស់ៗបានឲ្យដឹងថា ទ្រង់ទ្រាយរបស់ប្រាសាទនេះ មានលក្ខណៈស្ទើរតែដូចគ្នាទាំងស្រុង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងទ្រង់ទ្រាយប្រាសាទដែលខ្លួនធ្លាប់បានឃើញកាលពីនៅក្មេងៗ។ រឿងរ៉ាវទាក់ទងនឹងការបំផ្លិចបំផ្លាញប្រាសាទភ្នំដាដែលបានបង្កឡើងដោយបារាំង បានក្លាយទៅជាសាច់រឿងនិទានដំណាលពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ជាពិសេសអំពីការលួចគ្រាប់ពេជ្រនៅលើដំបូលប្រាសាទនេះ។ អ្នកភូមិមួយរូបបានឮថា បារាំងបានបាញ់ទៅលើប្រាសាទដើម្បីឲ្យប្រាសាទដួលរលំមកលើដី។ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០ បញ្ញវន្តជនជាតិបារាំងបានយករូបចម្លាក់មួយចំនួនពីស្រុកអង្គរបុរី។ រូបចម្លាក់ប្រាសាទភ្នំដាមួយចំនួន ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងសារមន្ទីរនានាជុំវិញពិភពលោក និងក្រោយមករូបចម្លាក់មួយចំនួន ក៏ត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដែលបច្ចុប្បន្នត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញនៅក្នុងសារមន្ទីរជាតិក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ទោះបីជាយ៉ាងដូច្នេះក៏ដោយ ក៏ដំណឹងពីគ្រាប់ពេជ្រនៅលើកំពូលប្រាសាទ បានបាត់ដំណឹងដោយគ្មាននរណាម្នាក់ដឹង។ សង្គ្រាមរ៉ាំរ៉ៃជាច្រើនទសវត្សរ៍បានបន្តបំផ្លាញប្រាសាទភ្នំដា។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅក្នុងរបប លន់ នល់ ធ្វើឲ្យបំណែកខាងក្រៅនៃជញ្ជាំងប្រាសាទខ្ទាតខ្ចាត់ខ្ចាយ។
សព្វថ្ងៃ អ្នកប្រណិប័តន៍សាសនា និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសនានា បានមកធ្វើទស្សនកិច្ចមកកាន់ប្រាសាទភ្នំដា។ ភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើន ជាភ្ញៀវបរទេសដែលត្រូវទិញសំបុត្រក្នុងតម្លៃ២ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីចូលទស្សនាប្រាសាទនេះ។ ក្រសួងទេសចរណ៍ និង ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចត្រសិល្បៈ គឺជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងលើតំបន់ប្រាសាទនេះរួមគ្នា។ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ទទួលបន្ទុកលើការអភិរក្ស ហើយក្រសួងទេសចរណ៍ ទទួលបន្ទុកផ្តល់បុគ្គលិក។ សព្វថ្ងៃនេះ មានបុគ្គលិកចំនួន៣រូប ទទួលខុសត្រូវក្នុងការដឹកនាំភ្ញៀវទេសចរទៅកាន់កំពូលភ្នំ និងសម្អាតតំបន់ប្រាសាទ។ កាំជណ្តើរឡើងទៅកាន់ប្រាសាទ ផ្តល់ភាពងាយស្រួលជាងមុនសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ភ្ញៀវទេសចរអាចឈប់សម្រាកនៅលើកៅអីនិងតុថ្ម ដែលស្ថិតនៅក្បែរទីតាំងតួប្រាសាទលើកំពូលភ្នំ។ ការិយាល័យព័ត៌មានមួយនៅជើងភ្នំដា មានប្រអប់កញ្ចក់តម្កល់ខិតប័ណ្ណព័ត៌មានអំពីតំបន់នេះ សម្រាប់បម្រើដល់ភ្ញៀវទេសចរ។ បច្ចុប្បន្ន ប្រអប់កញ្ចក់នោះមានខិតប័ណ្ណព័ត៌មានចំនួនតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ហើយការិយាល័យនេះក៏ផ្អាកសេវាកម្មដឹកភ្ញៀវទេសចរដែរ។ មគ្គុទេសក៍ដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍សង្ឃឹមថា ប្រអប់នេះនឹងមានផ្ទុកខិតប័ណ្ណព័ត៌មានពេញៗដូចដែលធ្លាប់មានកន្លងមក។
ដើម្បីធ្វើការអភិរក្សប្រាសាទភ្នំដាឲ្យបានដិតដល់ ក្រសួងទេសចរណ៍គួរតែពិភាក្សាអំពីកិច្ចការអភិរក្សជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធនិងទទួលបានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរខេត្តតាកែវ ថ្នាក់ដឹកនាំស្រុកអង្គរបុរី និងទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍ដែលមានទីតាំងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញផ្ទាល់។ ស្ថិតក្រោមជំនួយទ្រទ្រង់ពីអង្គការយូណេស្កូ គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មនិងគម្រោងអភិរក្សប្រាសាទភ្នំដាមានផែន ការអភិវឌ្ឍនិងអភិរក្សប្រាសាទភ្នំដា។ គម្រោងនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងការរង់ចាំសេចក្តីសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ នៅពេលដែលគម្រោងនេះបញ្ចប់ការអភិវឌ្ឍន៍និងអភិរក្សរួចរាល់ហើយ មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តសង្ឃឹមថា ខ្លួននឹងផ្តល់បុគ្គលិកបន្ថែមទៀតដើម្បីបម្រើការនៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទភ្នំដា និងផ្តល់ការអប់រំដល់សិស្សានុសិស្សអំពីសារៈសំខាន់ក្នុងការអភិរក្សបរិស្ថាននៅប្រាសាទភ្នំដា។ អាជ្ញាធរខេត្តមាន តួនាទីគ្រប់គ្រងលើការអភិរក្សប្រាសាទភ្នំដាដោយប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានស្រាប់ ទោះបីជាពុំមានជំនួយហិរញ្ញវត្ថុដែលផ្តល់ឲ្យដោយរាជរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយ។
បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដែលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញនៅប្រាសាទភ្នំដានិងស្រុកអង្គរបុរី មានសណ្ឋានខុសប្លែកពីគ្នា។ ប្រាសាទភ្នំដាទទួលរងការបំផ្លាញតាមរយៈការលួចរូបចម្លាក់តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ហើយនិងពុំមានអ្វីនៅសេសសល់សម្រាប់លួចទៀតទេ។ រូបចម្លាក់ប្រវត្តិសាស្ត្រនៅប្រាសាទ ភ្នំដាត្រូវបាត់អស់ទាំងស្រុងពីប្រាសាទ ប៉ុន្តែបានលេចរូបរាងឡើងនៅតាមសារមន្ទីរនានាជុំវិញពិភពលោក។ ប្រាសាទនេះទាមទារឲ្យមានការស្តារឡើងវិញ។ ចំណែកឯវត្ថុប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមាននៅក្នុងស្រុកអង្គរបុរីវិញ នៅតែទទួលរងនូវការបំផ្លាញដូចគ្នា តាមរយៈការសាងសង់ កាប់ឆ្ការ សម្អាត ជួសជុលផ្លូវ និងចោរកម្ម។
ចោរកម្មទ្រង់ទ្រាយធំបានកើតមាននៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ និងទើបតែថមថយទៅវិញនៅ ក្នុងឆ្នាំ២០១១ប៉ុណ្ណោះ គឺនៅពេលដែលក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ ប្រកាសតាមវិទ្យុនិងទូរទស្សន៍ថា ការរុករានរកវត្ថុបុរាណត្រូវបានហាមឃាត់។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏បញ្ហាចោរកម្មលើវត្ថុបុរាណនៅតែបន្តកើតមានឡើងចំពោះមនុស្សដែលមិនបានដឹងអំពីច្បាប់ ឬបំពានច្បាប់។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការរារាំងអំពើចោរកម្មត្រូវបានពង្រីកបន្ថែម ដើម្បីរក្សាអ្វីដែលនៅសេសសល់នៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រ។ កំណាយដំបូងបង្អស់ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ក៏ប៉ុន្តែនៅមានចំណុចជាច្រើនទៀតដែលគួរសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែមអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងតំបន់នេះ។
14/06/2021
ជួនកាលអ្វីដែលយើងមើលឃើញ ក៏មិនប្រាកដថាសុទ្ធតែជាការពិតនោះទេ ដូច្នេះមុននឹងសម្រេចចិត្តលើរឿងអ្វីមួយ សូមគិតគូរឲ្យបានល្អិតល្អន់ ដើម្បីចៀសវាងពាក្យថា (ស្តាយក្រោយ)😌
#លើលោកនេះពោរពេញទៅដោយការសម្តែង